“Ijodkor o‘qituvchi” jurnali zamonaviy ta’lim tizimini rivojlantirish jarayonida innovatsion ta’lim texnologiyalarini joriy etish va loyihalashtirish, integratsion ta’limni rivojlantirishda yo’naltirilgan ilmiy-uslubiy jurnal. ISSN (Online): 2181-2330 SJIF Impact Factor (2024): 6.668
M.NIZANOV SHIǴARMALARI TILINDE LEKSOPRAGMATIKALIQ BELGILERDIŃ QOLLANILIWI. (“JAT JURTTAǴI JETI KÚN” SHIǴARMASI MISALINDA)
Bul maqalamızda qaraqalpaq xalıq jazıwshısı M.Nızanovtıń “Jat jurttaǵı jeti kún” shıǵarmasında pragmatikalıq belgilerdiń qollanılıwı kórip shıǵıldı
Pragmalingvistika, pragmatika, metafora, ironiya
MATEMATIKA TA'LIMIDA MUAMMOLI VAZIYATLAR ORQALI O'QUVCHILARNING MUSTAQIL FIKRLASHINI RIVOJLANTIRISH (6–11-SINF O'QUVCHILARI MISOLIDA)
Ushbu maqolada 6–11-sinf o'quvchilarida matematik mustaqil tafakkurni shakllantirishga yo'naltirilgan muammoli ta'lim texnologiyasining nazariy asoslari, turli sinf guruhlari uchun moslashtirilgan amaliy tatbiq usullari, o'quvchining kognitiv rivojlanish bosqichlari bilan bog'liq pedagogik yondashuvlar va dars samaradorligini oshirishning zamonaviy metodlari keng tahlil etilgan. Shuningdek, raqamli texnologiyalarni muammoli ta'lim bilan uyg'unlashtirish imkoniyatlari ham yoritilgan.
muammoli ta'lim, matematik tafakkur, mustaqil fikrlash, kognitiv faollik, heuristic usul, differensial yondashuv, o'quv motivatsiyasi, tadqiqot vazifasi.
BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA MATEMATIKA FANINING O‘QITISHNING DOLZARB MUAMMOLARI
Ushbu maqolada boshlang‘ich ta’lim bosqichida matematika fanini o‘qitishda uchrayotgan dolzarb muammolar chuqur tahlil qilinadi. Jumladan, o‘quvchilarning mantiqiy fikrlashini rivojlantirishdagi qiyinchiliklar, abstrakt tushunchalarni o‘zlashtirish jarayonidagi muammolar, dars jarayonida an’anaviy usullarning ustunligi hamda zamonaviy pedagogik texnologiyalardan yetarli darajada foydalanilmayotganligi masalalari yoritilgan. Shuningdek, maqolada o‘quvchilarning matematik savodxonligini oshirish, mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirish, interfaol metodlar va innovatsion yondashuvlar asosida ta’lim samaradorligini oshirish yo‘llari taklif etiladi. Tadqiqot natijalari boshlang‘ich sinflarda matematika fanini o‘qitish sifatini oshirish va ta’lim jarayonini takomillashtirishga xizmat qiladi.
boshlang‘ich ta’lim, matematika, dolzarb muammolar, matematik savodxonlik, interfaol metodlar, innovatsion yondashuv, mantiqiy fikrlash, ta’lim samaradorligi.
Унинг ҳолидан хабар олиб, тез-тез келиб турадиган дугоналари ҳам сўнгги кунларда келмайдиган бўлишди. Бу ҳолдан Лайлонинг аҳволи баттар оғирлашди. Aслида дугоналарини ҳам айблаб бўлмасди. Соғ-саломат юрган дугоналарини кўриб Лайлонинг кайфияти бузиларди, югуриб, ўйнаб юрган кезларини қумсаб кўзига ёш келарди, дугоналари эса уни юпатишга сўз топа олмасди.
Шўх-шодон қиз Лайлонинг бошига мусибат тушди. Oғир касаллик аста-секин уни ҳолдан тойдириб, тўшакка михлаб қўйди. Мана бир йил ҳам ўтди ҳамки, унинг дардига даъво топилмади.
METALLURGIYA SOHASIDA KO‘P QO‘LLANILADIGAN AYRIM INGLIZCHA TERMINLARNING O‘ZBEK TILIDA TARJIMASI BO‘YICHA MULOHAZALAR
Maqolada metallurgik terminlarning o‘zbek tilida tarjimasini aniqlash bo‘yicha olib borilgan izlanishlar yuzasidan ma’lumotlar keltirilgan bo‘lib, bugungi kunda mamlakatimizda rivojlanib borayotgan kon-metallurgiya sohasiga yetuk mahalliy mutaxassislarni tayyorlashda muhim ahamiyat kasb etadi.
metal, metallurgiya, gidrometallurgiya, pirometallurgiya, rangli metallar, nodir metallar, noyob metallar, qora metallar.
MATEMATIK STATISTIKANING IQTISODIY JARAYONLARNI TAXLIL QILISH VA BOSHQARISHDAGI O‘RNI.
Ushbu maqolada matematik statistikaning iqtisodiy jarayonlarni tahlil qilish va boshqarishdagi ahamiyati ko‘rib chiqilgan. Iqtisodiy ko‘rsatkichlarni aniqlik bilan baholash, rejalashtirish va prognozlashda statistik usullarning o‘rni yoritilgan. Ayniqsa, statistik tahlilning asosiy bosqichlaridan biri bo‘lgan tanlanma tushunchasi va uning asosiy to‘plamni ifodalashdagi roli keng yoritilgan. Maqolada tanlanma shakllantirishning usullari – oddiy tasodifiy, sistematik, mexanik, qatlamli va seriyali tanlanmalar to‘g‘risida izohlar berilgan. Bundan tashqari, statistik ma’lumotlarni vizual tasvirlash usullari – chastotalar poligoni va gistogramma grafik ko‘rinishlarining iqtisodiy tahlildagi funksional imkoniyatlari o‘rganilgan. Ushbu grafiklar yordamida iqtisodiy jarayonlarning taqsimoti, o‘zgarish tendensiyalari va anomaliyalar ko‘rinadi.
Matematik statistika, Iqtisodiy tahlil, Tanlanma, Gistogramma, Chastotalar poligoni, Reprezentativlik, Statistika usullari.
Maqolada atoqli o`zbek yozuvchisi Said Ahmadning “Buqalamun bilan uchrashuv” hikoyasida, XX asrning 40–50-yillarda, aks etgan murakkab ijtimoiy-siyosiy davr - qatag`onlik davri, uning inson ruhiyati - psixologiyasiga kuchli ta`sirini ochib berishga asosiy e`tibor qaratildi. Buqalamun ma`joziy obrazi orqali hokoya qahramoni - Diyorv va unga o`xshagan kimsalarning jamiyat hayotida tutgan oziga xos o`rni, qarashlari va kamchiliklari royi rost ochib berishi talqin qilinadi.
Said Ahmad, Diyorov, buqalamun, ma`joziy obraz, muhit, siyosat, salbiy obraz, hikoya qahramoni, nopoklik, laganbardorlik, adashish, inson, sifat, andisha, qatag`on qurbonlari, mafaat, din, qadriyat, ma`naviy o`zgaruvchanlik…
TALABALARNING KASBIY KOMPETENSIYASINI OSHIRISHDA TA’LIMNING ROLI
Ushbu maqolada talabalarning kasbiy kompetensiyasini shakllantirishda ta’lim tizimining tutgan o‘rni ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Maqolada kompetensiya tushunchasining pedagogik mazmuni, uning tarkibiy qismlari hamda zamonaviy ta’lim paradigmasidagi o‘zgarishlar ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, amaliy ta’lim, loyihaviy o‘qitish va kasbiy amaliyotning kompetensiya shakllanishidagi roli asoslab beriladi.
kasbiy kompetensiya, ta’lim, kompetensiyaga yo‘naltirilgan yondashuv, amaliy ta’lim, kasbiy tayyorgarlik, talaba, pedagog, malaka.
INGLIZ TILINI O‘QITISHDA “SOFT SKILLS”NI RIVOJLANTIRISH TIZIMINING KONSEPTUAL ASOSLARINI ISHLAB CHIQISH ZARURATI
Ushbu maqolada oliy ta’limning nofilologik (iqtisodiy) yo‘nalishlarida ingliz tilini o‘qitish jarayonida "soft skills"ni rivojlantirish tizimining konseptual asoslarini ishlab chiqish zarurati ilmiy jihatdan asoslanadi. Tadqiqotda mavjud pedagogik amaliyotdagi beshta asosiy muammo: "soft skills" rivojlantirishning tizimlashtirilmaganligi, ingliz tili o‘quv jarayonida ushbu ko‘nikmalarning maqsadli integratsiyasi yetishmasligi, baholash tizimining standartlashtirilmaganligi, pedagogik-metodik jihatdan tizimning to‘liq shakllanmaganligi hamda talabalarda ichki motivatsiya va shaxsiy mas'uliyatning pastligi ko‘rsatib o‘tilgan. I.A. Zimnyaya, V.I. Baydenko, J. Heckman, A.A. Verbitskiy, B. Zimmerman kabi xorijiy va mahalliy olimlarning nazariy qarashlari tahlil qilingan. D. Kolb, L. Vigotskiy, A. Bandura, D. Schön, T. Hodgson, H. Spowart va D. Sampson tomonidan ishlab chiqilgan "soft skills"ni rivojlantirishga oid yetakchi konsepsiyalar qiyosiy jihatdan o‘rganilgan. Tahlil natijalari asosida mavjud yondashuvlarning mustaqil ta’lim va raqamli transformatsiya talablarini yetarlicha qamrab olmasligini inobatga olgan holda, iqtisodiy yo‘nalishdagi talabalar uchun ingliz tili mustaqil ta’limi sharoitida "soft skills"ni takomillashtiruvchi yaxlit konseptual-metodik model ishlab chiqish zarurati asoslab berilgan.
O‘zbek tilida: soft skills, ingliz tili o‘qitish, konseptual asos, oliy ta’lim, kommunikativ kompetensiya, mustaqil ta’lim, pedagogik model, motivatsiya, baholash tizimi, iqtisodchi talabalar, metakognitsiya, raqamli ta’lim.
MIRISHKOR TUMANI TUPROQLARINING SHOʻRLANISH DARAJASI VA UNING QISHLOQ XOʻJALIGIGA TAʼSIRI
Ushbu keng qamrovli maqolada Qashqadaryo viloyatining g‘arbiy qismida joylashgan Mirishkor tumani tuproqlarining hozirgi holati batafsil tahlil qilingan. Tadqiqotda tuman tuproqlarining fizik-kimyoviy xususiyatlari, sho‘rlanish turlari (sulfatli, xloridli), yer osti suvlari sathi va ularning qishloq xo‘jaligi ekinlari (paxta, bug‘doy, makkajo‘xori) hosildorligiga ko‘rsatayotgan salbiy oqibatlari o‘rganilgan.
Mirishkor tumani, tuproq sho‘rlanishi, sizot suvlari, ikkilamchi sho‘rlanish, melioratsiya, xlorid-sulfatli sho‘rlanish, hosildorlik, drenaj tizimi, arid iqlim, tuproq unumdorligi, sho‘r yuvish.
ONA TILI TA’LIMINI INDIVIDUALLASHTIRISHNING NAZARIY ASOSLARI
Ushbu maqolada ona tili ta’limini individuallashtirishning nazariy asoslari yoritilgan. Unda ta’lim jarayonini o‘quvchilarning individual xususiyatlari, qobiliyati, qiziqishi va o‘zlashtirish tezligiga moslashtirishning ahamiyati tahlil qilinadi. Shuningdek, individuallashtirilgan ta’limning psixologik, pedagogik va metodik asoslari ko‘rib chiqiladi. Maqolada bu yondashuv o‘quvchilarning bilim darajasi, motivatsiyasi va nutqiy kompetensiyasini oshirishga xizmat qilishi ta’kidlanadi.
ona tili ta’limi, individuallashtirish, differensial ta’lim, pedagogika, o‘quvchi qobiliyati, metodika.
SHAHRISABZ TUMANINING IQTISODIY-IJTIMOIY RIVOJLANISHIDA TOG' VA TOG'OLDI HUDUDLARIDA EKOTURIZMNING AHAMIYATI
Mazkur maqolada Shahrisabz tumanida ekoturizmni rivojlantirish imkoniyatlari, uning iqtisodiy va ijtimoiy ahamiyati hamda hududning tabiiy-geografik sharoitlari tahlil qilingan. Tadqiqot davomida Shahrisabz tumanining tog‘li hududlari, xususan G‘elon qishlog‘i va Hisorak suv ombori hududlarining ekoturizm uchun qulay imkoniyatlari o‘rganildi. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasida turizmni rivojlantirish bo‘yicha olib borilayotgan davlat siyosati, xususan “Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi”da ekoturizmni rivojlantirishga alohida e’tibor qaratilgani yoritib berildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, Shahrisabz hududi tabiiy resurslarga boyligi, tog‘li landshaftlari va ekologik muhitining tozaligi bilan ekoturizmni rivojlantirish uchun katta salohiyatga ega ekanligi aniqlandi.
Ekoturizm, Shahrisabz tumani, turizm infratuzilmasi, tabiiy resurslar, Hisorak suv ombori, G‘elon qishlog‘i, tog‘li hududlar, ekologik muhit, turizm salohiyati, iqtisodiy rivojlanish.
JISMONIY TARBIYA BO‘YICHA DAVLAT STANDARTLARINI ME’YORIY ASOSLARINI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu maqolada ixtisoslashgan ta'lim muassasalarida yoshlarni harbiy xizmatga tayyorlashning pedagogik xususiyatlari yoritib berish bilan birgalikda jismoniy tarbiya bo‘yicha davlat standartlarini me’yoriy malumotlar berilgan. Ixtisoslashtirilgan maktab o‘quvchilarni jismoniy tarbiyasi mazmunini ta’lim tizimida taklif qilinayotgan innovatsiyalarni e’tiborga olgan holda modernizatsiya qilish zarurligi to‘g‘risida malumotlar keltirilgan.
Jismoniy tarbiya, davlat standartlari, sport musobaqalari, harbiy-sport, o‘quv yig‘inlari, o‘quvchi-yoshlarning jismoniy tayyorgarligi, harbiy xizmatga yo‘naltirilgan, baholash mezonlari.
SOCIAL INEQUALITY AND INDUSTRIAL CRITICISM IN HARD TIMES: A STUDY OF VICTORIAN SOCIETY AND HUMAN VALUES
This article examines the representation of social inequality and industrial criticism in Hard Times by Charles Dickens, focusing on how the novel reflects the socio-economic realities of Victorian England. Through its portrayal of class divisions, utilitarian philosophy, and dehumanizing industrial practices, Dickens critiques the moral and social consequences of rapid industrialization. The study explores the contrast between fact and imagination, the exploitation of the working class, and the erosion of human values. Ultimately, Hard Times serves as both a social document and a moral critique, advocating for empathy, compassion, and the restoration of humanity in an increasingly mechanized society.
Social inequality, industrialization, Victorian society, utilitarianism, human values, working class, Dickens.
AXBOROT XAVFSIZLIGI VA KIBER TAHDIDLAR: DOLZARB MUAMMOLAR VA YECHIMLAR
Mazkur maqolada zamonaviy jamiyatda axborot xavfsizligini ta’minlash masalalari, kiber tahdidlarning turlari hamda ularning ijtimoiy-iqtisodiy hayotga ta’siri tahlil qilinadi. Muallif foydalanuvchilar, tashkilotlar va davlatlarning axborot himoyasi sohasidagi dolzarb muammolarini ko‘rsatib, ularga amaliy yechimlar taklif etadi.
axborot xavfsizligi, kiber tahdid, kiber jinoyat, ma’lumotlarni himoya qilish, raqamli xavfsizlik, kiber madaniyat.
BARQAROR IQTISODIY RIVOJLANISHDA YASHIL IQTISODIYOT KONSEPSIYASI
Mazkur maqolada barqaror iqtisodiy rivojlanishni ta’minlashda yashil iqtisodiyot konsepsiyasining nazariy va amaliy ahamiyati tahlil qilinadi. Yashil iqtisodiyotning asosiy tamoyillari, xususan, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, ekologik xavfsizlikni ta’minlash, energiya samaradorligini oshirish hamda kam uglerodli ishlab chiqarishga o‘tish masalalari yoritilgan. Shuningdek, maqolada yashil iqtisodiyotning iqtisodiy o‘sish, ijtimoiy farovonlik va atrof-muhit muhofazasi o‘rtasidagi o‘zaro uyg‘unlikni ta’minlashdagi o‘rni ochib berilgan. Barqaror rivojlanish jarayonida ekologik omillarni iqtisodiy siyosat bilan integratsiyalash zarurati ilmiy asosda izohlangan.
barqaror iqtisodiy rivojlanish, yashil iqtisodiyot, ekologik xavfsizlik, resurs tejamkorligi, energiya samaradorligi, kam uglerodli iqtisodiyot, atrof-muhit muhofazasi, yashil innovatsiyalar.
KATTA MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA TAJOVUZKOR XATTI-HARAKATLARNI EKSPERIMENTAL TAHLIL QILISH
Ushbu maqolada katta maktabgacha yoshdagi bolalarda uchraydigan tajovuzkor xatti-harakatlarning mazmuni, namoyon bo‘lish shakllari va ularni eksperimental tahlil qilish masalalari yoritilgan. Tadqiqot davomida bolalardagi tajovuzkorlikning psixologik omillari, oilaviy muhit, tengdoshlar bilan munosabat va tarbiyaviy ta’sirlarning roli tahlil qilinadi. Shuningdek, eksperimental kuzatuv, suhbat va psixodiagnostik usullar asosida tajovuzkor xatti-harakatlarning darajasi aniqlanib, ularni kamaytirishga qaratilgan psixologik-pedagogik yondashuvlar bayon etiladi. Tadqiqot natijalari maktabgacha ta’lim tashkilotlarida bolalar bilan profilaktik va korreksion ishlarni samarali tashkil etishda muhim аҳamiyat kasb etadi.
katta maktabgacha yosh, bola shaxsi, tajovuzkorlik, tajovuzkor xatti-harakat, eksperimental tahlil, psixologik omillar, tarbiya, oilaviy muhit, psixodiagnostika, korreksion ish.
THE EFFECTIVENESS OF MODERN PEDAGOGICAL METHODS IN TEACHING ENGLISH
This article examines the effectiveness of modern pedagogical methods in teaching English. Particular attention is paid to interactive methods, communicative approaches, the use of information and communication technologies, project-based learning, and student-centered education. The study demonstrates that these methods increase students’ interest in language learning, develop independent thinking, and improve both speaking and writing skills. It is also emphasized that modern pedagogical approaches serve as an important factor in enhancing the quality of education and the overall effectiveness of the teaching process.
English language, modern pedagogical methods, interactive learning, communicative approach, teaching effectiveness, student engagement, innovative technologies.
БЎЛАЖАК МУСИҚА ЎҚИТУВЧИСИНИНГ ИЖРО МАҲОРАТИНИ ЎСТИРИШДА МУСТАҚИЛ ТАЪЛИМНИНГ АҲАМИЯТИ
Маълумки, мамлакатимизда барча тармоқлар қатори маданият ва санъат соҳаларини ривожлантиришга ҳам катта эътибор қаратилиб, бу борада кенг қамровли ишлар амалга оширилмоқда. Таълим тизимини ислоҳ қилиш жараёни мамлакатда амалга оширилаётган ижтимоий-иқтисодий ислоҳотларнинг зарур омили ҳисобланади.
мустақил таълим, машқ, чолғу ижрочилиги, созанда, ижро техникаси, ижодий фаолият, гамма, учтовушлик, мусиқа асарлари.
МАЪРИФАТЛИ ЖАМИЯТ САРИ: КИТОБХОНЛИК УМУММИЛЛИЙ ҲАРАКАТГА АЙЛАНМОҚДА
Бугун глобаллашув шароитида жамият тараққиётини белгилайдиган энг муҳим омил — инсон тафаккури ҳисобланади.
Тафаккур эса мутолаа орқали шаклланади. Шу маънода китобхонликни давлат сиёсати даражасига кўтариш замон талаби эди.
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI HUDUDIDAGI SUGʻORILADIGAN TUPROQLARDA MIKROORGANIZMLARNING TARQALISHI VA ULARNING FAOLIYATI
Ushbu maqolada Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi sugʻoriladigan tuproqlarda mikroorganizmlarning tarqalishi, ularning asosiy ekologik guruhlari va tuproq unumdorligidagi funksional roli Scopus bazasida indekslangan ilmiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Oʻzbekistonda sugʻoriladigan yerlarning katta qismi shoʻrlanish, suv rejimining oʻzgarishi va uzoq muddatli antropogen bosim taʼsirida boʻlgani sababli tuproq mikrobiotasining tarkibi va faolligi ham hududlar boʻyicha keskin farqlanadi.
sugʻoriladigan tuproq, mikroorganizmlar, rizosfera, Oʻzbekiston, shoʻrlanish, bakteriyalar, zamburugʻlar, mikrobiologik faollik, tuproq unumdorligi.
SHOʻRLANGAN TUPROQLARDA BIOOGʻITLARNING TA’SIRI VA UNUMDORLIGINI OSHIRISH YO‘LLARI
Ushbu maqolada sho‘rlangan tuproqlarda bioo‘g‘itlardan foydalanishning ilmiy asoslari, ularning tuproq xossalari, mikrobiologik faollik, oziqa elementlari aylanishi va ekin hosildorligiga ta’siri tahlil qilinadi.
sho‘rlangan tuproq, bioo‘g‘it, bioorganik o‘g‘it, Sirdaryo, Farg‘ona vodiysi, tuproq unumdorligi, sho‘r stress, hosildorlik
НАСЛЕДИЕ УЗБЕКИСТАНА КАК ФАКТОР МЯГКОЙ СИЛЫ
В мoём рабoте рассматривается культурное наследие Узбекистана как важный фaктор мягкой силы госудaрства. Анaлизируется роль истoрических памятников, объектoв Всемирного нaследия ЮНЕСКО, нaучного нaследия выдaющихся ученых и немaтериальных культурных трaдиций в формировaнии междунaродного имиджа стрaны. Отмечaется значение культурной дипломaтии и туризма в прoдвижении культурнoго потенциaла Узбекистана. Делaется вывод о том, что сохрaнение и популяризация культурнoго наследия спосoбствует укреплению автoритета госудaрства на междунарoдной арене.
мягкая сила; культурное наследие; культурная дипломатия; международный имидж; ЮНЕСКО; национальная идентичность; Великий шелковый путь; туризм; международное сотрудничество; глобализация.
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini ma’naviy-axloqiy ruhda tarbiyalashning ahamiyati, uning jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni hamda barkamol avlodni shakllantirishdagi pedagogik omillar yoritilgan. Shuningdek, yosh avlodni yuksak ma’naviyat, vatanparvarlik, milliy qadriyatlarga hurmat ruhida tarbiyalash jarayonida o‘qituvchi, oila va jamiyat hamkorligining muhim jihatlari tahlil qilinadi. Maqolada boshlang‘ich ta’lim jarayonida tarbiyaviy ishlarni samarali tashkil etish usullari hamda ularning o‘quvchilarning shaxsiy rivojlanishiga ta’siri ilmiy-pedagogik nuqtai nazardan asoslab berilgan.
tarbiya, ma’naviy-axloqiy tarbiya, boshlang‘ich ta’lim, barkamol avlod, milliy qadriyatlar, vatanparvarlik, o‘quvchi shaxsini rivojlantirish, pedagogik jarayon.
EKOLOGIYALÍQ TÁRBIYAǴA BAǴDARLANǴAN SOCIALLÍQ JOYBARLARDÍŃ ÁHMIYETI
Qorshaǵan ortalıq, ekologiya, ekspluataciya, tábiyat, joybar, sociallıq joybar, sana-sezim, pataslanıw, sawbet, pikir, chellendj, ekologiyalıq huquq, insanparwarlıq, juwapkershilik
Atrof-muhit, ekologiya, ekspluatatsiya, tabiat, loyiha, ijtimoiy loyiha, ong, ifloslanish, suhbat, fikr, chellenj, ekologik huquq, insonparvarlik, mas’uliyat.
HUDUDNING INVESTITSION FAOLLIGIGA TA’SIR ETUVCHI OMILLAR
Mazkur maqolada hududning investitsion faolligiga ta’sir etuvchi asosiy omillar ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Hududning investitsion jozibadorligi iqtisodiy rivojlanishning muhim omili sifatida ko‘rib chiqiladi. Maqolada investitsion faollikka ta’sir etuvchi iqtisodiy, ijtimoiy, infratuzilmaviy, siyosiy-huquqiy va institutsional omillar tizimli ravishda o‘rganilgan. Shuningdek, hududlarda investitsion muhitni yaxshilash bo‘yicha ilmiy xulosalar va tavsiyalar ishlab chiqilgan.
investitsiya, hududiy rivojlanish, investitsion muhit, iqtisodiy omillar, infratuzilma, investitsion jozibadorlik, iqtisodiy o‘sish.
THE LITERARY FUNCTION OF MUSIC AND RHYTHMIC FORMATION IN ALEXANDER FEINEBERG’S POETRY
This article examines the artistic function of musicality and rhythmic structure in the poetry of Aleksandr Feinberg. The study analyzes how rhythm, intonation, sound patterns, and poetic meter shape semantic depth, emotional expressiveness, and aesthetic integrity in his lyrical works. Special attention is paid to the interaction between musical elements and meaning, revealing how rhythmic organization reinforces philosophical reflection, emotional tension, and imagery. Through close textual analysis, the article demonstrates that musicality in Feinberg’s poetry is not merely a formal feature but a crucial artistic device that structures the poetic discourse and enhances the reader’s aesthetic perception. The findings contribute to a deeper understanding of the poet’s individual style and the broader principles of rhythm and musical expression in modern poetry.
Aleksandr Feinberg; musicality; poetic rhythm; rhythmic structure; sound imagery; lyric poetry; artistic function; poetic discourse
AI-DRIVEN TRANSFORMATION OF TRANSLATION: FROM HUMAN INTUITION TO HYBRID INTELLIGENCE
The rapid development of artificial intelligence (AI) technologies has significantly transformed the field of translation. Traditionally grounded in human intuition, cultural awareness, and contextual understanding, translation is increasingly shaped by a hybrid intelligence model that combines human expertise with machine efficiency. This article examines the evolution of AI-driven translation systems, highlighting their capabilities and limitations. Particular attention is given to the changing role of human translators, the importance of post-editing, and the ethical and cultural challenges associated with AI-assisted translation. The study argues that high-quality translation is best achieved through effective collaboration between human intuition and artificial intelligence, where each complements the other’s strengths.
artificial intelligence, machine translation, hybrid intelligence, human–AI collaboration, post-editing, translation studies, neural machine translation, cultural context
KIMYO FANI OʻQITUVCHISINING INNOVATSION FAOLIYATINI LOYIHALASHTIRISH
Mazkur maqolada kimyo fani o‘qituvchisining innovatsion faoliyatini loyihalashtirishning nazariy va metodik asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotda zamonaviy ta’lim tizimida o‘qituvchining innovatsion faoliyatini tashkil etish, pedagogik jarayonni samarali rejalashtirish hamda innovatsion pedagogik texnologiyalarni qo‘llash masalalari yoritilgan. Shuningdek, kimyo fanini o‘qitish jarayonida muammoli ta’lim, loyiha metodi, laboratoriya tajribalari hamda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishning o‘quvchilarning bilish faolligi va ilmiy tafakkurini rivojlantirishdagi ahamiyati asoslab berilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, kimyo fani o‘qituvchisining innovatsion faoliyatini ilmiy asosda loyihalashtirish ta’lim jarayonining samaradorligini oshirish, o‘quvchilarning mustaqil fikrlash qobiliyatini rivojlantirish hamda ularning ilmiy dunyoqarashini shakllantirishda muhim omil hisoblanadi.
kimyo ta’limi, innovatsion faoliyat, pedagogik texnologiyalar, ta’lim jarayonini loyihalashtirish, kompetensiyaviy yondashuv, muammoli ta’lim, loyiha metodi, laboratoriya tajribalari, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari.
RAQAMLI TA‘LIM VOSITALARINING TA‘LIM JARAYONIDAGI O‘RNI VA AHAMIYATI
Ushbu maqola raqamli ta’lim vositalarining ta’lim jarayonidagi o‘rni va ahamiyatini o‘rganadi. Maqolada zamonaviy raqamli texnologiyalarning ta’lim sifatini oshirish, o‘quv jarayonini interaktiv va samarali qilishdagi roli tahlil qilinadi. Shuningdek, raqamli vositalardan foydalanishning pedagogik afzalliklari va imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi.
Raqamli ta’lim vositalari, ta’lim jarayoni, innovatsion pedagogika, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT), interaktiv ta’lim, elektron ta’lim (e-learning), masofaviy ta’lim, multimedia texnologiyalari, raqamli kompetensiya, ta’lim samaradorligi, o‘quv motivatsiyasi, pedagogik innovatsiyalar.