QADIMIY QO‘LYOZMALARDAGI ZARARLANISH TURLARI VA KOMPLEKS RESTAVRATSIYA YONDASHUVLARI
Keywords:
qadimiy qoʻlyozmalar; biologik buzilishlar; mexanik buzilishlar; kimyoviy yemirilish; qoʻlyozma materiallari; diagnostika; restavratsiya; konservatsiya; deasidifikatsiya; profilaktik saqlash; iqlimiy boshqaruv; arxivshunoslik; kitobshunoslik.Abstract
Ushbu ilmiy maqolada qadimiy qoʻlyozmalarning uch asosiy zarar turkumi - biologik, mexanik va kimyoviy buzilishlar har tomonlama tahlil qilingan. Qoʻlyozma materiallarining tabiiy tarkibi, ularning yemirilish sabablari, zarar koʻlamining ilmiy baholanishi hamda zamonaviy restavratsiya va konservatsiya usullarining qoʻllanilishi yoritilgan. Tadqiqotda xalqaro standartlar va amaliyotlar asosida qoʻlyozmalarni diagnostika qilish, iqlimiy boshqaruv, profilaktik saqlash va restavratsiyaning kompleks yondashuvlari yoritib berilgan. Maqola qo‘lyozmalarni asrash va tiklash bilan shug‘ullanuvchi mutaxassislar, arxivshunoslar, kitobshunoslar va restavratorlar uchun muhim ilmiy manba hisoblanadi.
References
1. Karimov A. Qoʻlyozmalarni restavratsiya qilish asoslari. - Toshkent: Fan, 2018. - 124 b.
2. Gilpin D. Biological Deterioration of Paper Manuscripts. - Oxford: Oxford University Press, 2018. – 180 p.
3. Brückle I. Adhesives in Paper Conservation. - New York: Routledge, 2012. - 212 p.
4. Gacek A. Arabic Manuscripts: A Vademecum for Readers. - Leiden: Brill, 2015. - 347 p.
5. Banik G., Brückle I. Paper and Water: A Guide for Conservators. - Munich: Siegl Press, 2011. - 298 p.
6. Cains A. Microbiological Threats in Archival Collections. - London: British Library Publishing, 2017. - 92 p.
7. Kolar J., Strlič M. Ageing and Stabilisation of Paper. - Ljubljana: National and University Library, 2005. - 196 p.
8. Easton K. The Conservation of Medieval Manuscripts. - Cambridge: Cambridge University Press, 2020. - 265 p.
9. А.А.Аҳмедов - Қадимий қўлёзмаларни илмий тавсифлаш ва сақлаш асослари.
10. Н.Абдураҳмонов - Қўлёзмаларни реставрация қилиш технологияси.
