MUSTAQILLIKNING DASTLABKI YILLARIDA O‘ZBEKISTONDA INSON HUQUQLARINI HIMOYA QILISH INSTITUTLARINING SHAKLLANISHI: INSON HUQUQLARI BO‘YICHA MILLIY MARKAZ MISOLIDA

Abstract

Mazkur maqolada mustaqillikning dastlabki yillarida O‘zbekistonda inson huquqlarini ta’minlash va himoya qilish bo‘yicha milliy institutlar tizimining shakllanish jarayoni tarixiy-huquqiy yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda Konstitutsiyaviy asoslar va xalqaro-huquqiy standartlar ta’siri, xususan, Vena deklaratsiyasi va Harakat dasturi hamda Parij prinsiplari doirasida milliy institutlar konsepsiyasining mazmuni yoritiladi. Shuningdek, O‘zbekistonda inson huquqlarini himoya qilish infratuzilmasining institutsional tarkibi, ularning vakolatlari va funksional farqlari ko‘rsatib berilib, bu jarayonda Inson huquqlari bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Milliy markazining huquqiy maqomi hamda idoralararo muvofiqlashtiruvchi funksiyasi alohida o‘rganiladi. Maqolada Milliy markazning tashkil etilishiga olib kelgan siyosiy-huquqiy omillar, normativ-huquqiy asoslar (1996-yil 31-oktabrdagi Prezident farmoni va 1996-yil 13-noyabrdagi Vazirlar Mahkamasi qarori) hamda inson huquqlarini ta’minlash mexanizmini takomillashtirishdagi o‘rni tarixiy izchillikda asoslanadi. Tadqiqot natijalari mustaqillikning ilk bosqichida inson huquqlarini himoya qilish institutlari shakllanishi davlat qurilishi va jamiyatni demokratlashtirish jarayonining muhim tarkibiy qismi bo‘lganini ko‘rsatadi.