WINDOWS PLATFORMASIDA HAQIQIY VAQT REJIMIDA QURILMALAR BILAN MA’LUMOT ALMASHISH: COM PORT, TCP/IP VA MA’LUMOTLAR ABSTRAKSIYASI (OR/M MODEL)
Keywords:
Haqiqiy Vaqt (Real-Time), COM Port (Serial Aloqa), TCP/IP Protokoli, Ma'lumot Abstraksiyasi, OR/M (Object-Relational Mapping), Modbus RTU, Modbus TCP/IP, Windows Sockets (Winsock), Protokol Xaritalash, Sanoat AvtomatlashtirishAbstract
Ushbu maqola Windows operatsion tizimi muhitida tashqi qurilmalar (masalan, PLC, sensorlar, SCADA tizimlari) bilan ma’lumot almashishning ikki asosiy usulini – an’anaviy COM Port (Serial Aloqa) va zamonaviy TCP/IP (Tarmoq Protokoli) – texnik jihatdan solishtiradi. Asosiy e’tibor ma’lumotlar oqimini dastur ichida obyektlarga xaritalash (Object-Relational Mapping) tamoyiliga asoslangan holda boshqarishga qaratilgan bo‘lib, bu yondashuv qanday qilib haqiqiy vaqt rejimida (real-time) ishonchli va kengaytiriladigan tizimlarni yaratishda muhimligini ko‘rsatib beradi.
References
1. Tanenbaum, A. S., & Wetherall, D. J. (2014). Computer Networks (5th ed.). Pearson Education. (TCP/IP va tarmoq protokollari asoslari bo'yicha).
2. Bolz, S. (2009). Practical Statecharts in C/C++: Quantum Programming for Embedded Systems. CMP Books. (Haqiqiy vaqt tizimlari va avtomatlashtirishdagi obyektga yo'naltirilgan yondashuvlar).
3. National Instruments Corporation. Serial Communication Overview (RS-232, RS-485, and RS-422). (COM port standartlari va texnik xususiyatlari).
4. IEC 61158 Seriyasi. Industrial communication networks - Fieldbus specifications. (Sanoat protokollari, jumladan Modbus va Ethernet protokollari uchun xalqaro standartlar).
5. Microsoft Developer Network (MSDN) Documentation. System.IO.Ports.SerialPort Class and Winsock Programming Guide. (Windows API va .NET kutubxonalari bo'yicha texnik hujjatlar).
6. OPC Foundation. OPC Unified Architecture (OPC UA) Specification. (Zamonaviy sanoatda tarmoqqa asoslangan ma'lumot almashish me'morchiligi).
7. Qosimov, I. S. (2016). Mikroprotsessorli tizimlar va ularni dasturlash. Toshkent: O'zbekiston Milliy universiteti. (Qurilmalar bilan interfeys (jumladan, seriyali port) va past darajali dasturlash asoslari).
8. Yusupov, A. T., & Sobirov, N. B. (2020). Axborot tizimlari va texnologiyalari. Toshkent. (Ma'lumotlar bazasi va obyektga yo'naltirilgan dasturlash asoslari – OR/M tamoyillarini anglash uchun fon beradi).
