JOURNAL OF INNOVATIONS IN SCIENTIFIC AND EDUCATIONAL RESEARCH
JOURNAL OF INNOVATIONS IN SCIENTIFIC AND EDUCATIONAL RESEARCH jurnali axloqiy ochiq nashr etikasi va amaliyotiga amal qiladi. Nashr qilish uchun qabul qilingan barcha ilmiy maqolalar ikki tomonlama ko'rib chiqish jarayonidan o'tadi. Jurnal ko'p tarmoqli sohalarini qamrab oladi. ISSN (Online): 2181-4619 SJIF Impact Factor (2024):6.519
ANTIBIOTIKLARNING ZAMONAVIY TIBBIYOTDAGI AHAMIYATI.
Antibiotiklarning kashf etilishi infeksion kasalliklarni davolashda tub burilish yasadi, o’lim ko’rsatkichining keskin kamayishiga sabab bo’lgan. Shuningdek, antibiotiklarga chidamlilik (rezistentlik) muammosi, uning kelib chiqish sabablari va oldini olish choralari muhokama etilgan. Rutgers universiteti professori, mikrobiolog va biokimyogar olim Selman Vaksman quyidagicha ta’riflagan: ’’Antibiotiklar insoniyatni ko’plab o’limga olib keluvchi infeksiyalardan saqlab qoladi va zamonaviy tibbiyotning poydevorini yaratdi’’.
antibiotiklar, infeksion kasalliklar, tibbiyot, rezistentlik,davolash, mikroorganizmlar, Selman Vaksman.
IKKINCHI JAHON URUSHINING OG‘RIQLI ASORATLARI YOHUD O‘TMISH XOTIRALARI
Ushbu manbaada ikkinchi jahon urushi davrida O‘zbek xalqining bosib o‘tgan yo‘llari hamda o‘sha davrdagi fan ilim tarmog‘idagi voqeyliklar va urush keltirgan talofatlar, ularni bartaraf etish yo‘lidagi kechmishlar haqida tarixiy ma’lumotlar keltirilgan. Bundan tashqari urushga ishtirok etmagan ammo front orti ta’minoti bilan o‘zning samarali beminat yordamini ko‘rsatgan sohalar hamdashaxslar haqida ham qisqacha ma’lumotlar keltirib o‘tilgan.
Urush, maktab, qizlar, xalq, jang maydoni, front orti, yoshlar, Vatan, Ota-Ona, fashizim, sovet, millat, o‘zbek, barkamol avlod.
KOMPANIYANING MUVOZANATLI BOSHQARUV TIZIMI VA UNING ELEMENTLARINI BOSHQARISH
Kompaniyalar faoliyatida barqaror rivojlanishga erishish zamonaviy boshqaruvning kompleks, muvozanatli yondashuvini talab etadi. Ushbu maqolada kompaniyaning muvozanatli boshqaruv tizimining mazmuni, uning asosiy elementlari — strategiyani boshqarish, faoliyat ko‘rsatkichlari samaradorligini boshqarish, kompaniya qiymatini boshqarish, resurslarni boshqarish hamda kadrlarni boshqarishning o‘zaro integratsiyalashgan mexanizmlari yoritilgan. Tadqiqot davomida muvozanatli boshqaruvning nazariy asoslari tahlil qilinib, mahalliy va xorijiy olimlar tomonidan ilgari surilgan ilmiy fikrlar umumlashtirilgan. Shuningdek, amaliyotda uchraydigan muammolar bo‘yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan hamda korxonalar boshqaruv tizimini takomillashtirishga doir ilmiy-amaliy xulosalar berilgan.
Muvozanatli boshqaruv tizimi, Balanced Scorecard (BSC), strategiyani boshqarish, faoliyat ko‘rsatkichlari samaradorligi, kompaniya qiymatini boshqarish, resurslarni boshqarish, kadrlarni boshqarish, strategik boshqaruv, korporativ samaradorlik, KPI (asosiy faoliyat ko‘rsatkichlari), inson kapitali, raqobatbardoshlik.
MAKTAB ALGEBRA DARSLIKLARIDAGI MATEMATIK ATAMALARNING FUNDAMENTAL ENSIKLOPEDIYAGA MUVOFIQLIGI (“МАТЕМАТИЧЕСКАЯ ЕНЦИКЛОПЕДИЯ” MISOLIDA)
Ushbu maqolada umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-7-sinf algebra darsliklarida qo‘llaniladigan muhim matematik atamalarning ilmiy-nazariy asoslari tadqiq etiladi. Tadqiqotning asosiy obyekti sifatida “algebraik ifoda”, “ayniyat”, “temglama”, “o‘zgaruvchi” va “funksiya” kabi tushunchalar tanlab olingan bo‘lib, ular matematik terminologiyaning poydevori hisoblangan 1985-yilda I.M. Vinogradov tahriri ostida nashr etilgan akademik “Matematicheskaya ensiklopediya” (“Математическая енциклопедия”) ta’riflari bilan qiyosiy tahlil qilingan. Maqolada darsliklardagi didaktik soddalashtirishlar va akademik manbalardagi ilmiy qat’iylik o‘rtasidagi tafovutlar ochib beriladi. Muallif terminologik aniqlikning o‘quvchilar ilmiy dunyoqarashini shakllantirishdagi va kelajakda oliy matematikani o‘zlashtirishdagi ahamiyatini asoslaydi. Tahlillar natijasida darsliklar mazmunini xalqaro standartlarga moslashtirish va ta’lim uzviyligini ta’minlash bo‘yicha ilmiy-pedagogik tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Matematik terminologiya, algebraik ifoda, ayniyat, tenglama, o‘zgaruvchi, funksiya, matematik ensiklopediya, didaktik soddalashtirish, ilmiy aniqlik, ta’lim uzviyligi.
DIFFERENSIAL TENGLAMALARNI TEYLOR QATORI YORDAMIDA YECHISH USULI
Mazkur maqolada differensial tenglamalarni taqribiy yechishning Teylor qatorlari usuli ko'rib chiqiladi. Ikkinchi tartibli differensial tenglamalar uchun yechimlarni Teylor qatori ko'rinishida yoyish nazariyasi bayon etiladi. Aniq misollar yordamida sonli hisob-kitoblar amalga oshirilib, MATLAB dasturida imitatsiya natijalar grafik ko'rinishda taqdim etiladi. Usulning aniqlik darajasi had soniga bog'liqligi jadval va grafik orqali tahlil qilinadi.
differensial tenglamalar, Teylor qatori, taqribiy yechim, sonli usullar, MATLAB.
MUSIC IN CLASSES O‘ZBEK CLASSIC MUSIC WORKS OF STUDY TO HIMSELF SPECIFIC PROPERTIES.
In the article uzbek people music inherited high position has was classic music works executive properties about recommendations before is pushed.
School, music, lessons, education, classics music, musical inheritance, membership, structure, property, folklore, status.
SHAFRAN XOMASHYOSI ASOSIDA DORIVOR VA KOSMETIK MAHSULOTLAR YARATISH IMKONIYATLARI
Ushbu maqola shafran (Crocus sativus L.) o‘simligidan farmatsevtika va kosmetika sanoatida mahsulotlar yaratish imkoniyatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda shafranning bioaktiv moddalar tarkibi, dorivor xususiyatlari, antioksidant va terapevtik ta’sirlari tahlil qilingan. Shuningdek, kosmetik vositalarda, terini parvarishlash va go‘zallik mahsulotlarida shafran ekstrakti va yog‘larining qo‘llanilishi, ularning samaradorligi va bozor salohiyati ko‘rib chiqilgan. Natijalar shafran asosida yangi farmatsevtik va kosmetik mahsulotlarni yaratishning iqtisodiy, ilmiy va amaliy ahamiyatini ko‘rsatadi.
Shafran, Crocus sativus, farmatsevtika, kosmetika, bioaktiv moddalar, ekstrakt, terapevtik xususiyat, antioksidant, mahsulot ishlab chiqarish
SHAFRAN YETISHTIRISHNING IQTISODIY FOYDASI VA TASHQI BOZORGA CHIQISH IMKONIYATLARI
Ushbu maqola shafran (Crocus sativus L.) ishlab chiqarishining iqtisodiy samaradorligi va eksport imkoniyatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda shafran yetishtirish xarajatlari, hosildorlik darajasi, bozor narxlari va iqtisodiy foyda tahlil qilingan. Shuningdek, shafran eksport qilish imkoniyatlari, global va mahalliy bozor talablarini o‘rganish, shafran mahsulotining sifat va raqobatbardoshligini oshirish bo‘yicha tavsiyalar berilgan. Natijalar shafran yetishtirishni iqtisodiy jihatdan foydali qilish va mahalliy hamda xalqaro bozorlarda muvaffaqiyatli eksportni ta’minlash imkoniyatlarini ko‘rsatadi.
Shafran, Crocus sativus, iqtisodiy samaradorlik, hosildorlik, ishlab chiqarish, eksport, bozor narxi, mahsulot sifati, qishloq xo‘jaligi iqtisodiyoti
ОЛИЙ ТАЪЛИМ МУАССАСАЛАРИ ТАЛАБАЛАРИ ОРАСИДА БИЛИМ ДАРАЖАСИНИ ТАҲЛИЛ ҚИЛИШ: ИНТЕГРАТИВ ЁНДАШУВ
Ушбу мақолада олий таълим муассасаларида таҳсил олувчи талабаларнинг билим даражасини баҳолаш масаласи янги илмий ёндашув асосида қайта кўриб чиқилди. Муаллиф томонидан билим тушунчаси когнитив, амалий ва рефлексив компонентлар бирлиги сифатида талқин этилди. Тадқиқот жараёнида билим даражасига таъсир этувчи ички ва ташқи омиллар тизимли равишда таҳлил қилинди. Шунингдек, анъанавий баҳолаш моделларининг чекланган жиҳатлари очиб берилди ва уларни такомиллаштиришга қаратилган инновацион ечимлар таклиф этилди. Натижалар таълим жараёнида компетенцияга асосланган ва талабага йўналтирилган ёндашувлар самарадорлигини тасдиқлайди.
билим трансформацияси, таълим сифати, компетенциявий ёндашув, когнитив ривожланиш, баҳолаш стратегияси, инновацион таълим
Oֹ‘ZBEKISTONDA HARBIY XIZMATCHILAR ORASIDA NAFAS A’ZOLARINING Oֹ‘TKIR KASALLIKLARI BO‘YICHA METODIK QO‘LLANMA HAMDA DARSLIKLARNI TAKOMILLASHTIRISHNING NAZARIY AHAMIYATI.
Ushbu maqolada Respublikamiz hududida tarqalayotgan o‘tkir nafas kasalliklarini erta aniqlash, to‘g‘ri tashxiz hamda samarali davolashda nafaqat fuqarolarda balki Mudofaa Vazirligi tizimida ham samaradorlikni oshirishda, o‘rganuvchilar uchun ham nazariy ham amaliy bilim doirasini kengaytirishga xizmat qiluvchi keng mazmunli, zamonaviy usullarni talqin etuvchi qo‘llanmalar ishlab chiqish va o‘quv jarayoniga taqdim etishning nechog‘lik muhim ahamiyatga ega ekanligi hususidagi ma’lumotlar keltirilgan.
Harbiy xizmatchilar, Mudofaa, o‘rganuvchilar, nazariy, amaliy, o‘tkir nafas, nutritive holat, metabolizim, samaradorlik, metod, usul.
BOSHLANG’ICH SINFO’QUVCHILARINING JISMONIY SIFATLARNI SHAKLLANTIRISHDA HARAKATLI O'YINLARNING AHAMIYATI
Jismoniy tarbiya, estafetalar, harakatli o„yinlar, bolalar, tarbiyachi, jismoniy rivojlanish, barkamollik, “Jismoniy tarbiya va sport to„g„risida”gi qonun, Sh. Mirziyoyev.
STRATEGIES FOR ACHIEVING COHERENCE AND COHESION IN ACADEMIC WRITING
Coherence and cohesion constitute essential dimensions of effective academic writing, fundamentally shaping the clarity, interpretability, and rhetorical impact of a text. While cohesion operates at the surface level through grammatical and lexical linkages, coherence reflects the deeper semantic and logical relationships that unify discourse. This paper provides an in-depth examination of strategies for achieving coherence and cohesion in academic writing, with particular emphasis on structural organization, the strategic deployment of cohesive devices, thematic progression, and lexical consistency. Drawing on established frameworks in systemic functional linguistics and discourse analysis, the study explores how writers construct meaningful and logically connected texts. Additionally, the paper addresses recurrent challenges encountered by second-language writers, including issues related to overgeneralization, redundancy, and weak logical sequencing. By integrating theoretical perspectives with practical applications, the study demonstrates that the development of coherence and cohesion is not merely a linguistic concern but also a cognitive and rhetorical process. The findings underscore that a conscious and systematic approach to textual organization significantly enhances academic writing proficiency and facilitates more effective communication of complex ideas.
Coherence, cohesion, academic discourse, textual organization, thematic progression, lexical cohesion, discourse competence
PHILOSOPHICAL INTERPRETATION OF THE ATTITUDE BETWEEN HUMANS AND SOCIETY IN FEINBERG’S POETIC DISCOURSE
This article explores the philosophical interpretation of the relationship between the individual and society in the poetic discourse of Alexander Feinberg. Feinberg’s poetry presents the human being not merely as a social subject, but as a morally and spiritually responsible personality who constantly negotiates personal freedom, ethical choice, and social obligation. Through symbolic imagery, metaphoric language, and lyrical reflection, the poet reveals tensions between inner selfhood and collective norms, individuality and conformity, silence and protest. The study highlights how Feinberg’s poetic discourse embodies universal philosophical ideas—such as existential responsibility, human dignity, and moral resistance—while simultaneously reflecting the historical and cultural realities of his time. By analyzing key poetic motifs and discursive strategies, the article demonstrates that Feinberg’s work offers a profound humanistic vision in which poetry functions as a space for philosophical dialogue between the individual and society.
Alexander Feinberg; poetic discourse; individual and society; philosophical interpretation; humanism; moral responsibility; symbolism; lyrical reflection
O‘ZBEK FOLKLOR JANRLARIDA DO‘STLIK MOTIVINING BADIIY VA TARBIYAVIY AHAMIYATI
Mazkur maqolada o‘zbek xalq og‘zaki ijodi namunalarida uchraydigan do‘stlik motivining badiiy va tarbiyaviy ahamiyati tahlil qilinadi. Folklor janrlari – ertaklar, maqol va she’rlarda do‘stlik, sadoqat, hamjihatlik, o‘zaro yordam kabi insoniy fazilatlarning badiiy ifodasi ilmiy jihatdan o‘rganilgan. Shuningdek, xalq og‘zaki ijodi namunalarida aks etgan do‘stlik motivining yosh avlodni ma’naviy-axloqiy jihatdan tarbiyalashdagi o‘rni yoritilgan. Maqolada folklor asarlarining pedagogik imkoniyatlari tahlil qilinib, ularning boshlang‘ich ta’lim jarayonida o‘quvchilarda ijobiy sifatlarni shakllantirishdagi ahamiyati asoslab berilgan. Shu bilan birga, tadqiqot jarayonida umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun yangi joriy etilgan 3-sinf o‘qish savodxonligi darsliklaridagi folklor namunalarining mazmuni va ularning tarbiyaviy imkoniyatlari tahlil qilindi.
IIOLARI PROFILAKTIKA INSPEKTORLARINING BOLALARNI TARBIYALASH VA ULARGA TA’LIM BERISH BORASIDAGI MAJBURIYATLARNI BAJARMASLIK HUQUQBUZARLIGI BO‘YICHA ASOSIY VAZIFALARI.
Ushbu ilmiy maqolada ichki ishlar organlari profilaktika inspektorlarining bolalarni tarbiyalash va ularga ta’lim berish borasidagi majburiyatlarni bajarmaslik bilan bog‘liq huquqbuzarliklarning oldini olish, aniqlash va bartaraf etishdagi asosiy vazifalari yoritilgan. Shuningdek, mazkur sohadagi amaldagi qonunchilik normalari, profilaktik chora-tadbirlar va ularning samaradorligini oshirish masalalari tahlil qilingan. Maqolada profilaktika inspektorlarining faoliyatida uchrayotgan muammolar, jumladan, ota-onalarning huquqiy ongi yetarli darajada emasligi, ijtimoiy muhit ta’siri hamda institutsional hamkorlikning kamchiliklari ko‘rib chiqiladi. Shu asosda muallif tomonidan amaliy taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.
profilaktika inspektori, voyaga yetmaganlar, huquqbuzarlik, ota-ona majburiyatlari, ta’lim, tarbiya, huquqiy ong, profilaktika choralari.
O’ZBEK TILIDA NUTQIY AKTLARNING MILLIY-MADANIY XUSUSIYATLARI
Mazkur maqolada o’zbek tilidagi nutqiy aktlarning amaliy va pragmatik jihatlari, ularning milliy- madaniy omillar bilan bog’liqligi xorijiy tillar bilan qiyosiy tahlil etilib,turli amaliy misollar yordamida yoritiladi. Bu esa nutqiy aktlar nazariyasini milliy til materiali asosida chuqur va izchil tadqiq etish imkonini beradi.
Nutqiy akt, mentalitet, illokutsiya, prosodiya,perlokutsiya,pragmatik ma’no,kommunikatsiya
BOSHLANG‘ICH SINFLARDA SAVOD VA HUSNIXATGA O‘RGATISH METODIKASI HAMDA O‘QUVCHILARDA O‘QISHGA QIZIQISHNI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI
Mazkur maqolada boshlang‘ich ta’lim tizimida savod va husnixatga o‘rgatishning metodik asoslari, dars jarayonini samarali tashkil etish yo‘llari hamda o‘quvchilarda o‘qishga barqaror qiziqishni shakllantirishning pedagogik mexanizmlari keng yoritib chiqdim. Shuningdek, interfaol metodlar, o‘yin texnologiyalari, individual yondashuv va motivatsion muhit yaratishning amaliy usullari tahlil qildim. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining yosh va psixologik xususiyatlari asosida darsni tashkil etishning samarali modeli taklif etdim.
boshlang‘ich ta’lim, savod o‘rgatish, husnixat metodikasi, o‘quv motivatsiyasi, interfaol ta’lim, pedagogik texnologiya, individual yondashuv, ta’lim samaradorligi.
HAQORAT BILAN BOG‘LIQ JINOYATLARNI O‘Z VAQTIDA ANIQLASH VA OLDINI OLISHDA MEDIA MAKONNI MONITORING QILISHNING AHAMIYATI
Maqolada internet-maydondagi haqorat bilan bog‘liq jinoyatlarni o‘z vaqtida aniqlash va ularning tarqalishini oldini olishda media makonni monitoring qilishning ahamiyati tahlil qilinadi. Internet-resurslar va ijtimoiy tarmoqlar orqali tarqatiladigan haqoratli ma’lumotlar jinoyat va ma’muriy huquqbuzarliklarning ob’ektlari bo‘lishi mumkinligi, ularning huquqiy kvalifikatsiyasi va tergov jarayonidagi qiyinchiliklari ko‘rib chiqiladi. Maqolada qriminalistik monitoringning usullari, shu jumladan skrinshotlar va URL-markazlar orqali fiksatsiya qilish, kalit so‘zlar bo‘yicha avtomatlashtirilgan va qo‘l bilan tahlil qilish usullari, shuningdek, ijtimoiy tarmoqlardagi destruktiv hamjamiyatlarni nazorat qilish amaliyoti muhokama qilinadi. Maqsad — internet-makonda haqorat va unga bog‘liq huquqbuzarliklarni tez va samarali aniqlash, ularning oldini olishda qriminalistik monitoringni tizimli yo‘lga qo‘yish imkoniyatlarini namoyish qilish.
Haqorat, internet-makon, ijtimoiy tarmoqlar, qriminalistik monitoring, huquqbuzarlik, tergov, media-kontent, dalil yig‘ish, internet-tergov.
ISHLAB CHIQARISH JARAYONIGA STATISTIK USULLARDAN FAKTORLI ANALIZLAR TUSHUNCHASINI QO`LLASH
Faktorli analiz korrelyatsion matritsalar yoki interkorrelyatsiya matritsalar yordamida mahsulot sifatini tahlil qilishdan iborat bo`ladi. Matritsalardagi ustun va qatorlarning nomi bir xil bo`lishi ifodalangan. Interkorelyatsiya matritsalari har doim to‘rtburchak, ya’ni matritsaning qatorlar soni ustunlar soniga teng va simmetrik bo`lishi berilgan. Faktorli analiz eksperimental malumotlarning katta massivlariga ishlov berishda qo‘llaniladigan statistik usullardan biri bo`lib hisoblanishi bayon qilingan.
Faktor, analiz, korrelyatsia, matritsa, qator, son, ustun, texnologik, jarayon, mahsulot, statistik, usul, texnik, shart, massiv, struktura, ishlab chiqarish.
YER SOLIG’INING IQTISODIY ASOSLARI VA RIVOJLANTIRISH YO’NALISHLARI
Iqtisodiy muhim obyektlardan biri bo’lmish yer va unga belgilangan soliq haqidagi maqola . Ushbu maqola soliqlarning shakillanishi va o’zgarishi davomida yer solig’iga bo’lgan munosabatni va uning mamlakat iqtisodidagi ahamiyatini izohlovchi , tahlil qiluvchi maqola . Maqolada yer solig’i ning ijtimoiy ahamiyati , uning jamiyatlar hayotiga ta’siri haqidagi tahlillar ham o’rin olgan .
Byujet , davlat yeri , xususiylashtirish , renta , dehqonchilik , samaradorlik , qishloq xo’jaligi , resurslar , ne’mat , mahsulot , unumdorlik , urbanizatsiya , demografiya , geologik , iqlim , mahalliy , texnologik , samaradorlik .
“BUYUK DAVLAT ARBOBI-ZAHIRIDDIN MUHAMMAD BOBUR”
Ushbu maqola buyuk davlat arbobi, mohir sarkarda, iste’dodli shoir va tarixchi Zahiriddin Muhammad Boburning hayoti, siyosiy faoliyati va boy adabiy merosini keng yoritishga bag‘ishlangan. Maqolada Boburning Farg‘ona hukmdori sifatida faoliyat boshlashi, Samarqand uchun olib borgan kurashlari, Kobulda mustahkam davlat barpo etishi hamda Hindistonda qudratli Boburiylar imperiyasiga asos solishi tarixiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, uning davlat boshqaruvidagi siyosiy donoligi, harbiy strategiyasi, diplomatik mahorati va xalq farovonligini ta’minlash yo‘lidagi sa’y-harakatlari alohida yoritiladi. Maqolada Boburning adabiy merosi ham muhim o‘rin egallaydi. Xususan, uning mashhur asari Boburnomaning tarixiy, ilmiy va badiiy ahamiyati, unda aks etgan ijtimoiy-siyosiy jarayonlar, tabiat tasvirlari, shaharlar, xalqlar va urf-odatlar haqidagi ma’lumotlar tahlil qilinadi. Boburning she’riyati, turkiy adabiyot rivojiga qo‘shgan hissasi, vatanparvarlik, insonparvarlik va ma’rifatparvarlik g‘oyalari ham maqolaning asosiy yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Mazkur maqolaning asosiy maqsadi — Boburning buyuk davlat arbobi sifatidagi o‘rni va tarixiy ahamiyatini ochib berish, uning siyosiy, harbiy va adabiy faoliyatini kompleks tarzda o‘rganish hamda yosh avlodni milliy tariximiz va buyuk ajdodlarimiz merosiga hurmat ruhida tarbiyalashdan iborat. Tadqiqot natijalari talaba va o‘quvchilar uchun muhim ilmiy-amaliy ahamiyat kasb etadi hamda Bobur shaxsini chuqurroq anglashga xizmat qiladi.
Zahiriddin Muhammad Bobur, Boburiylar imperiyasi, davlat arbobi, sarkarda, shoir, adib, tarixchi, siyosiy faoliyat, harbiy strategiya, diplomatiya, Farg‘ona, Samarqand, Kobul, Hindiston, Panipat jangi, Boburnoma, turkiy adabiyot, tarixiy manba, davlat boshqaruvi, ma’rifatparvarlik, madaniyat, ilm-fan, Temuriylar davri, Amir Temur avlodi, siyosiy kurashlar, harbiy yurishlar, adabiy meros, vatanparvarlik, insonparvarlik, tarixiy shaxs, Sharq sivilizatsiyasi, davlat tuzumi, hukmdorlik san’ati, tarixiy meros, ma’naviy qadriyatlar, o‘zbek adabiyoti, jahon tarixi.
BADIIY MATN — INTERAKTIV O‘QISH MAYDONI SIFATIDA: LINGVODIDAKTIK YONDASHUVLAR TAHLILI
Mazkur maqolada badiiy matn interaktiv o‘qish maydoni sifatida tahlil qilinadi hamda uning lingvodidaktik imkoniyatlari yoritiladi. Shuningdek, badiiy matnlar asosida til o‘qitishda qo‘llaniladigan asosiy metodik yondashuvlar — dialogik o‘qish, konstruktsionistik yondashuv va ko‘p darajali tahlil kabi usullar ilmiy jihatdan asoslab beriladi. Ushbu yondashuvlar talabalarning til o‘rganish jarayonini yanada samarali, mazmunli va qiziqarli qilishga xizmat qiladi.
lingvodidaktik vositalar, interdiskursiv yondashuv, badiiy matnlar, alliteratsiya, sintaktik xususiyatlar, o‘xshatish va metafora, allegorik va metaforik so‘zlar, kreativ yondashuv, emotsional reaktsiyalar
TIBBIY TA’LIM SIFATINI OSHIRISHDA MUSTAQIL TA’LIMNING AHAMIYATI
Ushbu maqolada ta’lim sifatini oshirishning asosiy omili mustaqil ta’lim ekanligi “Radioaktiv nurlarning inson organizmiga ta’siri ,va nurlanish normalari va ionlovchi nurlanishdan himoyalanish” mavzusida ko’rsatib berilgan.
Ta’lim sifati , mustaqil ta’lim , radioaktiv modda,radioaktiv nurlanish , nurlanish dozasi, doza quvvati,nurlanish normalari , nurlanishdan himoya.
THE «DIGITAL CRUTCH» WHY ARE STUDENTS BECOMING DEPENDENT ON AI?
The use of Artificial Intelligence in universities is changing how students do their school work. Artificial Intelligence tools make things easier and more accessible for students. However people are getting worried that students are becoming too dependent on Artificial Intelligence.This study looks at how dependent students are on Artificial Intelligence. It checks the cognitive effects of using Artificial Intelligence too much. The study also looks at how stress and the pressure to perform make students rely too heavily on Artificial Intelligence systems. For example students might think they understand something just because Artificial Intelligence makes it sound clear. Artificial Intelligence can also hurt creativity. Make students less honest about their work. It can even stop students from talking to each other. This study does not say that Artificial Intelligence should be banned from schools. Instead it says that students should learn how to use Artificial Intelligence in a way. We need to make sure that Artificial Intelligence helps students learn without doing all the thinking for them. The future of universities depends on finding a balance between using Artificial Intelligence and still thinking for ourselves. Artificial Intelligence should be a tool that helps students, not a replacement, for their thoughts. We need to teach students how to use Artificial Intelligence without relying on it much. This way Artificial Intelligence can make learning without hurting the students.
Artificial Intelligence (AI), AI Dependency, Higher Education, Academic Stress, Illusion of Competence, AI Literacy.
MEHNATNI MUHOFAZA QILISHDA YO‘L-YO‘RIQDAN O‘TKAZISH VA XAVFLARNI KAMAYTIRISH
Ushbu maqolada sanoat korxonalarida mehnat xavfsizligini ta’minlashning fundamental asosi hisoblangan xodimlarni o‘qitish va yo‘l-yo‘riq berish tizimi tahlil qilinadi. Maqolada ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalarning kelib chiqish sabablari inson omili nuqtai nazaridan o‘rganilib, yo‘l-yo‘riq turlarining profilaktik ahamiyati ilmiy asoslanadi. Shuningdek, xalqaro ISO 45001 standartlarini milliy qonunchilikka integratsiya qilish masalalari va o‘qitish jarayonini raqamlashtirishning istiqbolli yo‘nalishlari bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
mehnat muhofazasi, xavflarni boshqarish, inson omili, instruktaj metodologiyasi, sanoat xavfsizligi, kasbiy kompetensiya, texnogen xavflar, profilaktika choralari, ishlab chiqarish madaniyati, ISO 45001, monitoring.
MAKTAB O‘QUVCHILARINING TEZKORLIK SIFATINI RIVOJLANTIRISHDA YENGIL ATLETIKA MASHQLARINING AHAMIYATI
Mazkur maqolada o‘rta maktab o‘quvchilarida tezkorlik sifatlarini shakllantirish va rivojlantirish jarayonida yengil atletika mashqlarining ahamiyati yoritilgan. Tezkorlik insonning asosiy jismoniy sifatlaridan biri bo‘lib, o‘quvchilarning umumiy jismoniy tayyorgarligi va sport ko‘rsatkichlarini oshirishda muhim rol o‘ynaydi. Tadqiqot davomida 11–12 yoshli o‘quvchilarning tezkorlik sifatlarini rivojlantirishda yengil atletika mashqlari samaradorligi tahlil qilindi, mashg‘ulotlarda qo‘llanilgan mashqlar mazmuni va ularning natijalarga ta’siri ko‘rsatib berildi. Shuningdek, maqolada tezkorlikni rivojlantirishning ilmiy-uslubiy asoslari, pedagogik jarayonda yengil atletika mashqlaridan foydalanishning afzalliklari va ularni amaliyotda qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar berilgan.
tezkorlik, yengil atletika, jismoniy sifatlar, o‘quvchilar, jismoniy tarbiya, mashg‘ulot samaradorligi, pedagogik jarayon.
CYTOLOGICAL FEATURES OF THE CARDIAC CONDUCTION SYSTEM (PURKINJE FIBERS) AND THE HISTOLOGICAL BASIS OF ARRHYTHMIAS
The rhythmic and coordinated activity of the heart depends on the specialized cardiac conduction system, which ensures impulse generation and propagation throughout the myocardium. Purkinje fibers, representing the terminal component of the conduction network, are structurally and functionally adapted for rapid electrical transmission within the ventricular myocardium. The present article analyzes the cytological characteristics of Purkinje fibers and examines the histological substrate underlying cardiac arrhythmias. Particular attention is given to degenerative, ischemic, inflammatory, and fibrotic alterations that disrupt impulse conduction and contribute to pathological automaticity and re-entry mechanisms. Understanding the structural basis of arrhythmogenesis is essential for improving diagnostic and therapeutic strategies in clinical cardiology.
Purkinje fibers, cardiac conduction system, cardiomyocytes, arrhythmia, fibrosis, ischemia, histology, automaticity, re-entry.
RAXIT KASALLIGIDA SUYAK TIZIMINING ANATOMIK O‘ZGARISHLARI
Raxit bolalik davrida uchraydigan, asosan D vitamini yetishmovchiligi bilan bog‘liq bo‘lgan metabolik suyak kasalligi hisoblanadi. Ushbu kasallikda suyak to‘qimasining mineralizatsiyasi buziladi, osteoid modda ortiqcha to‘planadi va natijada suyaklar yumshaydi hamda deformatsiyalanadi. Raxit organizmda kalsiy-fosfor almashinuvining izdan chiqishi bilan kechadi va suyak tizimida chuqur anatomik, morfologik hamda mikroarxitekturaviy o‘zgarishlarga olib keladi. Patogenez jarayonida osteoblastlar tomonidan sintez qilinadigan organik matriks mineral komponent bilan yetarli darajada to‘yinmaydi, gidroksiapatit kristallari hosil bo‘lishi sustlashadi va suyakning elastikligi ortib, mustahkamligi kamayadi. Ayniqsa tez o‘sish davrida bo‘lgan chaqaloqlar va 1–3 yoshli bolalarda kasallik keng tarqalgan bo‘lib, bu davrda suyak to‘qimasining o‘sish sur’ati yuqori bo‘lgani sababli mineral yetishmovchiligi tezda anatomik deformatsiyalarni yuzaga keltiradi. Mineralizatsiya jarayonining buzilishi epifiz plastinkasida xondrogenez va osteogenez jarayonlarining izdan chiqishiga sabab bo‘ladi. Natijada suyaklarning uzunlamasiga o‘sishi sekinlashadi, metafiz sohalari kengayadi, ossifikatsiya chizig‘i notekis shakllanadi va skelet simmetriyasi buziladi. Raxitda nafaqat makroskopik deformatsiyalar, balki mikroskopik darajada osteoid qatlam qalinlashuvi, trabekulyar struktura siyraklashuvi va kortikal qatlam yupqalashuvi kuzatiladi. Maqolada raxit kasalligida suyak tizimida yuzaga keladigan makroskopik, mikroskopik, biokimyoviy, radiologik va klinik-anatomik o‘zgarishlar chuqur ilmiy asosda yoritiladi.
raxit, D vitamini yetishmovchiligi, osteoid to‘qima, mineralizatsiya buzilishi, epifiz plastinkasi, metafiz kengayishi, kraniotabes, ko‘krak qafasi deformatsiyasi, genu varum, osteomalatsiya, gipokalsemiya, gipofosfatemiya, ikkilamchi giperparatireoz, suyak mineral zichligi, osteoblast, osteoklast, kalsitriol, paratgormon, suyak remodellanishi, trabekulyar suyak, kompakt suyak, mineral matritsa.
DEVELOPMENT OF A FUNCTIONAL BREAD PRODUCT BASED ON ROSE HIP POWDER AS A NATURAL ANTIOXIDANT SOURCE
This chapter presents a comprehensive study on the influence of rose hip powder on the quality indicators of national bakery products. The research combines experimental findings with theoretical analysis to substantiate the effect of different dosages of rose hip powder on the technological process.The impact of the additive on dough rheological properties, fermentation dynamics, and gas formation intensity has been thoroughly investigated. Particular attention is given to how varying concentrations affect dough structure, stability, and the overall baking performance. Furthermore, the study evaluates changes in organoleptic characteristics, physicochemical parameters, and the nutritional value of the finished products.Based on the obtained results, optimal dosages of rose hip powder have been established for both simple and enriched bakery formulations, ensuring improved functional properties without compromising product quality.In addition, an assessment of the projected economic efficiency of implementing enriched flatbread production under industrial conditions has been carried out, demonstrating the practical feasibility and commercial potential of the proposed technology.
bread products, cooking technology,test indicators, quality physico-chemical characteristics of the finished product, rose hip powder,flour,uzbek breads, Proteins, Fats, Carbohydrates, Fiber, Organic acids, Carotenoids.
ANTIBIOTIKLARGA CHIDAMLI BAKTERIYALAR HAMDA ULARNING TIBBIYOTDA QO‘LLANILISHI
Ushbu maqolada antibiotiklarga chidamli bakteriyalar (ACB) muammosining zamonaviy tibbiyot va global sog‘liqni saqlash tizimidagi tutgan o‘rni, antibiotiklardan noto‘‘g‘ri va nazoratsiz foydalanishning salbiy oqibatlari, qishloq xo‘‘jaligida keng qo‘‘llanishi hamda gigiyena qoidalariga yetarli darajada rioya qilinmasligi rezistentlikning tez sur’atlarda oshishiga sabab bo‘‘layotgani yoritilgan. Shu bilan birga oziq ovqat sanoatida mahsulot ishlab chiqarishda turli mikroblar tomonidan mahsulot sifatining buzilishi, bu esa iqtisodiy samaradorlikka salbiy ta’sir ko‘rsatishi, zararli mikroorganizmlarga qarshi kurashish uchun antibiotiklardan oqilona foydalanish, infeksiya nazoratini kuchaytirish, vaksinalarni keng qo‘‘llash va yangi dori vositalarini ishlab chiqish zarurligi keltirib o‘tilgan.
antibiotiklarga chidamli bakteriyalar, tibbiyot, antibiotikka rezistentlik, infektsiyalar, probiotiklar, gram-musbat va gram-manfiy bakteriyalar, ESBL (Extended-Spectrum Beta-Lactamases).