“So‘ngi Ilmiy tadqiqotlar nazariyasi” mualliflarga o'zlarining asl tadqiqot maqolalarini barcha sohalarda nashr etish imkoniyatini beradi. Mazkur jurnal- bu bir oyda bir marta ko'rib chiqiladigan ochiq kirish jurnalidir. ISSN (Online): 2181-4600 SJIF Impact Factor (2024):6.504
BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARDA VATANPARVARLIK KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHDA JADID PEDAGOGIK MEROSINING O‘RNI
Ushbu maqola bo‘lajak o‘qituvchilarda vatanparvarlik kompetensiyasini rivojlantirish jarayonida jadid pedagogik merosining o‘rnini ilmiy asosda tahlil qiladi. Tadqiqot nazariy va empirik usullar – adabiyotlarni tahlil qilish, kuzatuv, so‘rovnoma va intervyu – orqali amalga oshirildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, jadid pedagogik merosi bo‘lajak o‘qituvchilarda vatanparvarlik kompetensiyasini shakllantirishning samarali vositasi bo‘lib, milliy qadriyatlar, axloqiy-estetik kompetensiyalar va shaxsiy namuna orqali pedagogik jarayonning sifatini oshiradi. Tadqiqot davomida interaktiv va loyiha asosidagi metodlar jadid merosining zamonaviy ta’lim jarayoniga integratsiyasini ta’minlashda muhim rol o‘ynashi aniqlangan.
Vatanparvarlik kompetensiyasi, jadid pedagogik merosi, bo‘lajak o‘qituvchilar, milliy ma’naviyat, pedagogik metodlar, interaktiv o‘qitish
AN’ANAVIY DARSLIK VA MULTIMEDIA ASOSIDA TASHKIL ETILGAN DARSLARRDA TALAFFUZNI O’ZLASHTIRISH FARQLARI: BOSHLANG’ICH SINF KESIMIDA TAQQOSLOVCHI TADQIQOT. (13.00.02)
Ushbu tezisda boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida talaffuzni o‘zlashtirishda an’anaviy darslikka tayangan darslar bilan multimedia vositalari asosida tashkil etilgan darslar samaradorligi taqqoslab tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi fonetik ko‘nikmalar shakllanishi, artikulyatsion aniqlik va tinglab farqlash mexanizmlariga ta’lim vositalarining ta’sirini aniqlashdir. Metodologiya sifatida pretest-posttest dizayni, eksperimental va nazorat guruhlari, audioyozuvlar asosida ekspert baholash hamda minimal juftliklar orqali eshitish differensiasiyasi sinovlari qo‘llanadi. Ilmiy yangilik dars modeli tarkibida vizual-audial tayanchlarning ulushi, qayta aloqa tezligi va o‘quvchi ishtiroki ko‘rsatkichlari talaffuz natijalariga qanday bog‘lanishini empirik asosda ochib berishdadir. Amaliy ahamiyat multimedia komponentlarini boshlang‘ich ta’lim fonetikasiga me’yoriy integratsiya qilish bo‘yicha tavsiyalar bilan belgilanadi.
BOTIR ZOKIROV ASARLARINING YOSH XONANDALAR VOKAL VA IJROCHILIK MAHORATINI RIVOJLANTIRISHDAGI AHAMIYATI
Mazkur maqolada Botir Zokirov ijodining o‘ziga xos jihatlari hamda uning asarlarining yosh xonandalar vokal tayyorgarligi va ijrochilik mahoratini rivojlantirishdagi ahamiyati tahlil qilinadi. Shuningdek, Zokirov ijodidagi uslubiy xususiyatlar, vokal texnikasi, sahna madaniyati va interpretatsiya masalalari ilmiy asosda yoritiladi. O‘zbekiston xalq artisti Botir Zokirovning xotirasini abadiylashtirish maqsadida amalga oshirilayotgan ishlar hamda qabul qilinayotgan qarorlar to‘g‘risida ham ma’lumotlar batafsil yoritilgan[1]. [1] O’ZBEK MILLIY ESTRADA SAN’ATIGA ULKAN HISSA QO’SHGAN O’ZBEKISTON XALQ ARTISTI BOTIR ZOKIROV IJODIGA BIR NAZAR Shomuradov Anvar Islomovich Termiz ixtisoslashtirilgan san’at maktabi o’qituvchisi
vokal san’ati, ijrochilik mahorati, sahna madaniyati, milliy musiqa, interpretatsiya, vokal texnika, cholg‘u ijrochiligi, texnogen
SAYYOH EKOLOGIYASI SAYOHATCHILAR UCHUN QULAY VA BARQAROR MUHIT YARATISH USULI SIFATIDA
So‘nggi yillarda Qoraqalpog‘istonda turizm jadal sur’atlar bilan rivojlanmoqda. Sohaning raqobatbardoshligini oshirish uchun kompleks chora-tadbirlarni amalga oshirish va samarali loyihalarni hayotga tatbiq etish lozim. Ana shunday chora-tadbirlardan biri o‘zaro bog‘liq va muhim bir qator jarayonlarni o‘z ichiga oluvchi sayyoh ekologiyasini shakllantirishdir.
mintaqaviy turizm, sayyoh ekologiyasi, shakllantirish yondashuvlari va tartiblari.
MAGNOLIYA VA LOLA DARAXTINING BIOLOGIK VA EKOLOGIK XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada Magnolia (magnoliya) va Liriodendron tulipifera (lola daraxti) biologik, ekologik va xo‘jalik ahamiyati tahlil qilinadi. Magnoliya qadimiy gulli o‘simliklar guruhiga mansub bo‘lib, yirik, xushbo‘y gullari va landshaft dizayni uchun yuqori dekorativ qiymati bilan ajralib turadi. Lola daraxti esa tez o‘suvchi, baland bo‘yli daraxt bo‘lib, yuqori sifatli yog‘och hosil qiladi va ekologik barqarorlik nuqtai nazaridan muhimdir. Maqolada o‘simliklarning morfologik xususiyatlari, iqlim va tuproq sharoitlariga moslashuvi, sug‘orish va parvarish talablariga oid ilmiy ma’lumotlar keltiriladi. Shuningdek, pavloniya va lola daraxtini O‘zbekiston sharoitida introduksiya qilish va landshaft, agroo‘rmonchilik hamda ekologik barqarorlik yo‘nalishida qo‘llash imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari ushbu o‘simliklarning nafaqat dekorativ, balki iqtisodiy va ekologik ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.
Magnolia, Liriodendron tulipifera, dekorativ o‘simlik, landshaft dizayni, ekologik barqarorlik, yog‘och sanoati
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA EKOLOGIK SAVODXONLIKNI OSHIRISHNING PEDAGOGIK YO‘LLARI
Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida ekologik savodxonlikni oshirishning pedagogik yo‘llari tahlil qilingan. Ekologik savodxonlik bolalarning tabiat, atrof-muhit, resurslardan oqilona foydalanish, ekologik xavfsizlik va kundalik hayotdagi mas’uliyatli xulq-atvor haqidagi bilim, ko‘nikma, qadriyat va amaliy faoliyat birligi sifatida talqin etilgan. Tadqiqotda ekologik savodxonlikni shakllantirishda dars jarayoni, fanlararo integratsiya, kuzatish, tajriba, loyiha ishlari, sinfdan tashqari tadbirlar hamda oila-maktab hamkorligining o‘rni yoritilgan. Shuningdek, ekologik savodxonlikni oshirishning samarali shartlari sifatida tabiiy kuzatuvga asoslangan o‘qitish, mahalliy ekologik muammolarni ta’lim mazmuniga kiritish, ekologik odatlarni shakllantirish va refleksiv baholash usullaridan foydalanish taklif etilgan.
ekologik savodxonlik, ekologik tarbiya, boshlang‘ich ta’lim, ekologik ong, ekologik madaniyat, fanlararo integratsiya, amaliy ko‘nikma, tabiatga mas’uliyatli munosabat, barqaror rivojlanish, pedagogik yondashuv
IQLIM O‘ZGARISH SHAROITIDA AYRIM SIHATGOHLARNING HOZIRGI EKOLOGIK HOLATINI O‘RGANISH (TOSHKENT VILOYATI MISOLIDA)
Mazkur maqolada iqlim o‘zgarishi sharoitida Toshkent viloyatida joylashgan ayrim sihatgohlarning ekologik holati o‘rganilgan. Tadqiqot davomida sihatgoh hududlaridagi tabiiy resurslar holati, antropogen omillar ta’siri va ekologik muammolar tahlil qilindi. Shuningdek, iqlim o‘zgarishining rekreatsion hududlarga ta’siri va ekologik barqarorlikni ta’minlash bo‘yicha takliflar ishlab chiqildi.
iqlim o‘zgarishi, ekologik holat, sihatgohlar, rekreatsion hududlar, ekologik monitoring, tabiiy resurslar.
KO‘MIR KONLARINI OCHIQ USULDA JADAL QAZIB OLISH SHAROITIDA RAZREZ BORTLARINING TURG‘UNLIGINI MARKSHEYDERLIK TA’MINOTI USLUBINI TAKOMILLASHTIRISH.
Maqolada ko‘mir konlarini ochiq usulda jadal qazib olish sharoitida razrez bortlarining geomekanik turg‘unligini ta’minlashda marksheyderlik monitoringi tizimining o‘rni va uni takomillashtirish yo‘llari ko‘rib chiqilgan. Karyer bortlarida yuzaga keladigan deformatsion jarayonlar, ularni aniqlashning zamonaviy geodezik usullari, raqamli monitoring texnologiyalari hamda prognozlash algoritmlarini qo‘llash masalalari tahlil qilingan. Marksheyderlik ta’minotining takomillashtirilgan strukturaviy sxemasi ishlab chiqilgan.
razrez borti, turg‘unlik, geomekanika, marksheyderlik monitoringi, deformatsiya, ochiq kon ishlari, lazer skanerlash, GNSS.
RAQAMLI TA’LIM PLATFORMALARIDA GAMMIFIKATSIYA VA SUN’IY INTELLEKT INTEGRATSIYASI ASOSIDA DARSLARNI TASHKIL ETISH METODIKASI
Mazkur maqolada oliy ta’lim tizimida raqamli platformalar muhitida darslarni tashkil etishning innovatsion metodikasi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotning asosi sun’iy intellekt algoritmlari va gammifikatsiya elementlarining o‘zaro sinergiyasiga tayanadi. Muallif tomonidan talabalarning kognitiv faolligini oshirish va intellektual qaramlikning oldini olish maqsadida "ekspert-tahrirchi" modeli doirasida darslarni modellashtirish usullari taklif etilgan.
Sun’iy intellekt, gammifikatsiya, raqamli platforma, dars metodikasi, adaptiv ta’lim, kognitiv faollik, SIFT, ChatGPT, Midjourney metakognitiv ko‘nikmalar.
BOSHLANG‘ICH MAKTAB YOSHIDA O‘QUV MOTIVATSIYASI : TASHQI RAG‘BATDAN ICHKI QIZIQISH SARI
Mazkur maqolada boshlang‘ich maktab yoshidagi o‘quvchilarda o‘quv motivatsiyasining shakllanish xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda o‘quv motivatsiyasining tashqi rag‘batlardan ichki qiziqish va bilishga bo‘lgan ehtiyojga o‘tish jarayoni yoritilgan. Empirik tadqiqot jarayonida pedagogik kuzatish, suhbat, so‘rovnoma hamda faoliyat mahsullarini tahlil qilish metodlaridan foydalanildi. Olingan natijalar boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida o‘quv motivatsiyasining dastlab tashqi omillar bilan belgilanib, ta’lim jarayoni to‘g‘ri tashkil etilganda ichki motivatsiya shakllanishi mumkinligini ko‘rsatdi. Maqolada o‘quv motivatsiyasini rivojlantirishga qaratilgan amaliy tavsiyalar ham berilgan.
O‘quv motivatsiyasi, boshlang‘ich maktab yoshi, tashqi rag‘bat, ichki qiziqish, o‘quv faoliyati, psixologik xususiyatlar, ta’lim samaradorligi.
RANGTASVIR DARSLARIDA NATYURMORT KOMPOZITSIYASI TASVIRLASHNI O‘RGATISHDA RANG MUNOSABATLARI VA FAZOVIY TASAVVURNI RIVOJLANTIRISH METODIKASI
Mazkur maqola rangtasvirda natyurmort kompozitsiyalarini tuzish va tasvirlashga doir qonuniyatlarini qisqacha yoritishga qaratilgan bo‘lib, tanlangan bir natyurmort asosida bosqichli metodik yechimlari ko‘rsatilib o‘tildi. Bosqichma-bosqich ishlash jarayonlarida nimalarga e’tibor berib ishlash kerakligi atroflicha yoritilib o‘tildi.
Qo‘yilma, kompozitsion markaz, muvozanat, simmetriya, fazoviy joylashuv, yaxlit kuzatish, umumiylik, xususiylik, komponovka, metodika, shu’la, kontrast, nyuans.
BIRINCHI RENESSANS ALLOMALARINING ILMIY MEROSI
Ushbu ilmiy maqolada IX -XII asrlarda yuz bergan Sharq uyg‘onish davri allomalari va ularning ilmiy merosi haqida so‘z boradi. Sharq uyg‘onish davrining dunyo sivilizatsiyasi tarixida tutgan o‘rni hamda unda yuzbergan asosiy o‘zgarishlar bayon etiladi.
Uyg‘onish davri, “Al-Xorazmiy”, “Al-jabr val-muqolaba “, Farobiy, “Fozil odamlar shahri “, Beruniy, “Osor-ul boqiya “, Ibn Sino, “Tib qonunlari “.
THE USE OF COMPUTER SOFTWARE IN TEACHING FOREIGN LANGUAGE ELEMENTARY SCHOOL LEARNERS.
This article deals with the problem of using computer software in teaching foreign languages elementary school learners. Authors emphasize that the use of computer software in teaching foreign languages allows to realize self-oriented approach in teaching, provides an individualization and differentiation of teaching process taking into account age specific peculiarities of learners, their level of knowledge and skills. On the base of theoretical analyses and within the particular work results on the given problem, the authors prove the effectiveness of the computer software use in elementary school foreign language classes.
language, computer software, graphic, writing, listening, sounds, words, effectiveness, school, etc.
ТАЪЛИМ-ТАРБИЯ ЁШЛАРНИНГ ИЛМИЙ ВА АХЛОҚИЙ РИВОЖЛАНИШИНИНГ СТРАТЕГИК ОМИЛИ СИФАТИДА
Мақолада таълим ва тарбиянинг ёшлар шахсиятини шаклланиши ҳамда жамият тараққиётидаги ӯрни илмий-назарий жиҳатдан таҳлил қилинган. Оила, мактаб ва ижтимоий муҳитнинг ахлоқий ҳамда интеллектуал ривожланишига таъсири ёритилган. Замонавий ахборот технологиялари ва ижтимоий жараёнга ижобий ва салбий таъсири очиб берилган. Муаллиф таълим ва тарбиянинг уйғунлиги баркамол шахсни шакллантиришда ҳал қилувчи омил эканини асослайди. Тадқиқот натижалари замонавий педагогик ёндашувларни такомиллаштириш зарурлигини кӯрсатади.
тарбия, таълим, ёшлар, ахлоқ, шахс ривожи, педагогика, психология.
TRANSLATION STRATEGIES OF CULTURE-SPECIFIC LEXICAL UNITS
Language is closely connected with culture, history, and traditions of a particular society. Every language contains lexical units that reflect the cultural values and lifestyle of its speakers. Such units often create difficulties in the process of translation because they may not have direct equivalents in another language. The present article examines the main strategies used in translating culture-specific lexical units from Uzbek into English and vice versa. The research focuses on such translation strategies as transliteration, descriptive translation, functional equivalence, and explanatory translation. The analysis demonstrates that the successful translation of culture-specific vocabulary requires not only linguistic competence but also a deep understanding of the cultural context. The study emphasizes the importance of intercultural knowledge in achieving an adequate translation of culturally bound expressions.
culture-specific vocabulary, realia, translation strategies, linguocultural competence, transliteration, descriptive translation, functional equivalence.
LINGVISTIK GLOBALLASHUV VA INGLIZ TILINING GLOBAL KONTЕKSTLARDA TRANSFORMATSIYASI
Mazkur maqola lingvistik globallashuv jarayonining ingliz tilining global miqyosda yoyilishi, funksional kеngayishi va sotsiolingvistik transformatsiyasiga ko‘rsatgan ta’sirini komplеks va ko‘p qatlamli yondashuv asosida tahlil qiladi. Tadqiqot doirasida ingliz tilining tarixiy shakllanish bosqichlari, kolonial kеngayish davridan boshlab, XX asrdagi gеosiyosiy kuchlar muvozanati va XXI asrdagi raqamli inqilobgacha bo‘lgan davr, izchil ravishda yoritiladi. Shu bilan birga, tilning nazariy talqini doirasida “World Еnglishеs” paradigmasi, ingliz tilining lingua franca sifatidagi funksional xususiyatlari hamda lingvistik impеrializmga oid ilmiy munozaralar tahliliy asosda ko‘rib chiqiladi. Mazkur nazariy yo‘nalishlar ingliz tilining yagona, monolit tizim еmas, balki turli madaniy, hududiy va sotsial kontеkstlarda qayta shakllanayotgan pluritsеntrik hodisa еkanini bildiradi. Shuningdеk, maqolada ingliz tilining zamonaviy ta’lim siyosatiga, akadеmik mobilitеtga va bilim ishlab chiqarish jarayonlariga ta’siri chuqur yoritib bеriladi. Xususan, ko‘plab davlatlarda oliy ta’limning ingliz tiliga o‘tishi milliy tillarning ilmiy diskursdagi maqomiga qanday ta’sir ko‘rsatayotgani muhokama qilinadi. Bundan tashqari, raqamli kommunikatsiya platformalari, global iqtisodiy munosabatlar va migratsiya oqimlari ingliz tilining yangi gibrid shakllarini yuzaga kеltirayotgani ilmiy dalillar va rеal misollar asosida asoslab bеriladi. Masalan, ijtimoiy tarmoqlarda yuzaga kеlayotgan qisqartmalar, kod-almashuv (codе-switching) va translingval amaliyotlar ingliz tilining standart mе’yoriy chеgaralarini yumshatayotganini ko‘rsatadi. Natijada ingliz tili faqat aloqa vositasi еmas, balki global idеntitеt va ijtimoiy kapitalni shakllantiruvchi mеxanizm sifatida namoyon bo‘ladi. Shu jihatdan maqola ingliz tilining globallashuv sharoitidagi o‘rni ikki tomonlama xaraktеrga еga еkanini,ya’ni u bir vaqtning o‘zida ham imkoniyatlar еshigini ochuvchi rеsurs, ham iеrarxiya va notеnglikni kuchaytiruvchi omil bo‘lishi mumkinligini ilmiy asoslab bеradi.
lingvistik globallashuv, global ingliz tili, World Еnglishеs, lingua franca, lingvistik impеrializm, ko‘p tillilik, til siyosati.
TOPÍRAQLARDÍŃ AGROFÍZÍKALÍQ QÀSÍYETLERÍNE SOBÍQLÍ ÓSÍMLÍKLERDÍŃ TÀSÍRÍ
Qaraqalpaqstan Respublikasınıń otlaqlı-allyuvial topıraqları sharayatında sobıqli eginlerdiń topıraqtıń agrofizikalıq qásiyetlerine tásiri anıqlanǵan.
Otlaqlı-allyuvial topıraq, ǵawasha, másh, soya, gúnji, agrofizikalıq qásiyetler, topıraq tıǵızlıǵı, geweklik, salıstırmalı awırlıǵı.
ТЕМА РОДНОЙ ЗЕМЛИ И ИСТОРИЧЕСКОЙ ПАМЯТИ В ПРОЗЕ В. Г. РАСПУТИНА
В статье рассматривается тема родной земли и исторической памяти в произведениях Валентина Григорьевича Распутина — одного из крупнейших представителей русской деревенской прозы второй половины XX века. Анализируются повести «Прощание с Матёрой», «Живи и помни» и «Последний срок». Особое внимание уделяется роли родной земли в формировании духовного мира человека, её связи с культурными традициями и исторической памятью народа. Делается вывод о том, что образ родной земли в прозе Распутина является важным нравственным и философским символом.
Валентин Распутин, русская литература XX века, деревенская проза, родная земля, историческая память, традиции.
MOTOR MOYLARINING ISHLASH JARAYONIDA XUSUSIYATLARINI O’ZGARIB BORISH SABABLARI VA OQIBATLARI
Dvigatelning ishlash jarayonida, uning karteridagi moy satxi kamayib, sifati o’zgaradi. O‘zbekiston sharoitida ishlaydigan motor moylari issiq va changli iqlimda ishlagani uchun moylarning tarkibidagi uglevodorodlar tez oksidlanadi ekspluatatsion xususiyatlari o'zgarishi ham tezlashadi. Dvigatelning ishlash jarayonida moy sifati yomonlashishiga sabab, uni metall zarrachalari va yonilg’i qo’shilib ifloslanishi hamda oksidlanishidir. Shuningdek, moyga uning moylash sifatini yaxshilovchi qo’shimchalarning miqdorini moy tarkibida kamayib borishi, moy sifatini pasaytiradi.
Motor moylari, oksidlanish jarayoni, qo‘shilmalar, kimyoviy o'zgarish, molekulalar, porshen halqasi,yeyilish.
МОТОР МОЙЛАРИНИНГ ЭКСПЛУАТАЦИЯСИДА ОКСИДЛАНИШНИНГ ОЛДИНИ ОЛИШ ВА ХАРАКТЕРИСТИКАЛАРИНИ ЯХШИЛАШ УСУЛЛАРИ
O‘zbekiston sharoitida ishlaydigan motor moylari issiq va changli iqlimda ishlagani uchun moylarning tarkibidagi uglevodorodlar tez oksidlanadi ekspluatatsion xususiyatlari o'zgarishi ham tezlashadi. Oksidlanish eng zararli jarayon hisoblanadi. Oksidlanish maxsullarida qismlarni zanglatadigan kislotalar va betaraf moddalar-smolalar, asfaltenlar, karbonlar, karbiodlar bo‘lishi mumkin. Bu esa silindrlar devori, porshen halqalari yemirilishiga va tez ishdan chiqishiga asosiy sabab bo‘ladi. Bu jarayonni oldini olish uchun qo’shiladugan qo‘shilmalar moyning oksidlanish jarayoni boshlanishini kechiktirib, ishlash davrini uzaytiradi.
SHAFRAN ISHLAB CHIQAR ISHNING IQTISODIY SAMARADORLIGI VA EKSPORT IMKONIYATLARI.
Ushbu maqola shafran (Crocus sativus L.) ishlab chiqarishining iqtisodiy samaradorligi va eksport imkoniyatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda shafran yetishtirish xarajatlari, hosildorlik darajasi, bozor narxlari va iqtisodiy foyda tahlil qilingan. Shuningdek, shafran eksport qilish imkoniyatlari, global va mahalliy bozor talablarini o‘rganish, shafran mahsulotining sifat va raqobatbardoshligini oshirish bo‘yicha tavsiyalar berilgan. Natijalar shafran yetishtirishni iqtisodiy jihatdan foydali qilish va mahalliy hamda xalqaro bozorlarda muvaffaqiyatli eksportni ta’minlash imkoniyatlarini ko‘rsatadi.
Shafran, Crocus sativus, iqtisodiy samaradorlik, hosildorlik, ishlab chiqarish, eksport, bozor narxi, mahsulot sifati, qishloq xo‘jaligi iqtisodiyoti
SHAFRAN ASOSIDA FARMATSEVTIKA VA KOSMETIKA SANOATI UCHUN MAHSULOTLAR YARATISH.
Ushbu maqola shafran (Crocus sativus L.) o‘simligidan farmatsevtika va kosmetika sanoatida mahsulotlar yaratish imkoniyatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda shafranning bioaktiv moddalar tarkibi, dorivor xususiyatlari, antioksidant va terapevtik ta’sirlari tahlil qilingan. Shuningdek, kosmetik vositalarda, terini parvarishlash va go‘zallik mahsulotlarida shafran ekstrakti va yog‘larining qo‘llanilishi, ularning samaradorligi va bozor salohiyati ko‘rib chiqilgan. Natijalar shafran asosida yangi farmatsevtik va kosmetik mahsulotlarni yaratishning iqtisodiy, ilmiy va amaliy ahamiyatini ko‘rsatadi.
Shafran, Crocus sativus, farmatsevtika, kosmetika, bioaktiv moddalar, ekstrakt, terapevtik xususiyat, antioksidant, mahsulot ishlab chiqarish
ФОЛЬКЛОРИСТИКАДА СОЦИОМАДАНИЙ ЁНДАШУВНИНГ НАЗАРИЙ ВА КОНЦЕПТУАЛ АСОСЛАРИ
Фольклор асарларининг яратилиши ва оммалашиши жараёни халқнинг турмуш тарзи, урф-одатлари, миллий менталитетини акс эттирувчи дунёқарашда намоён бўлар экан, уни анъаналар билан бевосита боғлиқ бўлган этнографик контекстдан ажратиб таҳлил этиб бўлмайди.
STATISTIKALIQ HÁM EKONOMETRIK USILLARDIŃ MENEJMENT IZERTLEWLERI NATIYJELILIGINE TÁSIRI
Bul maqalada statistikalıq hám ekonometrikalıq usıllardıń menedjment izertlewlerindegi nátiyjelilikke tásiri úyreniledi. Zamanagóy basqarıw processlerinde qarar qabıl etiw hám resurslardı optimallastırıwda statistikalıq hám ekonometrikalıq usıllardıń roli úlken áhmiyetke iye. Izertlew nátiyjeleri sonı kórsetedi, statistikalıq tallaw hám ekonometrikalıq modellerden paydalanıw basqarıw qararlarınıń isenimliligi, tezligi hám nátiyjeliligin arttıradı. Maqala, sonday-aq, usı usıllardı ámeliyatqa engiziwdegi mashqalalar hám olardı saplastırıw usılların da talqılaydı.
statistikalıq usıllar, ekonometrikalıq modellestiriw, basqarıw izertlewleri, qarar qabıl etiw, nátiyjelilik.
This scientific article analyzes the formation of the digital economy, its role in modern economic processes, and the development trends of e-commerce. The rapid development of information and communication technologies (ICT) has led to the digitalization of economic activities, transforming traditional business models and increasing the share of online services. The advantages of selling goods and services through e-commerce platforms, including cost reduction, expansion of market geography, and enhanced consumer convenience, are scientifically examined. At the same time, challenges related to the digital economy and e-commerce, such as cybersecurity risks, infrastructural issues, and legal regulation, are also discussed. The article provides conclusions on the opportunities for national economic development through the implementation of digital technologies and outlines promising directions for the future growth of e-commerce.
Digital economy, e-commerce, digital technologies, online platforms, information and communication technologies, internet marketing, fintech, digital transformation, innovative economy.
STYLISTIC PECULIARITIES IN JANE AUSTEN’S NOVEL “PRIDE AND PREJUDICE”
Jane Austen's language is in harmony with her entire rationalist style of writing. It is clear and precise, with extremely subtle shading of individual word definitions. At the same time it is simple. Jane Austen avoids complicated and confusing constructions, her sentence construction is succinct, elegant and unambiguous; she is very restrained in the use of all kinds of stylistic figures; she does not tolerate literary stamps and ambiguities. Nevertheless, there are a number of the author's favorite techniques, both artistic and compositional, such as the construction of a phrase on negation or double negation:
INFLUENCE OF INDOOR HUMIDITY AND MOLD EXPOSURE ON PATIENTS WITH CHRONIC BRONCHITIS
Background: Chronic bronchitis is a common form of chronic obstructive pulmonary disease (COPD) marked by persistent productive cough and airway inflammation. While smoking remains the leading cause, indoor environmental factors such as excessive moisture and mold growth may significantly aggravate symptoms.
This study aimed to explore how indoor humidity levels and exposure to household mold affect symptom severity, lung function, and exacerbation rates in individuals diagnosed with chronic bronchitis.
BLOKCHEYN TIZIMIDA FAYLLARNI SAQLASH USULLARI
Ushbu maqolada blokcheyn tizimida fayllarni saqlash usullari, ularning arxitekturaviy xususiyatlari hamda afzallik va kamchiliklari tahlil qilinadi. Blokcheyn – bu taqsimlangan reyestr (distributed ledger) texnologiyasi bo‘lib, ma’lumotlarning o‘zgarmasligi (immutability), shaffofligi va xavfsizligini ta’minlaydi. Biroq katta hajmdagi fayllarni bevosita blokcheynda saqlash texnik va iqtisodiy jihatdan samarasiz bo‘lishi mumkin.
Blokcheyn, taqsimlangan reyestr, on-chain, off-chain, IPFS, Filecoin, Storj, markazlashmagan saqlash, kriptografik xesh, ma’lumotlar xavfsizligi.
Mazkur maqolada Active Directory (AD) texnologiyasining nazariy asoslari, arxitekturasi va ishlash prinsiplari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Active Directory korporativ tarmoqlarda markazlashgan boshqaruv tizimi sifatida foydalanuvchilar, kompyuterlar, guruhlar va boshqa tarmoq resurslarini yagona domen muhitida boshqarishni ta’minlaydi.
Active Directory, domen, Domain Controller, LDAP, Kerberos, autentifikatsiya, avtorizatsiya, Group Policy, replikatsiya, katalog xizmati, axborot xavfsizligi, tarmoq boshqaruvi.
Ushbu maqolada Threat Intelligence (tahdidlar razvedkasi) tushunchasi, uning mazmuni, turlari va axborot xavfsizligi tizimidagi ahamiyati tahlil qilinadi. Threat Intelligence – bu kiberxavfsizlik tahdidlarini aniqlash, tahlil qilish va oldini olishga qaratilgan ma’lumotlarni yig‘ish hamda qayta ishlash jarayonidir. Maqolada strategik, operativ va taktik darajadagi razvedka turlari, shuningdek, tahdid indikatorlari (IOC – Indicators of Compromise) tushunchasi yoritiladi. Tahdidlar haqidagi ma’lumotlar zararli dasturlar, fishing hujumlari, APT (Advanced Persistent Threat) kampaniyalari va boshqa kiberxavf manbalarini aniqlashda muhim rol o‘ynaydi.
Threat Intelligence, kiberxavfsizlik, tahdid indikatorlari (IOC), APT, fishing hujumlari, zararli dastur, SOC, xavfsizlik monitoringi, risk tahlili, proaktiv himoya.