MAKTAB DIREKTORLARINING MEDIAKOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISH MODELI VA TASHKILIY-PEDAGOGIK MEXANIZMI
Keywords:
mediakompetentlik, maktab direktori, ta’lim menejmenti, pedagogik model, tashkiliy-pedagogik mexanizm, raqamli liderlik, media menejment, differensial ta’lim, mentorlik, transfer, monitoring.Abstract
Maqolada menejerlik o‘quv kurslari va uzluksiz kasbiy rivojlanish jarayonida maktab direktorlarining mediakompetentligini rivojlantirishga mo‘ljallangan pedagogik model hamda uni amaliyotga kirituvchi tashkiliy-pedagogik mexanizm asoslanadi. Model mediakompetentlikni alohida texnik ko‘nikma emas, balki strategik boshqaruv, axborot-tahliliy faoliyat, raqamli liderlik, jamoatchilik bilan kommunikatsiya, huquqiy-etika va axborot xavfsizligini integratsiyalovchi boshqaruv kompetensiyasi sifatida talqin qiladi. Tadqiqot natijasida maqsadli, metodologik, mazmuniy, jarayon-texnologik va baholash-natijaviy bloklardan iborat ochiq va dinamik model, shuningdek, diagnostik-maqsadli, loyihalash-differensiallashtirish, ta’limiy-amaliy, transfer-mentorlik hamda monitoring-korreksiya bosqichlarini birlashtiruvchi mexanizm tizimlashtirildi. Model natijasini individual kompetensiyadan institutsional media siyosati va jamoatchilik ishonchigacha olib chiqadigan transfer mantiqi yoritildi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 17-yanvardagi “Xalq ta’limi xodimlarini uzluksiz kasbiy rivojlantirish tizimini tashkil etish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi 25-son Qarori.
2. UNESCO. Media and Information Literate Citizens: Think Critically, Click Wisely! Media and Information Literacy Curriculum for Educators and Learners. 2nd ed. Paris: UNESCO, 2021. 403 p. ISBN 978-92-3-100448-3. URL: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000377068
3. OECD. OECD Digital Education Outlook 2023: Towards an Effective Digital Education Ecosystem. Paris: OECD Publishing, 2023. DOI: 10.1787/c74f03de-en.
4. Leithwood K., Harris A., Hopkins D. Seven strong claims about successful school leadership revisited // School Leadership & Management. 2020. Vol. 40, No. 1. P. 5–22. DOI: 10.1080/13632434.2019.1596077.
5. Axmedov M. Xalq ta’limi xodimlarining malakasini oshirishda tizimli monitoring bosqichlari // Xalq ta’limi. – Malaka oshirish va qayta tayyorlash. Google Scholar profili.
6. Karakose T., Polat H., Papadakis S. Examining Teachers’ Perspectives on School Principals’ Digital Leadership Roles and Technology Capabilities during the COVID-19 Pandemic // Sustainability. 2021. Vol. 13, No. 23. Article 13448. DOI: 10.3390/su132313448.
7. Tømte C.E. Conceptualisation of professional digital competence for school leaders in schools with 1:1 coverage of digital devices // Computers & Education. 2024. Vol. 222. Article 105151. DOI: 10.1016/j.compedu.2024.105151.
8. Dasruth J., Naicker S.R., Smith C. Teachers’ perceptions of principals’ digital leadership practices in a school district in a developing country // Social Sciences & Humanities Open. 2024. Vol. 10. Article 101192. DOI: 10.1016/j.ssaho.2024.101192.
9. Mizova B., Parvanova Y., Peytcheva-Forsyth R. Leading the Digital Transformation of Education: The Perspective of School Principals // Administrative Sciences. 2026. Vol. 16, No. 1. Article 57. DOI: 10.3390/admsci16010057.
10. Nagel I., Haugsbakken H., Pettersson F., Håkansson Lindqvist M. Digitalization and school leadership: a scoping review // Frontiers in Education. 2026. Vol. 11. Article 1828426. DOI: 10.3389/feduc.2026.1828426.
11. Begimqulov H.Sh. Malaka oshirish tizimida professional ta’lim pedagog kadrlarining mediakompetentligini raqamli texnologiyalar vositasida takomillashtirish: pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. – Toshkent, 2023. – 53 b.
12. Mirsoliyeva M.T. Oliy ta’lim muassasalari rahbar va pedagog kadrlarining kasbiy kompetentligini rivojlantirish mexanizmlarini takomillashtirish: pedagogika fanlari doktori (DSc) dissertatsiyasi. – Toshkent, 2019.