“So‘ngi Ilmiy tadqiqotlar nazariyasi” mualliflarga o'zlarining asl tadqiqot maqolalarini barcha sohalarda nashr etish imkoniyatini beradi. Mazkur jurnal- bu bir oyda bir marta ko'rib chiqiladigan ochiq kirish jurnalidir. ISSN (Online): 2181-4600 SJIF Impact Factor (2024):6.504
OILAVIY MUNOSABATLARNING SHAXS PSIXOLOGIK RIVOJLANISHIGA TA'SIRI
Mazkur maqolada oilaviy munosabatlarning shaxs psixologik rivojlanishiga ta'siri ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Oila shaxsning ilk ijtimoiylashuv muhiti bo‘lib, unda shakllanadigan mehr-muhabbat, o‘zaro hurmat, ishonch va qo‘llab-quvvatlash kabi munosabatlar insonning psixologik kamolotida muhim o‘rin egallaydi. Maqolada oilaviy muhitning emotsional rivojlanish, o‘zini o‘zi baholash, ijtimoiy moslashuv, kommunikativ kompetensiya, ruhiy salomatlik va shaxsiy qadriyatlarning shakllanishiga ta'siri yoritilgan. Shuningdek, sog‘lom oilaviy munosabatlarni rivojlantirishning psixologik va pedagogik omillari hamda oiladagi nizolarning shaxs rivojlanishiga salbiy ta'siri tahlil qilingan.
oila, oilaviy munosabatlar, shaxs rivojlanishi, psixologik rivojlanish, ruhiy salomatlik, tarbiya, emotsional intellekt, o‘zini o‘zi baholash, ijtimoiylashuv, psixologik farovonlik.
ZAMONAVIY O‘ZBEK NASRIDA PORTRET YARATISHNING BADIIY XUSUSIYATLARI
Mazkur maqolada zamonaviy o‘zbek nasrida portret yaratishning badiiy xususiyatlari, qahramon ruhiyati va xarakterini ochishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Portret tasviri orqali yozuvchining obraz yaratish mahorati, tashqi ko‘rinish va ichki kechinmalar uyg‘unligi yoritiladi.
zamonaviy o‘zbek nasri, portret, obraz, xarakter, ruhiyat, badiiy tasvir, qahramon.
TO‘QIMACHILIK KORXONALARINING RAQOBATBARDOSHLIGINI BOSHQARISH JARAYONI VA TIZIMI
Maqolada to‘qimachilik korxonalarining raqobatbardoshligini boshqarish jarayoni va tizimining nazariy hamda amaliy asoslari tahlil qilingan. Raqobat muhitining kuchayib borishi, global bozor talablarining o‘zgarishi, texnologik modernizatsiya va innovatsion jarayonlarning jadallashuvi sharoitida korxonalarda raqobatbardoshlikni ta’minlashga qaratilgan boshqaruv mexanizmlarining samaradorligi o‘rganilgan.
raqobatbardoshlik, to‘qimachilik korxonalari, boshqaruv jarayoni, boshqaruv tizimi, strategik boshqaruv, innovatsion rivojlanish, texnologik modernizatsiya, raqobat ustunliklari, resurslardan samarali foydalanish, bozor muhiti, baholash indikatorlari, barqaror rivojlanish.
MATEMATIKA VA FIZIKA UCHRASHGANDA: HOSILA, TEZLIK VA TEZLANISH
Ushbu maqolada differensial hisobning fundamental tushunchasi boʻlgan funksiya hosilasining fizik-mexanik mohiyati tadqiq etiladi. Tadqiqot davomida ta’lim tizimidagi mavhum matematik amallar va real kinematik jarayonlar oʻrtasidagi uzilish muammosi tahlil qilingan. Moddiy nuqtaning nochiziqli harakat trayektoriyasini modellashtirish orqali birinchi va ikkinchi tartibli hosilalarning oniy tezlik hamda tezlanish koordinatalari bilan uzviy bogʻliqligi deterministik usullar yordamida asoslangan. Olingan natijalar fundamental fanlar integratsiyasini ta’minlash va oʻrganuvchilarning ilmiy dunyoqarashini tizimli shakllantirishda muhim metodologik ahamiyatga ega.
hosila, oniy tezlik, tezlanish, differensial hisob, kinematik zanjir, fanlararo integratsiya, matematik model.
GLOBALLASHUV SHAROITIDA OMMAVIY AXBOROT VOSITALARINING MILLIY O‘ZLIKNI SAQLASHDAGI NAZARIY-KONSEPTUAL O‘RNI
Maqolada globallashuv va raqamlashuv sharoitida milliy o‘zlikni saqlab qolish va rivojlantirishda ommaviy axborot vositalarining (OAV) nazariy-konseptual o‘rni tahlil etilgan. B. Anderson, M. Maklyuen, M. Kastels, E. Smit, S. Holl kabi xorijiy nazariyotchilar hamda F. Mo‘minov, Sh. Quronov, X. Do‘stmuhammad kabi mahalliy olimlarning qarashlari qiyosiy o‘rganilib, OAV va milliy o‘zlik o‘rtasidagi munosabatning dinamik tabiati asoslanadi. Tadqiqot natijalari OAVning milliylikni saqlash funksiyasi axborot tarqatish bilan cheklanmasligini, balki yumshoq kuch, madaniy ko‘prik va ma’naviy uzatuvchi vazifalarini ham qamrab olishini ko‘rsatadi.
milliy o‘zlik, ommaviy axborot vositalari, globallashuv, raqamli media, yumshoq kuch, madaniy meros, tasavvur qilingan jamoa.
TIJORAT BANKLARI MOLIYAVIY XAVFSIZLIGINI BAHOLASHDA TASHQI SAVDONI MOLIYALASHTIRISH INDIKATORLARIDAN FOYDALANISH
Ushbu maqolada tijorat banklari moliyaviy xavfsizligini baholashda tashqi savdoni moliyalashtirish operatsiyalariga xos indikatorlardan foydalanishning nazariy-metodologik asoslari tadqiq etilgan. Tashqi savdo hajmining kengayishi, xalqaro hisob-kitoblarning murakkablashuvi va valyuta hamda kontragent risklarining kuchayishi sharoitida akkreditivlar, bank kafolatlari, eksport-import kreditlari, faktoring, forfeyting kabi trade finance instrumentlari banklar uchun daromad manbai bo‘lishi bilan birga, qo‘shimcha moliyaviy xavflarni ham yuzaga keltiradi. Maqolada kapital yetarliligi, likvidlik, aktivlar sifati va daromadlilik kabi an’anaviy indikatorlar tashqi savdoni moliyalashtirish faoliyati bilan shug‘ullanuvchi banklar moliyaviy xavfsizligini to‘liq baholash uchun yetarli emasligi asoslanib, tashqi savdoni moliyalashtirish faolligi, risklilik, daromadlilik va konsentratsiya koeffitsientlaridan foydalanish taklif etilgan. Tadqiqot natijasida mazkur indikatorlarni bank moliyaviy xavfsizligini baholash tizimiga integratsiya qilish bo‘yicha ilmiy-amaliy yondashuv ishlab chiqilgan.
tijorat banklari, moliyaviy xavfsizlik, tashqi savdoni moliyalashtirish, trade finance, bank risklari, kapital yetarliligi, likvidlik, valyuta riski, bank kafolati, akkreditiv, indikatorlar, konsentratsiya riski.
УСТОЙЧИВОЕ РАЗВИТИЕ В РЕСПУБЛИКЕ КОРЕЯ: АНАЛИЗ ДОСТИЖЕНИЙ И СИСТЕМНЫХ ПРОБЛЕМ
В данном тезисе проводится комплексный анализ стратегии устойчивого развития Республики Корея в рамках United Nations и разработанных целей Sustainable Development Goals. В исследовании рассматриваются траектория экономического роста страны, процессы инновационного и цифрового преобразования, а также проблемы демографического старения и экологической устойчивости. В методологическом плане в работе использованы сравнительный анализ, интерпретация статистических данных и системный подход.
устойчивое развитие, ЦУР, цифровая трансформация, демографический кризис, экологическая политика, инновационная экономика.
VOHA TOJIKLARINING TOG‘LI HUDUDLARDAGI AN’ANAVIY ME’MORCHILIGI, ETNOGRAFIK VA MUHANDISLIK JIHATLARI
Ushbu maqolada Qashqadaryo va Surxon vohasidagi tojiklarni qadimgi turar joylari tabiy sharoitini hisobga olgan holda barpo qilingan. Shuningdek, har bir qurilgan bino qurilishida undan foydalanish manfaatlari to‘liq hisobga olingan.
An’anaviy uy-joylari, madaniy-maishiy inshootlar, tog‘li hududlar, g‘isht, devor, tol, terak, archa yog’och.
SUG’DIYONA SHUMTOLI (YASIN) DARAXTI: DENDROLOGIK VA BIOLOGIK TAVSIFI
O'rta Osiyoning qadimiy hududlarida o'suvchi noyob daraxt turlaridan biri bu Sug’diyona shumtoli (Prunus sogdiana Vass.) hisoblanadi. Mahalliy aholida bu daraxt Yasin nomi bilan ham mashhur. U nafaqat o’zining ekologik ahamiyati, balki genetik resurs sifatida ham muhim o‘rinni egallaydi. Ushbu maqolada Sug’diyona shumtoli daraxtining dendrologik va biologik xususiyatlari haqida so‘z yuritiladi.
Sug'diyona shumtoli, o’rmon, o’rmon xo’jaligi, daraxt, yosh shoxlari.
SUN'IY INTELLEKT VA JURNALISTIK ETIKA: XALQARO VA MILLIY YONDASHUVLAR QIYOSI
Maqolada sun'iy intellekt texnologiyalarining jurnalistikada qo‘llanilishi bilan bog‘liq etik me'yorlar xalqaro va milliy darajada qiyosiy-huquqiy aspektda tahlil qilingan. Tadqiqotda Yevropa Ittifoqining Sun'iy intellekt to‘g‘risidagi qonuni (EU AI Act, 2024), GDPR me'yorlari, YuNESKOning sun'iy intellekt etikasi bo‘yicha Tavsiyanomasi (2021), Xalqaro jurnalistlar federatsiyasining (IFJ) Parij Xartiyasi (2023) hamda O‘zbekiston Respublikasining "Sun'iy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga qadar rivojlantirish strategiyasi" va Adliya vazirligi tasdiqlagan etika qoidalari kabi normativ-huquqiy hujjatlar qiyoslab tahlil qilingan.
sun'iy intellekt, jurnalistik etika, EU AI Act, GDPR, YuNESKO, Parij Xartiyasi, milliy strategiya, mediahuquq, axborot xavfsizligi.
DOIRAVIY SOHADA FAZO-VAQT KASR TARTIBLI SUPERDIFFUZIYA TENGLAMASINING ANALITIK YECHILUVCHANLIGI VA SPEKTRAL XOSSALARI
Ushbu maqolada bir jinsli Dirixle chegaraviy shartlari ostida ikki o‘lchamli tekis doiraviy sohada fazo va vaqt bo‘yicha kasr tartibli superdiffuziya tenglamasi uchun qo‘yilgan boshlang‘ich-chegaraviy masala tadqiq etilgan. Vaqt bo‘yicha jarayon evolyutsiyasi tartibli Kaputo kasrli hosilasi orqali, zarrachalarning uzoq masofalarga sakrashini (Levi parvozlarini) ifodalovchi fazoviy nolokallik esa qutb koordinatalaridagi tartibli spektral kasrli Laplas operatori orqali modellashtirilgan. Shturm-Liuvill spektral nazariyasini qo‘llash orqali masalaning aniq analitik yechimi ikki parametrli Mittag-Leffler funksiyalarini o‘z ichiga olgan ikki karrali cheksiz Furye-Bessel qatori ko‘rinishida qurilgan. Yechimning mavjudligi va tekis yaqinlashishi Sobolev fazolarida Veyershtrass alomati yordamida, yagonaligi esa Alikaxanov-Andreev kasrli differensial tengsizligiga asoslangan energetik integrallar metodi orqali qat’iy isbotlangan. Kasr tartibli parametrlarning anomal ko‘chish jadalligiga ko‘rsatadigan jismoniy ta’siri muhokama qilingan.
superdiffuziya, Kaputo hosilasi, spektral kasrli Laplas operatori, doiraviy soha, Furye-Bessel qatori, Mittag-Leffler funksiyasi, mavjudlik va yagonalik, Alikaxanov-Andreev tengsizligi.
YOSHLAR O‘RTASIDA TELEFONGA QARAMLIKNI DAVLAT TOMONIDAN NAZORAT QILISH MEXANIZMLARI: XALQARO TAJRIBA VA MILLIY STRATEGIYALAR
Maqolada yoshlar o‘rtasida telefonga qaramlik muammosi va uni davlat darajasida tartibga solish mexanizmlari tadqiq etilgan. AQSh, Xitoy, Yaponiya tajribalari tahlil qilinib, O‘zbekiston uchun amaliy va huquqiy takliflar ishlab chiqilgan
telefonga qaramlik, raqamli gigiyena, ota-ona nazorati, kiberxavfsizlik, xalqaro tajriba, davlat siyosati, Xitoy modeli, maktab cheklovlari, raqamli shartnoma
THE INTERACTION BETWEEN STRESS AND MORPHOLOGICAL STRUCTURE IN UZBEK AND ENGLISH: A COMPARATIVE PHONOLOGICAL ANALYSIS
This article presents a comparative phonological analysis of the interaction between stress and the morphological structure of the word in Uzbek and English. It demonstrates that in Uzbek, as a representative of the agglutinative type, stress regularly shifts to the final syllable as successive suffixes are appended to the stem, whereas in English, derivational and inflectional affixes condition stress placement within an essentially free-stress system. The analysis brings to light the typological distance between the two languages: in Uzbek, stress operates as an indicator of grammatical structure and morphological completeness, while in English it functions as a means of lexical and grammatical contrast. The findings are of practical relevance for comparative phonology, pronunciation pedagogy and translation theory.
stress, morphological structure, agglutination, derivational affixes, comparative phonology, Uzbek language, English language, prosodic typology.
SUN’IY INTELLEKTNING YARATILISHI VA XORIJIY TIL O‘RGANISHDAGI O‘RNI
Ushbu tezisda sun’iy intellektning yaratilish tarixi, rivojlanish bosqichlari va uning xorijiy tillarni o‘rganishdagi ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, ingliz tilini o‘rganishda qo‘llanilayotgan zamonaviy ilovalar, til ko‘nikmalarini rivojlantirish imkoniyatlari hamda dunyoning turli mintaqalarida ommalashgan platformalar haqida ma’lumot berilgan.
sun’iy intellekt, lingvistika, ingliz tili, chatbot, Duolingo, Grammarly, ChatGPT, til ko‘nikmalari.
SPECIFIC ASPECTS AND BEST PRACTICES OF DIGITALIZING THE ECONOMIES OF DEVELOPED COUNTRIES
This article systematically investigates the specific characteristics and best practices of digitalizing the economies of developed countries under the conditions of global economic relations. It analyzes the mechanisms of ensuring gross domestic product growth rates, increasing labor productivity, and modernizing traditional sectors through the implementation of innovative technologies. Based on the successful experiences of developed nations, the paper formulates scientific and practical proposals and recommendations aimed at improving the infrastructure for digitalizing economic sectors.
Digital economy, best practice, economic growth, innovative strategies, developed countries, digital infrastructure, modernization, labor productivity.
Ushbu maqolada Yangi O’zbekiston sharoitida mamlakatimizdagi ayollarga berilgan yuksak daraja va gender tengligi jarayonlari yoritilgan. Ayollarning oila va jamiyatdagi o’rniga siyosiy baho berilgan.
ayol, vazifa, ma’naviyat, madaniyat, gender, tafakkur, imkoniyat, oila instituti, davlat, jamiyat, boshqaruv, qaror, siyosat.
KREDIT TO‘LOVLARIDA TO‘LOV MADANIYATINI RIVOJLANTIRISH MUAMMOLARI VA YECHIMLARI
Mazkur maqolada kredit to‘lovlari jarayonida to‘lov madaniyatini shakllantirishning dolzarb muammolari va ularni bartaraf etishning amaliy mexanizmlari tahlil qilingan. Tadqiqot davomida aholining moliyaviy savodxonlik darajasi, kredit intizomi, kredit yuklamasi va banklarning monitoring tizimi samaradorligi o‘rganildi. Shuningdek, rivojlangan davlatlar tajribasi asosida kredit to‘lov madaniyatini oshirishga qaratilgan zamonaviy yondashuvlar tahlil qilindi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, moliyaviy savodxonlikni oshirish, raqamli bank xizmatlarini rivojlantirish, kredit tarixining ahamiyatini kuchaytirish hamda mijozlarni rag‘batlantirish tizimini takomillashtirish kredit portfeli sifatini yaxshilashning muhim omili hisoblanadi.
kredit, to‘lov madaniyati, kredit intizomi, moliyaviy savodxonlik, kredit riski, bank tizimi, raqamli to‘lovlar, muammoli kreditlar.
JAMOATCHILIK FIKRINI SHAKLLANTIRISHDA PRNING AHAMIYATI
Ushbu tadqiqot ishida jamoatchilik fikrini shakllantirish jarayonida PR (public relations) faoliyatining o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. PR vositalari orqali tashkilotlar, davlat idoralari va shaxslar omma bilan samarali aloqa o‘rnatishi, ijobiy imij yaratishi hamda ishonchni mustahkamlashi yoritiladi. Shuningdek, zamonaviy axborot makonida PR strategiyalarining dolzarbligi va ularning ijtimoiy ongga ta’siri ilmiy jihatdan asoslanadi.
jamoatchilik fikri, PR, kommunikatsiya, imij, ommaviy axborot vositalari, ijtimoiy tarmoqlar, strategiya
BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA ONA TILI DARSLARIDA TIL KOMPETENSIYASINI SHAKLLANTIRISHNING SAMARALI METODLARI
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf ona tili darslarida o‘quvchilarning til kompetensiyasini rivojlantirishning samarali metodlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda kommunikativ yondashuv, o‘yin texnologiyasi, matn bilan ishlash va tanqidiy fikrlashga asoslangan topshiriqlarning pedagogik imkoniyatlari yoritiladi. 3-sinf o‘quvchilari bilan olib borilgan kuzatuv natijalari ushbu metodlarning o‘quvchilarning nutq faolligi, lug‘at boyligi va grammatik savodxonligini oshirishda samarali ekanligini ko‘rsatdi. Maqolada til kompetensiyasini kompleks rivojlantirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
boshlang‘ich ta’lim, ona tili darsi, til kompetensiyasi, kommunikativ yondashuv, o‘yin texnologiyasi, matn bilan ishlash, tanqidiy fikrlash, nutq rivoji.
BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA TINGLAB TUSHUNISH KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHDA AUDIO-VIZUAL TEXNOLOGIYALARNING O‘RNI VA SAMARADORLIGI
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf ona tili darslarida o‘quvchilarning tinglab tushunish (audirovanie) kompetensiyasini rivojlantirishda zamonaviy audio-vizual texnologiyalardan foydalanishning nazariy va metodik asoslari tadqiq qilingan. Tadqiqotda tibglab tushunish tushunish jarayonining psixolingvistik tabiatini inobatga olgan holda, darslarda multimedia vositalari va uch bosqichli tinglash metodikasidan foydalanish samaradorligi statistik ma'lumotlar asosida yoritilgan. Nukus shahri va Shomanay tumani maktablarida o‘tkazilgan pedagogik tajriba-sinov natijalari ushbu texnologiyalarning o‘quvchilar nutq faolligini oshirishdagi o‘rnini isbotlaydi.
tinglab tushunish, audirovanie, audio-vizual texnologiyalar, multimedia, boshlang‘ich ta’lim, kommunikativ kompetensiya, raqamli ta’lim, dars samaradorligi.
GOSPITAL TA’LIM MAKTABLARIDA MATEMATIKA FANINI O‘QITISHNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI: UMUMTA’LIM MAKTABI BILAN QIYOSIY TAHLIL
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasidagi umumta’lim maktablari va "Mehrli maktab" gospital ta’lim muassasasidagi matematika fani o‘quv dasturlari, soat taqsimoti va dars tuzilishi qiyosiy tahlil qilingan. Tadqiqot natijasida sinf bosqichlari kesimida mavzular qamrovi, haftalik va yillik soat hajmi, dars davomiyligi farqlari aniqlangan hamda gospital muhitga moslashtirilgan namunaviy masalalar to‘plami taqdim etilgan. Tahlil umumta’lim dasturining qaysi bo‘limlari gospital sharoitda to‘liq, qaysilari qisqartirilgan yoki moshlashtirilgan holda o‘tilishi kerakligi bo‘yicha aniq xulosalar beradi.
gospital ta’lim, milliy o‘quv dasturi, qiyosiy tahlil, soat taqsimoti, dars tuzilishi, moslashtirilgan masalalar,
ENERGIYA SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA AVTOMATIK BOSHQARUV TIZIMLARI
Energiya resurslaridan samarali foydalanish zamonaviy sanoat, qishloq xo‘jaligi va maishiy sohalarning muhim vazifalaridan biri hisoblanadi. Energiya iste’molining ortib borishi va tabiiy resurslarning cheklanganligi energiya samaradorligini oshirish bo‘yicha yangi texnologiyalarni joriy etishni talab qilmoqda. Ushbu jarayonda avtomatik boshqaruv tizimlari muhim rol o‘ynaydi. Avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari energiya iste’molini optimallashtirish, texnologik jarayonlarni nazorat qilish va energiya yo‘qotishlarini kamaytirishga xizmat qiladiMazkur maqolada energiya samaradorligini oshirishda avtomatik boshqaruv tizimlarining ahamiyati, ishlash prinsiplari va ularning real vaqt monitoringi asosida samaradorligini baholash masalalari o‘rganildi. Tadqiqot davomida energiya iste’molini boshqarish jarayonida sensorlar, mikroprotsessorli boshqaruv modullari va monitoring tizim. larining qo‘llanilishi tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, avtomatik boshqaruv tizimlari energiya iste’molini o‘rtacha 20–30% ga kamaytirishga imkon beradi. Shuningdek, zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida ishlab chiqilgan aqlli boshqaruv tizimlari energiya resurslaridan samarali foydalanish hamda texnologik jarayonlarning optimal ishlashini ta’minlaydi. Tadqiqot natijalari sanoat korxonalarida, energetika tizimlarida hamda aqlli binolar (smart building) tizimlarida energiya samaradorligini oshirish uchun muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.
energiya samaradorligi, avtomatik boshqaruv tizimi, energiya tejash, monitoring, sensorlar, avtomatlashtirish, aqlli energiya tizimlari, optimallashtirish.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA SUD – HUQUQ TIZIMI ISLOHOTLARI VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI.
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida sud hokimiyatining mustaqilligini ta’minlash, sudyalar korpusini shakllantirishning yangi mexanizmlari va jinoyat-protsessual qonunchiligini liberallashtirish borasida amalga oshirilayotgan islohotlar tahlil qilinadi.
Sud-huquq islohoti, Sudyalar oliy kengashi, bir sud — bir instansiya, raqamli sudlov, Xabeas korpus, dekriminalizatsiya, shaffoflik.
THE ROLE OF MANAGEMENT DECISION-MAKING IN DRIVING INNOVATION AND SUSTAINABLE BUSINESS GROWTH
In the contemporary digital and sustainability-driven economy, management decision-making has evolved into a central strategic capability shaping innovation and long-term business performance. This study examines how managerial decisions integrate digital transformation, entrepreneurial orientation, and sustainability frameworks to drive innovation and sustainable growth. Using a structured literature review, the research synthesizes insights from studies on artificial intelligence (AI), Sustainable Innovation Management (SIM), and Sustainable Business Model Innovation (SBMI). The findings demonstrate that effective decision-making enhances innovation through data-driven strategies, organizational learning, and stakeholder integration. The study concludes that management decision-making acts as a unifying mechanism that transforms knowledge and technological capabilities into sustainable competitive advantage.
Management decision-making; Innovation; Sustainable growth; Digital transformation; Artificial intelligence; SBMI; SIM; Organizational learning
JADIDCHILIK HARAKATI VA TA’LIM TIZIMINI MODERNIZATSIYA QILISH G‘OYALARI
Mazkur maqolada jadidchilik harakatining vujudga kelishi, uning ta’lim tizimini modernizatsiya qilishdagi o‘rni hamda jadid ma’rifatparvarlarining pedagogik qarashlari tahlil qilinadi. Shuningdek, jadidlarning yangi usul maktablari, zamonaviy fanlarni o‘qitish va yoshlar tarbiyasiga oid g‘oyalari bugungi ta’lim tizimi bilan bog‘liq holda yoritiladi.
TURKIY DAVLATLAR TASHKILOTINING GEOSIYOSIY AHAMIYATI VA O‘ZBEKISTON DIPLOMATIYASI
Turkiy Davlatlar Tashkiloti bugungi kunda turkiy xalqlar o‘rtasidagi siyosiy, iqtisodiy, madaniy va diplomatik hamkorlikni rivojlantirayotgan nufuzli xalqaro tuzilmalardan biri hisoblanadi. Zamonaviy geosiyosiy jarayonlar sharoitida tashkilotning xalqaro maydondagi ahamiyati tobora ortib bormoqda. O‘zbekistonning tashkilotdagi faol diplomatik ishtiroki esa Markaziy Osiyoda mintaqaviy integratsiya, transport-kommunikatsiya aloqalari, iqtisodiy hamkorlik va madaniy yaqinlikni mustahkamlashga xizmat qilmoqda. Mazkur maqolada Turkiy Davlatlar Tashkilotining geosiyosiy ahamiyati, uning zamonaviy xalqaro munosabatlardagi o‘rni hamda O‘zbekiston diplomatiyasining asosiy yo‘nalishlari tahlil qilinadi.
Turkiy Davlatlar Tashkiloti, geosiyosat, O‘zbekiston diplomatiyasi, integratsiya, Markaziy Osiyo, xalqaro hamkorlik, transport diplomatiyasi, strategik sheriklik, mintaqaviy xavfsizlik, turkiy birlik.
Axrorxodjayev Axmadxo‘ja Muzaffar o‘g‘li
ZARDUSHTIYLIK DINIDA MEHNAT TARBIYASI VA MAKTAB TA’LIMI MASALALARINING TALQINI
Ushbu maqolada Zardushtiylik dinida mehnat tarbiyasi va maktab ta’limi masalalarining talqini mavjud adabiyotlar asosida tahlil qilinib, unda ta’lim-tarbiya zardushtiylar hayotida muhim o’rin egallaganligi yoritilgan.
Zardushtiylik, Avesto, otashkada, halol mehnat, ishatgox (shifoxona), darmongox (poliklinika), dorixona.
ZAMONAVIY YUK TASHUVCHI SAMOLYOTLAR PARKINING YOQILG‘I SAMARADORLIGI VA YUK KO‘TARISH QOBILIYATI KO‘RSATKICHLARI BO‘YICHA QIYOSIY TAHLILI
Mazkur maqolada zamonaviy yuk tashuvchi samolyotlar parkining yoqilg‘i samaradorligi va yuk ko‘tarish qobiliyati ko‘rsatkichlari ko‘p omilli hamda tizimli yondashuv asosida kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida hozirgi vaqtda keng ekspluatatsiya qilinayotgan Boeing va Airbus kompaniyalariga mansub yuk tashuvchi samolyot modellari misolida ularning asosiy texnik-iqtisodiy parametrlari o‘rtasidagi o‘zaro funksional bog‘liqliklar aniqlanadi va qiyosiy baholanadi. Xususan, foydali yuk, maksimal uchish og‘irligi, parvoz masofasi hamda solishtirma yoqilg‘i sarfi ko‘rsatkichlari o‘rtasidagi o‘zaro ta’sir mexanizmlari tahlil qilinib, transport samaradorligini tavsiflovchi integral ko‘rsatkichlarning shakllanish qonuniyatlari asoslanadi. Tadqiqotda ekspluatatsion va texnik parametrlarning o‘zaro ta’siri asosida samaradorlikni baholashning nazariy-uslubiy yondashuvlari qo‘llaniladi. Olingan natijalar yuk aviatsiyasi sohasida samolyot parkini ratsional shakllantirish, ekspluatatsion xarajatlarni optimallashtirish hamda transport-logistika tizimlarining funksional samaradorligini oshirish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqish imkonini beradi.
yuk tashuvchi samolyotlar, yoqilg‘i samaradorligi, foydali yuk, maksimal uchish og‘irligi, solishtirma yoqilg‘i sarfi, transport samaradorligi, havo logistika tizimi.
KNOSSOS SAROYINING ICHKI VA TASHQI MUHITIDA FLORISTIKANING ME’MORIY VA ERGONOMIK YECHIMLARI
Ushbu maqolada Krit - Miken madaniyatining tarixi haqida bir oz tushuncha va Knossos saroyi me’moriy majmuasi ergonomik va biofilik dizayn tamoyillari asosida umumiy tahlil qilindi. Tadqiqotda saroyning labirintsimon fazoviy tuzilishi, markaziy hovli tizimi, podshoh xonasi, malika xonasi, teatr maydoni, ibodatxona, omborxonalar, yorug’lik quduqlari (light wells), politiro tizimi (Pier - and - door partition) me’moriy va konstruktiv yechimlari hamda qadimiy muhandislik infratuzilmasining inson jismoniy va ruhiy qulayligiga ta’siri o’rganildi. Shuningdek, saroy ichki va tashqi muhitida qo’llanilgan floristik elementlar freskalarda, binoning ichki muhitida joylashgan guldonlarda, yashil landshaft yechimlarida, akustik va ekologik ergonomikani ta’minlashdagi o’rni ilmiy asosda tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari shuni ko’rsatadiki, Mino sivilizatsiyasi me’morchiligi tabiiy muhit va inson ehtiyojlarini uyg’unlashtirgan holda shakllangan, yuqori darajadagi funksional va nafosat tizimiga ega qadimgi muhandislik san’atini ifodalaydi.
Knossos saroyi, Mino me’morchiligi, ergonomika, biofilik dizayn, yorug’lik quduqlari, politiro tizimi, freskalar, qadimiy muhandislik, vizual qulaylik.
ТЕМАТИЧЕСКИЕ ГРУППЫ И СЕМАНТИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ПОДРОСТКОВОЙ ЛЕКСИКИ.
В данной статье исследуются тематические группы и семантические особенности подростковой лексики современного русского языка. Рассматриваются основные факторы формирования молодежного сленга, среди которых особое место занимают интернет-коммуникация, социальные сети и процессы глобализации. В работе анализируются лексические единицы, относящиеся к сферам межличностного общения, цифровой культуры, эмоционально-оценочной характеристики, игровой и психологической лексики. Особое внимание уделяется таким семантическим особенностям подростковой речи, как экспрессивность, метафоричность, многозначность, языковая экономия и активное использование англоязычных заимствований. В результате исследования определяется роль подростковой лексики в развитии современного русского языка и её влияние на разговорную коммуникацию молодежи.
подростковая лексика, молодежный сленг, семантика, тематические группы, экспрессивность, интернет-коммуникация, англоязычные заимствования, молодежная речь, разговорная лексика, цифровая среда.