“Ijodkor o‘qituvchi” jurnali zamonaviy ta’lim tizimini rivojlantirish jarayonida innovatsion ta’lim texnologiyalarini joriy etish va loyihalashtirish, integratsion ta’limni rivojlantirishda yo’naltirilgan ilmiy-uslubiy jurnal. ISSN (Online): 2181-2330 SJIF Impact Factor (2024): 6.668
Расшифровка генома человека, а также многих других организмов – эпохальное событие начала XXI века, которое оказывает все возрастающее влияние на жизнь человека и, в конечном счете, на состояние биосферы Земли. Особенно ощутим вклад этих открытий в понимание процессов происхождения и эволюции человека (его филогенеза), путей расселения по планете и формирования рас, наций и устойчивых сообществ (проблемы этногенеза), роли эндогенных (генетических) и разнообразных экзогенных факторов в патологии человека.
Геном, генная инженерия, ДНК, нуклеотид, нематоды, РНК.
INSON RESURSLARINI SAMARALI BOSHQARISHDA TA’LIM INVESTITSIYASINING AHAMIYATI
Uzluksiz ta’lim tizimida amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlar, ta’lim sifati va samaradorligini oshirish maqsadida ta’lim muassasalari faoliyatini takomillashtirishga yo‘naltirilgan davlat dasturlari, hukumat qarorlari, ta’lim-tarbiya jarayoni ishtirokchilariga qaratilayotgan e’tibor, ular uchun yaratilayotgan shart-sharoitlar, ta’lim sifatini oshirishdagi mavjud muammolarning yechimini topish, ta’lim mazmunini takomillashtirish bilan bir qatorda, uning sifatini ilmiy asosda boshqarishni ham taqozo etmoqda.
Inson resurslarini boshqarishda esa uning aqlu zakovatini inobatga olish esa eng muhimidir.
TALABALARDA VATANPARVARLIKNI ARTPEDAGOGIKA VOSITASIDA RIVOJLANTIRISH MAZMUNI
Maqolada oliy ta'lim tizimida talaba-yoshlarning vatanparvarlik tuyg'ularini artpedagogika vositalari orqali rivojlantirishning nazariy-metodologik asoslari va amaliy mexanizmlari tadqiq etilgan. Tadqiqot ishida zamonaviy globallashuv sharoitida yoshlarda milliy o'zlikni anglash, fuqarolik pozitsiyasi va Vatanga sadoqat hissini shakllantirish masalasi dolzarb pedagogik muammo sifatida tahlil qilingan. Maqolada artpedagogikaning didaktik imkoniyatlarini – tasviriy san'at, musiqiy pedagogika, teatr pedagogikasi va adabiy ijod kabi turlarini ta'lim-tarbiya jarayoniga integratsiyalash orqali talabalarda vatanparvarlikni rivojlantirishning samarali yo'llari yoritilgan. Tadqiqotda artpedagogik vositalar yordamida yoshlarda hissiy intellekt, ijodiy tafakkur, muloqot qobiliyatlari va milliy qadriyatlarga nisbatan hurmat tuyg'usini rivojlantirish imkoniyatlari ochib berilgan. Maqolada oliy ta'lim muassasalarida vatanparvarlik tarbiyasini amalga oshirishning pedagogik shart-sharoitlari belgilanib, ma'naviy-ma'rifiy tadbirlarning mazmuni va tashkil etish metodikasi takomillashtirilgan. San'at va pedagogikani sintez qiluvchi artpedagogik yondashuv talabalarda nafaqat nazariy bilimlar, balki amaliy ko'nikmalar va shaxsiy tajriba orqali vatanparvarlik fazilatlarini singdirishning innovatsion texnologiyasi sifatida asoslab berilgan.
pedagogik model, vatanparvarliki, madaniyat, talabalar tarbiyasi, milliy an’analar, ma’naviy tarbiya, musiqa san’ati, fuqarolik, mazmun komponenti, axloqiy qadriyatlar, siyosiy mas’uliyat, globallashuv jarayoni.
Jamshidjonov Shamshodbek Jamshidjon o‘g‘li
TALABALARNI INTERFAOL TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA O‘QITISHGA KASBIY-METODIK TAYYORGARLIGINI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu maqolada talabalarni interfaol texnologiyalar asosida o‘qitishga kasbiy-metodik tayyorgarligini takomillashtirish masalalari ilmiy tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim konsepsiyasi (J. Dewey, K. Rogers), konstruktivizm (L. Vygotskiy, J. Bruner), kompetensiyaviy yondashuv (O. Tolipov, Sh. Sharipov) va faol o‘qitish texnologiyalari nazariyasi asosida nazariy va empirik izlanishlar olib borildi. Empirik tadqiqotlar talabalarning interfaol metodlarni qo‘llashdagi dastlabki ko‘nikmalari yetarli emasligini, tajriba-sinov ishlari esa ishlab chiqilgan metodik model yordamida bu ko‘nikmalarni sezilarli darajada oshirish mumkinligini ko‘rsatdi. Tadqiqot natijalari interfaol metodlarning talabalarda mustaqil fikrlash, metodik refleksiya, jamoaviy hamkorlik, pedagogik muammolarni hal etish va amaliy pedagogik faoliyatga tayyorgarlik ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi samaradorligini tasdiqlaydi. Shuningdek, ishlab chiqilgan metodik model pedagogik oliy ta’lim muassasalarida bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy-metodik tayyorgarligini takomillashtirish va ta’lim sifatini oshirish imkoniyatlarini yaratadi.
Interfaol texnologiyalar, kasbiy-metodik tayyorgarlik, bo‘lajak o‘qituvchi, kompetensiyaviy yondashuv, pedagogik innovatsiyalar, metodik model, faol ta’lim.
AKMEOLOGIK YONDASHUV ASOSIDA BO‘LAJAK BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHILARINING KASBIY MAHORATINI RIVOJLANTIRISH METODIKASI
Ushbu maqola akmeologik yondashuv asosida bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kasbiy mahoratini rivojlantirish metodikasini tadqiq etishga bag‘ishlangan. Tadqiqot jarayonida nazariy va eksperimental usullar qo‘llanilib, talabalarning metodik kompetensiyalari, reflektiv faoliyati va ijodiy yondashuv ko‘nikmalari baholandi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, akmeologik yondashuv talabalarning shaxsiy va professional rivojlanish strategiyasini shakllantirishda samarali vosita bo‘lib, metodik tizim orqali kasbiy mahoratning sezilarli darajada oshishiga erishish mumkin. Tadqiqot interfaol mashg‘ulotlar, reflektiv faoliyat va mentorlik vositalarini tatbiq etish orqali pedagogik tayyorgarlik sifatini oshirishga qaratilgan.
akmeologik yondashuv, boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi, kasbiy mahorat, pedagogik kompetensiya, reflektiv faoliyat, interfaol mashg‘ulotlar, metodik tizim.
FIKRLASHNI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI.
Ushbu maqolada tatiim jarayonida muloqotga asoslangan yondashuv orqali oKLLANTIRISHNING PEDAGOrlashni shakllantirishning pedagogik asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi en 1999 S. 159 – 166.larni kordan vchi hamkorligi va kommunikativ metodlar yordamida o‘quvchilarning tafakkurini faol, mustaqil va mazmunli shakllantirish yo‘llarini asoslab berishdir. Maqolada ilmiy-nazariy manbalar tahlili, pedagogik kuzatuv va interaktiv mashg‘ulotlarni tahlil qilish metodlari qo‘llanildi. Olingan natijalar muloqotga asoslangan darslar o‘quvchilarda sabab–natija bog‘liqliklarini anglash, dalillash, fikrni asoslash hamda mustaqil xulosa chiqarish ko‘nikmalarini sezilarli darajada rivojlantirishini ko‘rsatdi. Shuningdek, dialogik o‘qitish o‘quvchilarning o‘quv motivatsiyasi va fikr almashish madaniyatini oshirishi aniqlangan. Tadqiqot davomida muloqotning samaradorligini ta’minlovchi metodik tavsiyalar ishlab chiqildi. Xulosa sifatida, ta’lim jarayonida mazmunli muloqot tashkil etish ongli fikrlovchi, faolligi yuqori bo‘lgan va mustaqil qaror qabul qila oladigan shaxsni shakllantirishning eng muhim pedagogik omillaridan biri ekanligi isbotlandi.
Muloqot, dialogik tatga asoslangan yondashuv orqali oKLLANTIRISHNING PEDAGOrlashni shakllantirishning pedagogik asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi — dialogik ta’lim, o‘qituvchit, savol-javob texnologiyasi, fikr almashish madaniyati.
TALABALARNING TADQIQOTCHILIK KOʻNIKMALARINI RIVOJLANTIRISHDA MOBIL TEXNOLOGIYALARNI AHAMIYATI
Ushbu maqolada o‘quvchilarning tadqiqot ko‘nikmalarini rivojlantirishda mobil texnologiyalarning ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Ma’lumotlarga kirish, tadqiqot o‘tkazish va ma’lumotlarni almashish uchun mobil qurilmalardan foydalanishning afzalliklarini tavsiflaydi. O‘quv jarayonida mobil texnologiyalardan foydalanishning turli yo‘llari ko‘rib chiqiladi, masalan, ma’lumotlarni to‘plash, so‘rovnomalar yaratish va natijalarni tahlil qilish uchun mobil ilovalardan foydalanish. Mobil texnologiyalarning talabalarning tadqiqotchilik ko‘nikmalarini rivojlantirishga ijobiy ta’sirini tasdiqlovchi tadqiqotlar natijalari ham tahlil qilingan.
mobil texnologiyalar, tadqiqot qobiliyatlari, talabalar, axborot, ma’lumotlar almashinuvi, ilovalar.
PEDAGOGLARGA O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI KONSTITUTSIYASI VA QONUNLARIDA YARATILGAN IMKONIYATLAR YOKI SHART-SHAROITLAR
Mazkur maqolada Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, “Taʼlim toʻgʻrisida”gi Qonun, “Pedagogning maqomi toʻgʻrisida”gi Qonun, Kadrlar tayyorlash milliy dasturi hamda boshqa normativ-huquqiy hujjatlar asosida pedagoglar uchun yaratilgan huquqiy, ijtimoiy-iqtisodiy va tashkiliy shart-sharoitlar tahlil qilinadi. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyada taʼlim olish huquqi, mehnat va dam olish huquqi, inson qadr-qimmati ustuvorligi kabi normalar pedagoglarning kasbiy faoliyatini himoya qiluvchi asosiy konstitutsiyaviy kafolat sifatida qaraladi. Maqolada normativ-huquqiy-huquqiy tahlil, mazmuniy tahlil va soʻrovnoma natijalari asosida pedagoglarga yaratilgan imkoniyatlardan amalda foydalanish darajasi, mavjud muammolar va ularni bartaraf etish bo‘yicha takliflar ishlab chiqiladi.
pedagog maqomi, Konstitutsiya, Qonunlar, Kadrlar tayyorlash milliy dasturi, mehnat huquqlari, ijtimoiy kafolatlar, malaka oshirish, taʼlim siyosati.
ISHONTIRISH RAHBARLIK BOSHQARUVIDA MUHIM VOSITA.
Ushbu maqolada zamonaviy rahbar kadrlar faoliyatini takomillashtirish, xodimlarni rozi qilish, rahbar faoliyatining ochiqligi, ish samaradorligini oshirish, hamda rahbar ishontirish orqali jamoani boshqarishi va birlashtirishi to‘g‘risida fikr yuritiladi.
Ishontirish, rozi qilish, jalb qilish, motivatsiya, birlashtirish, hamkorlik, samarodorlik,samiylik, ochiqlik, liderlik.
OILADAGI TA’LIM-TARBIYADA PSIXOLOGIK OMILLARNING O‘RNI VA AHAMIYATI
O’sib kelayotgan yosh avlodni kasbga yo’naltirish hamisha davlatimiz siyosati oldida turgan ustivor masalalardan sanalib kelingan. Mazkur jarayonni amalga oshirish uchun farzandlarimiznung ota-onalari, ta’lim muassasalarining o’rni, o’qituvchilar hamda amaliyotchi psixologlarining faoliyati katta ahamiyatga ega. Ushbu maqolada o‘quvchilarni kasbga to’g’ri yo‘naltirishdagi mavjud muammolar, hamda o‘quvchilarni kasb tanlash motivlari haqida ma’lumotlar keltirilgan.
motiv, psixologik omillar, o’quvchilar, xulq – atvor, prognoz, motivatsiya, psixologik tanlov, kasb tanlash, komponentlar.
JAMOANI BOSHQARISHDA ZAMONAVIY RAHBARNI MULOQOT MADANIYATI.
Axloq va odob normalarini bilish birinchi o‘rinda rahbarning o‘z shaxsiy yutuqlarini ta’minlash uchun o‘ta muhimdir. Bu o‘rinda muomala madaniyati vujudga kelgan ziddiyatlarni silliq bartaraf qilish ushbu muammoli vaziyat tarafdorlarining har biriga o‘ta muhimligini unutmaslik kerak. Maqolada ana shu muammolar yechim izlangan.
Muomala, axloq, jamoani shakllantirish, nizo va ziddiyatlar, tashqi va ichki muhit, shaxslararo aloqa, interaktiv, qo‘llab-quvvatlovchi nizoli aloqa, ya’ni odamlarning ongi, munosabati va xulq-atvorini o‘zgartiradigan aloqa, qutblantirish, boshqaruvni markazlashtirish.
ZAMONAVIY MASOFAVIY TA’LIM TEXNOLOGIYASINING AHAMIYATI VA IMKONIYATLARI
Mazkur maqolada замонавий masofaviy ta’lim texnologiyasi mazmuni va imkoniyatlari bo‘yicha ilmiy asoslngan taklif va tavsiyalar berilgan.
замонавий, masofaviy ta’lim, masofaviy ta’lim texnologiyasi,internet,ta’lim.
MAMLAKATIMIZDA TA’LIMNI RIVOJLANTIRISHNING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Maqolada bugungi kun mamlakatimizda ta’limni rivojlantirish, kadirlarni o’qitish hamda ta’lim sifatini oshirish ifodalangan.
Ta’lim, oliy, tarbiya, kadirlar, sifat, konsepsiya, milliy dastur, mutaxassis, jamiyat, professional faoliyat, o’quv-tarbiya, g’oya, ijtimoiy intellekt, madaniyat, tashabbus, ijodiy tafakkur, zamonaviy.
OILA-TURMUSH MUNOSABATLARI DOIRASIDAGI JINOYATLARNING TUSHUNCHASI VA KRIMINOLOGIK TAVSIFI
Ushbu maqolada oilada xotin qizlarga nisbatan oila-turmush munosabatlari haqidagi qarashlar va Oila-turmush munosabatlari doirasidagi jinoyatlarning tushunchasi va kriminologik tavsifi berilgan.
Tazyiq, zo‘ravonlik, oila, xotin qizlar, ayollar, qonunchilik, psixologik, jaybirlanuvchi, jinoyatchi, kriminologik, profilaktika, yordam.
PARLAMЕNT FAOLIYATI: NAZARIY-HUQUQIY TAHLIL
Ushbu maqolada hokimiyat tushunchasini ilmiy-nazariy va huquqiy jihatdan tadqiq etgan xorijiy va mahalliy olimlarning g‘oyalari va ushbu yo‘nalishlarda shaxsiy fikr-mulohazalar bildirilgan. Shuningdek, ilmiy manbalarda parlament tushunchasi, tarixi va tuzilishi haqida ma’lumotlar tahlil etilgan. Shu bilan birga, “parlament” tushunchasiga mualiflik ta’rifi ilgari surilgan.
hokimiyat”, “davlat hokimiyati”, “parlament”, “parlamentarizm”.
Ushbu maqolada davlat, apparat va davlat apparati tushunchalari, davlat apparatining asosiy belgilari, davlat apparati tizimida parlament va hukumat faoliyati, mustaqil O‘zbekiston Respublikasi va uning tarkibidagi suveren Qoraqalpog‘iston Respublikasi davlat hokimiyat organlari, davlat apparatini boshqarish asoslari va vakolatlarning taqsimlanish prinsiplari hamda hokimiyatlar taqsimlanish jihatlari haqida fikrlar ilgari surilgan.
Davlat», «Apparat», «Davlat apparati», «Parlament va hukumat», «Mustaqil O‘zbekiston Respublikasi», «Suveren Qoraqalpog‘iston Respublikasi», «Davlat apparati taqsimlanish prinsiplari», «Davlat apparati taqsimlanish jihatlari».
ЁШЛАР ЎРТАСИДА ЖИНОЯТЧИЛИК ПРОФИЛАКТИКАСИНИНГ ҲУҚУҚИЙ-ПСИХОЛОГИК МЕХАНИЗМЛАРИ
Мазкур мақолада Ўзбекистонда ёшлар ўртасида жиноятчиликни профилактика қилишда амалга оширилаётган ҳуқуқий ва психологик механизмлар таҳлил қилинади. Мақсад — ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарликнинг олдини олиш ва жамиятда ҳуқуқий маданиятни ривожлантириш учун самарали комплекс механизмларни ўрганиш. Мақолада хориж ва миллий тажриба, шунингдек, илмий тадқиқотлар таҳлили келтирилган. Ёшлар жиноятчилигини камайтиришда ҳуқуқий механизмлар (профилактика инспекторлари, оилавий назорат, таълим муассасаларида ҳуқуқий тарбия) ва психологик механизмлар (психологик тренинглар, девиант хулқ билан ишлаш, реабилитация марказлари) ўзаро боғлиқ ҳолда самарали қўлланиши кўрсатилган.
ёшлар, жиноятчилик профилактикаси, ҳуқуқий механизм, психологик механизм, девиант хулқ, реабилитация.
GLOBALLASHUV JARAYONIDA MA'NAVIY HAYOTIMIZDAGI YANGILANISHLAR DIALEKTIKASINING VATANPARVAR YOSHLARNI TARBIYALASHGA TA'SIRI
Ushbu maqolada globallashuv jarayonining ma’naviy hayotga ta’siri, ma’naviy yangilanish dialektikasi va ularning vatanparvar yoshlarni tarbiyalashdagi o‘rni ilmiy asosda tahlil qilinadi. Tadqiqot globallashuvning ijobiy va salbiy jihatlarini, yoshlar ongidagi milliy o‘zlikni anglash, vatanparvarlik va ma’naviy immunitetni shakllantirish jarayonlarini o‘rganishga qaratilgan. Ishda globallashuv sharoitida ma’naviy hayotdagi yangilanishlar, pedagogik yondashuvlar va zamonaviy axborot-kommunikatsiya vositalarining yoshlar tarbiyasiga ta’siri tahlil qilinadi.
globallashuv, ma’naviyat, yangilanish dialektikasi, vatanparvarlik, yoshlar tarbiyasi.
ИСКУССТВЕННЫЙ ИНТЕЛЛЕКТ КАК КАТАЛИЗАТОР УСТОЙЧИВОГО ТУРИЗМА: ИННОВАЦИОННЫЕ ПОДХОДЫ И ПЕРСПЕКТИВЫ НА 2025–2030 ГОДЫ
В эпоху климатических вызовов и цифровой трансформации искусственный интеллект (ИИ) как мощный инструмент для переосмысления туризма. Эта статья исследует, как ИИ интегрируется в практики устойчивого туризма, фокусируясь на оптимизации ресурсов, мониторинге экосистем и персонализации опытов. В отличие от традиционных обзоров, мы используем нарративный подход, сочетающий анализ данных с гипотетическими сценариями, чтобы иллюстрировать потенциал ИИ. На основе обзора 148 исследований (2019–2024 гг.), мы подчеркиваем положительные связи с Целями устойчивого развития ООН, но также разбираем этические дилеммы. Дополнительно, интегрируя анализ локального туризма, его особенностей и экономической роли (включая инфраструктурное развитие, создание рабочих мест, стратегии инвестиций и рекомендации по устойчивому продвижению культурно-экологического потенциала), мы показываем, как ИИ усиливает эти аспекты. Прогноз: к 2034 году рынок ИИ в туризме достигнет $5 млрд, с акцентом на "климатически позитивные" инновации. Данная статья будет полезна для специалистов и практиков, проводящих научные исследования в сфере туризма.
искусственный интеллект, устойчивый туризм, машинное обучение, оптимизация ресурсов, мониторинг экосистем, цели устойчивого развития ООН, генеративный ИИ, персонализация опытов, этические аспекты ИИ, локальный туризм.
ПРИМЕНЕНИЕ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА В ВЫСШЕМ ОБРАЗОВАНИИ
В статье рассматриваются возможности применения искусственного интеллекта в образовательном процессе высшей школы. Показаны причины роста интереса к цифровым инструментам среди преподавателей и студентов, а также выявлены основные трудности, которые возникают при их использовании на практике. В работе описаны методы включения ИИ в учебные занятия и самостоятельную работу студентов, уделено внимание вопросам мотивации и развития критического мышления. Исследование проводилось в учебной группе бакалавриата и включало наблюдение, анализ выполненных заданий и сравнение результатов деятельности студентов до и после применения ИИ. Полученные данные показывают умеренное повышение качества выполнения заданий и интереса к предмету. Сделан вывод о том, что эффективность ИИ зависит от методически грамотной организации работы и активной роли преподавателя.
искусственный интеллект, цифровизация образования, образовательные технологии, мотивация студентов, критическое мышление, интерактивное обучение, педагогические инновации, высшее образование, методика преподавания, цифровая грамотность, обучение с поддержкой ИИ, эффективность учебного процесса.
“TEMURIYLAR SALTANATIDA SAROY MADANIYATI: BADIIY IJOD, ILM VA MA’NAVIY HAYOTNING RIVOJI”
Temuriylar davri (XIV–XV asrlar) Markaziy Osiyo tarixida madaniyat, ilm-fan va adabiyotning yuksak taraqqiyotga erishgan bosqichidir. Bu davrda Amir Temur va temuriy hukmdorlarning ilm-fan va san’at homiyligi natijasida saroy madaniyati gullab-yashnadi. Husayn Boyqaro va Alisher Navoiy davrida Hirot saroyi butun Sharqda adabiy-ma’rifiy markazga aylandi. Saroyda she’riyat, musiqiy ijod, naqqoshlik, xattotlik va tarixnavislik rivojlandi. Navoiy, Jomiy kabi adiblarning ijodi o‘zbek mumtoz adabiyotining shakllanishida muhim o‘rin tutdi. Mazkur davrda yaratilgan ilmiy-adabiy meros bugungi kungacha o‘z ahamiyatini saqlab kelayotgan bebaho madaniy boylik hisoblanadi.
Temuriylar, saroy madaniyati, adabiyot, Alisher Navoiy, Husayn Boyqaro, Hirot maktabi, Jomiy, xattotlik, miniatyura, she’riyat, madaniy yuksalish, ilm-fan, mumtoz adabiyot.
USE OF TRANSLATION IN TEACHING A FOREIGN LANGUAGE
Translation has long been an essential tool in teaching foreign languages. Its use facilitates comprehension, reinforces vocabulary, and enhances grammatical understanding. Modern educational approaches integrate translation selectively to improve learners’ accuracy and communication skills. Despite debates over its effectiveness, research indicates that strategic translation can support language acquisition when combined with interactive and communicative methods. This article examines the benefits, challenges, and practical applications of translation in language classrooms, providing insights for teachers to optimize its role in enhancing students’ linguistic competence.
Translation, Language learning, Communicative method, Vocabulary, Accuracy, Comprehension, Teaching strategies, L2 acquisition, Grammar, Classroom techniques, Bilingual approach, Learner support, Error correction, Pedagogy, Educational technology.
TARBIYASI OG‘IR BO‘LGAN VOYAGA YETMAGANLAR BILAN ISHLASH FAOLIYATINI TASHKIL ETISHDA AYRM XORIJIY DAVLATLAR TAJRIBASI
Ushbu maqolada oliada va jamiyatda yoshlar tarbiyasiga e’tibor berish va ularni to‘g‘ri yo‘lga boshlash, jamiyat va davlat kelajagi uchun muhim jihatlardan biri ekanligi va shu boisdan aynan ushbu masalada xorijiy davlatlarda amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar va ularning ijobiy jihatlarini Respublikamizda amalga tatbiq etishga oid masalalar tahlil qilingan.
tarbiya, ta’lim, voyaga yetmagan, ijtimoiy himoya, ijtimoiy tarmoq, global muammo, terrorizm, ekstremizm, jinoyatchilik, huquqbuzarlik, qonunchilik normasi, qonuniy asoslar, tarbiga solish, ilg‘or metodlar, tajriba, jinoyatchilik darajasi.
SHAXSNING INDIVIDUALLIGI VA UNI SHAKLLANTIRUVCHI OMILLAR
Ushbu maqolada shaxsning individualligi tushunchasi, uning mohiyati hamda shakllanish jarayoni chuqur tahlil qilindi. Individuallikni belgilovchi biologik va ijtimoiy omillarning o‘zaro ta'siri, shaxs rivojlanishidagi ularning roli hamda ahamiyati nazariy jihatdan ochib berildi. Maqolada individuallikning psixologik tuzilishi, temperament, xarakter, qobiliyat va boshqa individual-psixologik xususiyatlarning shakllanish jarayonlari ko‘rib chiqildi. Irsiyat, muhit, tarbiya va faoliyatning shaxs individualligiga ko‘rsatadigan ta'siri keng yoritildi. Zamonaviy pedagogika va psixologiya fanlari nuqtai nazaridan shaxsning o‘ziga xosligini shakillantirish masalalari tahlil qilindi va amaliy tavsiyalar ishlab chiqildi.
shaxs individualligi, individual xususiyatlar, biologik omillar, ijtimoiy omillar, temperament, xarakter, qobiliyat, irsiyat, muhit, tarbiya, shaxs rivojlanishi, individuallashtirish.
MA’MURIY NAZORAT O‘RNATILGAN SHAXSLARGA SUD ORGANLARI TOMONIDAN BELGILANGAN CHEKLOVLARGA RIOYA ETILISHINI NAZORAT QILISH FAOLIYATINING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Maqolada IIO lari profilaktika inspektorlarining ma’muriy nazorat o‘rnatilgan shaxsar tomonidan huquqbuzarliklar sodir etilishini oldini olish faoliyatining mazmuni, ahamiyati, o‘ziga xos xususiyatlari, tashkiliy va huquqiy asoslari, mavjud muammo va kamchiliklar, ularni bartaraf etishning usul va shakllari yoritib o‘tilgan.
ma’muriy nazorat, ma’muriy cheklov, nazorat ostidagi shaxs, sud qarori, jamoat tartibi, tajovuz, huquqbuzarlik, jinoyat, huquqbuzarliklar profilaktikasi, ta’sir chorasi, ijtimoiy himoya.
IMMERSIV MUHITDA O‘QUVCHILARNING NUTQ RIVOJLANISHI DARAJASINI BAHOLASH MEZONLARI
Ushbu maqolada immersiv muhitda o‘quvchilarning nutq rivojlanishini baholash mezonlari, ularni shakllantirish tamoyillari hamda ta’lim jarayoniga tatbiq etish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida immersiv ta’lim texnologiyalari (VR, AR, multimodal vositalar) yordamida nutq faoliyatining asosiy ko‘rsatkichlari — talaffuz aniqligi, lug‘aviy boylik, grammatik to‘g‘rilik, kommunikativ faollik va nutqning funksional moslashuvchanligi — baholash uchun mos indikatorlar ishlab chiqildi. Olingan natijalar immersiv muhitda o‘quvchi nutqining rivojlanish jarayoni an’anaviy metodlarga nisbatan samaraliroq ekanini ko‘rsatdi. Mazkur mezonlar ta’lim jarayoniga joriy etilganda o‘quvchilar nutq faolligi, muloqot kompetensiyasi va mustaqil fikrlash ko‘rsatkichlarida sezilarli o‘sish kuzatildi.
immersiv muhit, nutq rivojlanishi, baholash mezonlari, VR texnologiyalari, AR texnologiyalari, kommunikativ kompetensiya, multimodal ta’lim, diagnostika, o‘quvchi nutqi, pedagogik baholash.
Ushbu ilmiy maqola akademik litseylar geometriya darslarida uchburchaklarni yechishda Karno teoremasining qo‘llanilishi haqidagi nazariy bilimni mustahkamlashda , yoshlar uchun sifatli ta’limni ta’minlashda, iqtidorli yoshlar qobiliyatini rivojlantirishda, shuningdek, matematika fanini bilish darajasini aniqlovchi Milliy sertifikat olish uchun mustaqil tayyorlanuvchilarga yaqindan yordam beradi.
UCHBURCHAKLARNI YECHISHDA STUART TEOREMASI
Ushbu ilmiy maqola akademik litseylar chuqurlashtirilgan guruhlarning geometriya darslarida Stuart teoremasidan foydalanib, uchburchak medianasi, balandligi , bissektrisasi uzunliklarini topish formulalarini isbotlashda qo‘llaniladi. Shuningdek, matematika fanini bilish darajasini aniqlovchi Milly sertifikat olish uchun mustaqil tayyorlanuvchilarga yaqindan yordam beradi.
Uchburchak, nisbatlar, kesmalar yo‘nalishi
TASVIRIY SAN’ATDA MILLIY O‘ZLIKNI IFODALASH VA ESTETIK TAFAKKURNI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqolada tasviriy san’atda milliy o‘zlikni ifodalash va estetik tafakkurni rivojlantirish masalalari nazariy hamda metodik jihatdan yoritilgan. Maqolada o‘zbek xalqining boy madaniy merosi, an’anaviy san’at namunalarining o‘quv jarayonidagi ahamiyati hamda ularni o‘rgatish orqali yosh avlodda estetik did, badiiy tafakkur va milliy o‘zlikni anglash ko‘nikmalarini shakllantirish yo‘llari tahlil qilinadi. Tadqiqotda milliy qadriyatlarga asoslangan tasviriy san’at fani shaxsning ma’naviy barkamolligini rivojlantiruvchi, milliy o‘zlikni anglashni chuqurlashtiruvchi va estetik idrokni boyituvchi vosita sifatida talqin etiladi.
tasviriy san’at, milliy o‘zlik, estetik tafakkur, badiiy tarbiya, milliy qadriyatlar, madaniy meros, ijodiy tafakkur, san’atshunoslik.
ISLOM OLAMINING BUYUK MUHADDISI IMOM BUXORIYNING MA’NAVIY DURDONASI
Ushbu maqolada Imom Buxoriy ijodiy merosida Islom dini insonlar e’tiqodini mustahkamlab, ular uchun ma’naviy ozuqa, qadriyatlarning umumbashariy ahamiyatga ega ekanligi, yoshlar ongiga allomaning buyuk hizmatlari haqida ma’lumotlar berilgan. Allomaning buyuk merosi haqida Islom dinida shunday ajoyib g‘oyalar, qarashlar, ta’limotlar, falsafiy axloqiy qoida va o‘gitlar mavjudki, ularga amaliy faoliyatda asoslanish kabi bir qator masalalar ko‘rilgan.
Sahihi Buxoriy, Kitabul adab, Masjidi Kalon, insonparvarlik, ta’lim-tarbiya, g‘amxo‘rlik va tarbiyalash, mehr-oqibat, Qur’oni karim.