SANOAT AVTOMATLASHTIRISH SOHASIDA MUSTAQIL AMALIY O‘QUV LABORATORIYASINI TASHKIL ETISHNING DOLZARBLIGI VA KONSEPTUAL ASOSLARI
Keywords:
sanoat avtomatlashtirishi, dasturlashtiriladigan mantiqiy kontroller, releli-kontaktorli boshqaruv, SCADA, amaliy ta'lim, o‘quv stendi, dual ta'lim modeli.Abstract
Maqolada ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish va boshqarish sohasida kadrlar tayyorlashning amaldagi tizimidagi muammolar — xususan, nazariy bilim bilan amaliy ko‘nikma o‘rtasidagi uzilish — tahlil qilinadi. Real sanoat uskunalariga (releli-kontaktorli apparatura, dasturlashtiriladigan mantiqiy kontrollerlar — PLC, SCADA va vizualizatsiya tizimlari) asoslangan mustaqil amaliy o‘quv laboratoriyasini tashkil etishning konseptual asoslari taklif etiladi. Xorijiy tajriba (Siemens Mechatronic Systems Certification Program, Tooling U-SME) bilan qiyoslangan holda, O‘zbekiston sharoitida bunday markazni shakllantirishning tashkiliy-pedagogik tamoyillari ko‘rib chiqiladi.
References
1. Siemens AG. Mechatronic Systems Certification Program — Curriculum Overview. Nuremberg: Siemens, 2023.
2. Tooling U-SME. Industrial Automation and PLC Programming Learning Paths. Dearborn: SME, 2022.
3. IEC 61131-3:2013. Programmable controllers — Part 3: Programming languages. Geneva: IEC, 2013.
4. Bolton W. Programmable Logic Controllers. 7th ed. Oxford: Newnes, 2021.
5. O‘zbekiston Respublikasining kasbiy ta'lim sohasidagi tegishli me'yoriy-huquqiy hujjati (raqami va sanasi muallif tomonidan aniqlashtiriladi).
