"World of Science" xalqaro ilmiy jurnal bo'lib, mualliflarga ko'p tarmoqli sohada o'zlarining asl tadqiqot maqolalarini nashr etish imkoniyatini beradi. Jurnal pedagogika, psixologiya, tibbiyot fanlari, aniq fanlar, muhandislik, texnologiya, menejment va ijtimoiy-gumanitar fanlarning ko'p tarmoqli yo'nalishlarini qamrab oladi. Mualliflar asl qo'lyozmalarini ko'rib chiqish uchun topshirishlari mumkin.
HEMODYNAMIC PARAMETERS OF PERIODONTAL TISSUES WITH PARTIAL SECONDARY ADENTIA.
The paper examines the state of microcirculation of periodontal tissues of the supporting teeth and in the area of the dentition defect by laser Doppler flowmetry in patients with various dentition defects. The indicators of periodontal microcirculation have their own topographical features, which is confirmed by similar studies conducted earlier at the department.
periodontal disease, adentia, dentition, microcirculation, periodontal disease, alveolar process, metabolic homeostasis, microvessels, laser Doppler flowmetry.
ИННОВАЦИОННЫЕ ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ ТЕХНОЛОГИИ В СИСТЕМЕ ВЫСШЕГО СТОМАТОЛОГИЧЕСКОГО ОБРАЗОВАНИЯ: СОВРЕМЕННЫЕ ПОДХОДЫ К ПОДГОТОВКЕ БУДУЩИХ СПЕЦИАЛИСТОВ
Современное развитие медицины и стоматологии требует совершенствования системы высшего медицинского образования. В настоящее время особую актуальность приобретает внедрение инновационных педагогических технологий, направленных на повышение качества профессиональной подготовки студентов стоматологических факультетов. В статье рассматриваются современные методы преподавания, включая симуляционное обучение, цифровые образовательные технологии, проблемно-ориентированный подход и интерактивные формы обучения. Анализируется их влияние на формирование клинического мышления, практических навыков и профессиональных компетенций будущих стоматологов.
образование, инновационные технологии, медицинский университет, симуляционное обучение, цифровизация, клиническое мышление, педагогические методы.
BOLALARDA GIPERMETROPIK AMBLIOPIYANI PLEOPTIK DAVOLASHGA YANGICHA YONDASHUV
Mazkur tadqiqotda bolalarda gipermetropik ambliopiyani davolashda kompyuterli biofeedback pleoptikasi va lazer stimulyatsiyasini o'z ichiga olgan yangilangan kompleks usulning klinik samaradorligi o'rganildi. 120 nafar 4–12 yoshli bolani o'z ichiga olgan prospektiv randomizatsiyalangan tadqiqot natijalariga ko'ra, yangi yondashuv an'anaviy okkluziya usulidan ko'rish o'tkirligini tiklashda 1.7 marta yuqori samaradorlikka ega ekanligi isbotlandi. Davolash muvofiqligining yuqori bo'lishi va nojo'ya ta'sirlarning minimalligi ushbu usulni klinik amaliyotga keng joriy etish uchun tavsiya qilishga asos beradi.
ambliopiya, gipermetropiya, pleoptika, biofeedback terapiyasi, lazer stimulyatsiyasi, bolalar oftalmologiyasi, ko'rish o'tkirligi, binokulyar ko'rish, Amblyokor.
MIYOPIYA TASHXISLI BEMORLARNI ZAMONAVIY LASIK AMALIYOTI BILAN DAVOLASH NATIJALARI
Miyopiya dunyodagi eng keng tarqalgan refraksion xatoliklardan biri bo‘lib, ayniqsa Sharqiy Osiyo va Yevropa ma mlakatlarida uning tarqalishi 50-80% gacha yetadi (Holden va boshq., 2016). Miyopiyani tuzatish uchun ko‘zoynak va kontakt linzalar an’anaviy usul bo‘lib qolmoqda, ammo ular hayot sifatini cheklaydi. Shu sababli refraksion jarrohlik, xususan LASIK (Laser-Assisted In Situ Keratomileusis) so‘nggi 20 yil ichida eng mashhur usulga aylandi. So‘nggi yillarda femtosekundli lazer asosida bajariladigan LASIK amaliyoti an’anaviy mikrokeratomga nisbatan aniqroq va xavfsizroq hisoblanadi (Sakimoto va boshq., 2020).
Miyopiya, LASIK, femtosekundli lazer, refraksion jarrohlik, ko‘rish o‘tkirligi, quruq ko‘z sindromi.
miyopiya, LASIK, femtosekundli lazer, refraksion jarrohlik, ko‘rish o‘tkirligi
IJTIMOIY MUHANDISLIK ASOSIDAGI KIBERTAHDIDLAR: ULARNI ANIQLASH, OLDINI OLISH VA RAQAMLI DALILLAR YORDAMIDA TAHLIL QILISH
Ushbu maqolada ijtimoiy muhandislik asosidagi kibertahdidlar, ularning zamonaviy axborot tizimlaridagi o‘rni va ishlash mexanizmlari tahlil qilinadi. Inson omiliga asoslangan hujumlar, xususan phishing va boshqa aldash usullari orqali foydalanuvchilarga ta’sir ko‘rsatish jarayonlari yoritiladi. Shuningdek, bunday kibertahdidlarni aniqlash va oldini olishda qo‘llaniladigan asosiy yondashuvlar ko‘rib chiqiladi. Maqolada raqamli dalillar, jumladan log fayllar, tarmoq izlari va autentifikatsiya ma’lumotlarining hujumlarni tahlil qilishdagi ahamiyati ham alohida o‘rin tutadi. Tadqiqotning maqsadi ijtimoiy muhandislik hujumlarini kompleks tarzda tushunish hamda ularga qarshi samarali himoya choralarini asoslashdan iborat.
Ijtimoiy muhandislik, kibertahdidlar, kiberxavfsizlik, fishing, raqamnli kriminalistika, log fayllar, autentifikatsiya, foydalanuvchi xavfsizligi, kiberhujumlar.
PROFILAKTIKA INSPEKTORLARINING HUQUQBUZARLIK SABABLARINI ANIQLASHDAGI AMALIY MUAMMOLARI VA ULARNI BARTARAF ETISH YO’LLARI
Ushbu maqolada O’zbekiston Respublikasi Ichki ishlar organlarida profılaktika inspektorlarining huquqbuzarlik sabablarini aniqlash va bartaraf etish faoliyatidagi amaliy muammolar ilmiy-amaliy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Faoliyatning huquqiy-tashkiliy asoslari, mavjud kamchiliklar, xorijiy mamlakatlar tajribasi va takomillashtirish bo’yicha bir qator takliflar bayon etiladi.
profılaktika inspektori, huquqbuzarlik sabablari, kriminogen omillar, yakka tartibdagi profılaktikaumumiy profilaktika tizimi, xulq-atvor modeli.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA DINIY-MA’RIFIY SOHADA AMALGA OSHIRILAYOTGAN ISLOHOTLAR
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan islohotlarning asosiy yo‘nalishlari, ularning huquqiy asoslari hamda jamiyat taraqqiyotidagi ahamiyati tahlil qilingan. Tadqiqotda vijdon erkinligini ta’minlash, diniy bag‘rikenglik va konfessiyalararo totuvlikni mustahkamlashga qaratilgan davlat siyosatining mazmuni yoritilib, diniy ta’lim tizimini modernizatsiya qilish, ma’rifiy islom tamoyillarini targ‘ib etish, “Jaholatga qarshi ma’rifat” konsepsiyasining amaliy ahamiyati hamda xalqaro diniy diplomatiya yo‘nalishidagi tashabbuslar ilmiy manbalar asosida tahlil etilgan.
diniy-ma’rifiy islohotlar, vijdon erkinligi, diniy bag‘rikenglik, ma’rifiy islom, diniy diplomatiya, konfessiyalararo totuvlik, diniy ta’lim, UNESCO.
CHILPIQ: AFSONALAR QURSHOVIDAGI IKKI MING YILLIK QALʼA
Mazkur maqola O‘zbekiston hududida, xususan Qoraqalpog‘iston Respublikasining Amudaryo tumanida joylashgan qadimiy Chilpiq qalasining tarixiy, arxeologik va madaniy ahamiyatini ilmiy asosda yoritadi. Tadqiqotda Chilpiqning paydo bo‘lish davri, funksional mohiyati, Zardushtiylikdagi “daxma” an’analari bilan bog‘liqligi, antik va o‘rta asr manbalaridagi eslatmalar, shuningdek, Orolbo‘yi sivilizatsiyasida mazkur yodgorlikning tutgan o‘rni ilmiy tahlil qilinadi. Shuningdek, qal’aning arxitektura xususiyatlari, xo‘jalik-madaniy tizimdagi roli, O‘zbekiston hududidagi boshqa dahma tipidagi inshootlar bilan qiyosiy tahlili ham keltiriladi. Maqola so‘nggida Chilpiq qalasining bugungi kungacha saqlanishi, xalqaro ilmiy ekspeditsiyalar tomonidan o‘rganilishi va jahon madaniy merosidagi o‘rni yoritiladi.
Chilpiq qalasi, Amudaryo, Orolbo‘yi sivilizatsiyasi, Zardushtiylik, daxma, arxeologiya, qadimgi Xorazm, O‘zbekiston yodgorliklari, diniy marosimlar, arxeologik ekspeditsiya, S.P. Tolstov; paxsali devor, Orolbo‘yi madaniyati, qadimiy inshootlar, Osuriya an’analari, tarixiy yodgorlik, O‘zbekiston madaniy merosi.
Ushbu maqola sizga o'rganish uchun intervalgacha takrorlashni qanday ishlatishni va ushbu kuchli xotira texnikasidan maksimal darajada foydalanishni o'rgatadi.
Intervalli takrorlash, Ebbinghausning unutish egri chizig‘I, takrorlash algoritmlari.
ALSGEYMER KASALLIGIDA XOLINERGIK TIZIMNING ROLI: MARKAZIY M-XOLINOMIMETIKLARNING SAMARADORLI
Zamonaviy tibbiyot va neyrofarmakologiyaning eng murakkab muammolaridan biri — bu aholining keksayishi bilan parallel ravishda ortib borayotgan neyrodegenerativ kasalliklar, xususan, Alsgeymer kasalligidir.
МИРОВОЕ РАЗВИТИЕ ЛАНДШАФТНОЙ АРХИТЕКТУРЫ В ЭПОХУ ДРЕВНЕГО ПЕРИОДА
В статье анализируется основные периоды развития ландшафтной архитектуры древних времен. Приведены факторы, которые повлияли на формирование архитектурно-планировочного решения и стилей в ландшафтной архитектуре. Уделено внимание на композиционные приемы на развитие градостроительства и ландшафтной архитектуры. Материалы статьи ориентированы на будущих специалистов архитектуры и дизайнеров.
landscape architecture, ancient period, factors, master plan, gardens and parks, landscape design, urban planning, green spaces, playgrounds,spatial organization.
TA’LIM MUASSASALARIDA GENDER YONDASHUV ASOSIDA XOTIN-QIZLARNI IJTIMOIY FAOLLIGINI OSHIRISHNING PEDAGOGIK TIZIMI
Mazkur maqolada ta’lim muassasalarida gender yondashuv asosida xotin-qizlarning ijtimoiy faolligini oshirishning pedagogik tizimi ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Unda gender tenglik tamoyillarini ta’lim-tarbiya jarayoniga tatbiq etish, qizlarning ijtimoiy tashabbuskorligi, liderlik salohiyati, mustaqil fikrlashi va jamiyat hayotida faol ishtirokini rivojlantirish masalalari yoritiladi. Shuningdek, maqolada ta’lim muassasalarida xotin-qizlarning ijtimoiy faolligini shakllantirishga ta’sir etuvchi pedagogik omillar, tashkiliy-metodik shart-sharoitlar va tarbiyaviy ishlar mazmuni ochib beriladi. Gender yondashuv asosida tashkil etilgan pedagogik tizim o‘quvchi va talaba qizlarda o‘z huquq va imkoniyatlarini anglash, kasbiy o‘zini namoyon qilish, ijtimoiy mas’uliyat, muloqot madaniyati hamda jamoatchilik faoliyatida ishtirok etish ko‘nikmalarini rivojlantirishga xizmat qilishi asoslab beriladi.
gender yondashuv, xotin-qizlar, ijtimoiy faollik, ta’lim muassasasi, pedagogik tizim, gender tenglik, tarbiyaviy jarayon, ijtimoiy tashabbuskorlik, liderlik, pedagogik shart-sharoitlar.
GIPERMETROPIK AMBLIOPIYADA PLEOPTIK DAVOLASHNING ZAMONAVIY KONSEPSIYALARI: NEYROYADRO YONDASHUVI
Koʼz retinasi va bosh miya koʼruv poʼtlogʼining neyral plastikligi tamoyillariga asoslangan yangi pleoptik davolash strategiyalari bugungi oftal mologiyaning eng istiqbolli yoʼnalishlaridan birini tashkil etadi. Ushbu maqolada biz 4 yoshdan 14 yoshgacha boʼl gan gipermetropik ambliopiyali 124 nafar bemorga oʼtkazilgan prospektiv klinik tadqiqot natijalarini taqdim etamiz. Dichoptik terapiya, adaptiv gamma-stimulyatsiya va neyrofeedback asosidagi mashqlar kombinatsiyasidan foydalangan holda oʼtkazilgan 6 oylik davolash kursi natijasida bemorlarning 78,2% ida koʼruv oʼtkirligi 0.3 dan oshiq koʼrsatkichga yaxshilandi. Anʼanaviy okkluziya terapiyasi bilan solishtirma tahlil oʼtkazildi. Tadqiqot natijalari neyroyadro yondashuvining anʼanaviy metodlarga nisbatan sezilarli ustunligini tasdiqladi.
neyral plastiklik, dichoptik terapiya, adaptiv stimulyatsiya, neyrofeedback, binokulyar integratsiya, koʼruv poʼtlogʼi, retinal priming, foveal fiksatsiya.
КИЧИК БИЗНЕС ВА ХУСУСИЙ ТАДБИРКОРЛИК ФАОЛИЯТИНИ ҚЎЛЛАБ-ҚУВВАТЛАШ
Ушбу мақолада иқтисодиётнинг бозор муносабатларига кириб бориши жараёнидаги тадбиркорлик субъектларига давлат томонидан қўллаб-қувватланиши ва бунинг натижасида турли мулк ва хўжалик юритиш шаклларининг кенг тараққиёти улар молиявий фаолиятини ишлаб чиқариш самарадорлигини рағбатлантириш мақсадларида такомиллаштиришга қаратилган қонунлар, Республика Президентининг Фармон ва Қарорлари ёритилиб, пировард натижада республикада кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликнинг тараққий этиши учун қулай макроиқтисодий муҳит яратилиши билан бирга унга давлат томонидан турли хил ёрдамлар кўрсатиш масалалари муҳокама қилинади.
кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик, хўжалик юритиш субъектлари, молия, кредит, қонун, Фармон, мулоқот.
UNIVERSITETDA YOLG‘IZLIKKA DUCH KELAYOTGAN YOSHLAR
Mazkur ilmiy maqolada oliy ta’lim muassasalarida tahsil olayotgan yoshlar orasida yolg‘izlik holatining yuzaga kelish sabablari, psixologik va ijtimoiy omillari hamda uning talabalarning ruhiy holati, o‘quv faoliyati va ijtimoiy moslashuviga ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida zamonaviy jamiyatda kommunikatsiya shakllarining o‘zgarishi, ijtimoiy tarmoqlarning roli, oiladan uzoqlashish, akademik bosim va shaxslararo munosabatlardagi qiyinchiliklar yolg‘izlik hissini kuchaytiruvchi omillar sifatida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, yolg‘izlikning talabalarda stress, motivatsiya pasayishi va ijtimoiy faollikning susayishiga olib kelishi mumkinligi ilmiy manbalar asosida yoritiladi. Maqolada muammoning oldini olish va kamaytirish bo‘yicha psixologik qo‘llab-quvvatlash, universitet muhitida sog‘lom ijtimoiy muhitni shakllantirish hamda talabalarning ijtimoiy moslashuvini kuchaytirishga qaratilgan amaliy tavsiyalar beriladi.
GILBERT FAZOSIDA OPTIMAL KVADRATUR FORMULA XATOLIK FUNKSIONALI NORMASI KO‘RINISHINI TOPISH
Ushbu maqolada Gilbert fazosida Eyler–Makloren tipidagi optimal kvadratur formula qaralgan. Kvadratur formulaning xatolik funksionali uchun Riss teoremasi hamda ekstremal funksiya usuli asosida norma ko‘rinishi topilgan. Xatolik funksionalining normasi orqali Sard ma’nosidagi optimal kvadratur formulani qurish masalasi o‘rganilgan hamda tegishli nazariy natijalar keltirilgan.
Gilbert fazosi, optimal kvadratur formula, Eyler–Makloren formulasi, xatolik funksionali, Sard masalasi, Riss teoremasi, ekstremal funksiya, sonli integrallash, kvadratur formula normasi, Sobolev fazosi.
Abduqahhorova Muborak Muhammadxalil qizi
ПРОБЛЕМЫ ДОПУСКА АДВОКАТОВ ИНОСТРАННЫХ ГОСУДАРСТВ К ОКАЗАНИЮ ЮРИДИЧЕСКОЙ ПОМОЩИ В РЕСПУБЛИКЕ УЗБЕКИСТАН
В данной статье рассматриваются правовые и практические проблемы допуска адвокатов иностранных государств к оказанию юридической помощи в Республике Узбекистан. Проведён анализ нормативно-правовых актов (Закон «Об адвокатуре», миграционное законодательство), сравнительно-правовой анализ с зарубежными юрисдикциями, а также обзор текущей правоприменительной практики. Результаты показывают, что ключевым барьером является требование гражданства Республики Узбекистан, что противоречит растущему спросу на международное право со стороны иностранных инвесторов. В заключении предлагаются пути реформирования: введение статуса «иностранного юридического консультанта», принцип взаимности и либерализация международного арбитража.
Адвокаты иностранных государств, допуск к юридической помощи в Узбекистане, Закон «Об адвокатуре», иностранный юридический консультант, гражданство, международный арбитраж, правовые барьеры, либерализация.
BOSQINCHILIK JINOYATINING OBYEKTIV VA SUBYEKTIV BELGILARINING NAZARIY TAHLILI
Ushbu maqolada bosqinchilik jinoyatining huquqiy tabiati, uning obyektiv va subyektiv belgilari kriminologik va jinoiy huquq nuqtai nazaridan ilmiy tahlil qilingan. O'zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 164-moddasi talqin etilgan, xorijiy mamlakatlar qonunchiligidagi yondashuvlar bilan qiyosiy tahlil o'tkazilgan. Maqolada jinoyatning obyekti, obyektiv tomoni, subyekti va subyektiv tomoni alohida ko'rib chiqilib, amaliyotdagi muammolar tahlil qilingan.
bosqinchilik, mol-mulkni o'g'irlash, jinoyat tarkibi, obyektiv belgilar, subyektiv belgilar, jinoiy niyat, to'g'ridan-to'g'ri maqsad, maxsus maqsad.
РАЗВИТИЕ ТВОРЧЕСКОГО МЫШЛЕНИЯ МЛАДШИХ ШКОЛЬНИКОВ СРЕДСТВАМИ ИНТЕРАКТИВНЫХ МЕТОДОВ ОБУЧЕНИЯ
В данной статье рассматриваются вопросы развития творческого мышления младших школьников средствами интерактивных методов обучения. Особое внимание уделяется педагогическим возможностям интерактивных технологий в формировании самостоятельности, воображения, познавательной активности и способности учащихся находить нестандартные решения учебных задач. Также раскрывается значение групповой работы, проблемных заданий, метода мозгового штурма, игровых и проектных технологий в повышении эффективности образовательного процесса.
творческое мышление, начальное образование, интерактивные методы, познавательная активность, креативность, самостоятельное мышление, педагогический подход.
TA’LIM METODLARI VA USULLARINING MA’NAVIY-TARBIYAVIY JARAYON SAMARADORLIGINI OSHIRISHDAGI O‘RNI
Mazkur maqolada ta’lim tizmiga doir bo‘lgan umumiy metodlar va usullari hamda ma’naviy tarbiyaviy jarayonlarning amalga oshirish samaradorligi haqida ma’lumotlar tahlil qilingan
metod, metodologiya, metodologik asos, ta’lim jarayoni, o‘quv-bilish faoliyati, og‘zaki bayon qilish, muammoni qo‘yish, hikoya, ma’ruza, suhbat, evristik suhbat.
LEXICAL DERIVATION OF ARABIC MASDARS IN THE NOVEL “NAVOI”
This article examines the lexical derivation of Arabic verbal nouns (masdars) assimilated into the Uzbek language and illustrates, through examples, the derivative forms formed from them. The study also identifies the parts of speech to which the derived words belong.
masdar, derivative word, derivational feature, affixation, composition, part of speech, noun, adjective, verb, adverb.
Ushbu maqolamda ona va bola psixosomatikasi va uning bolalarga qanday ta’sirlari borligini o’rganamiz. Psixosamatika keltirib chiqaradigan kasalliklar va ularni oldini olish olish yo’llari, davolash yo’llari va bunda onaning ro’li haqidagi ma’lumotlarni yoritaman. Bu maqola orqali bazi olimlarning olib borga ishlarini taxlilini ko’rishimiz mumkin.
Psixosomatika,psixika, ruhiyat,shaxs,salomatlik.
INTERPLAY BETWEEN SEROTONIN AND DOPAMINE IN THE MESO-CORTICAL CIRCUITRY A NARRATIVE REVIEW OF MONOAMINERGIC INTERACTIONS IN PREFRONTAL REGULATION
The mesocortical pathway represents one of the most critical neural circuits governing higher-order cognitive processes, emotional regulation, and executive function. Central to its operation is the intricate interplay between two major monoaminergic systems: serotonin (5-hydroxytryptamine, 5-HT) and dopamine (DA). This narrative review examines the anatomical organization, receptor-mediated mechanisms, and functional consequences of serotonergic-dopaminergic interactions within the prefrontal cortex (PFC). We discuss how serotonin neurons originating from the dorsal raphe nucleus and dopaminergic projections from the ventral tegmental area converge in the PFC to modulate cortical excitability, synaptic plasticity, and cognitive output. Understanding these interactions provides crucial insights into the pathophysiology of neuropsychiatric conditions including schizophrenia, major depressive disorder, and attention deficit hyperactivity disorder, while informing the development of novel therapeutic strategies targeting monoaminergic balance.
serotonin, dopamine, mesocortical pathway, prefrontal cortex, VTA, raphe nuclei, 5-HT receptors, D1/D2 receptors, cognitive control, schizophrenia
ФОРМИРОВАНИЕ КММУНИКАТИВНЫХ УМЕНИЙ УЧАЩИХСЯ 7–9 КЛАССОВ С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ ХУДОЖЕСТВЕННЫХ ПОЗНАВАТЕЛЬНЫХ ТЕКСТОВ (НА МАТЕРИАЛЕ ШКОЛ УЗБЕКИСТАНА)
Статья посвящена проблеме формирования коммуникативных умений учащихся 7–9 классов на уроках русского языка как неродного с использованием художественных познавательных текстов. Рассматриваются сущность и структура коммуникативных умений, уровни их сформированности (A1–B2). Определяется понятие художественного познавательного текста, его классификация, функции и дидактический потенциал в полиязычной среде Узбекистана. Анализируются современные методы работы с текстом (предтекстовый, притекстовый, послетекстовый этапы), даётся сопоставительная характеристика традиционного и коммуникативного подходов. Выявляются причины недостаточного применения коммуникативных методов в школьной практике и предлагаются пути их системного внедрения.
коммуникативные умения, художественный познавательный текст, русский язык как неродной, 7–9 классы, полиязычная среда, методы обучения, Узбекистан.
SHAFRAN YETISHTIRISHDA TUPROQ TARKIBI VA XUSUSIYATLARINING HOSILDORLIKKA TA’SIRI.
Ushbu maqola shafran (Crocus sativus L.) o‘simligini turli tuproq turlarida yetishtirish va hosilga ta’sirini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda qumli, loyli, aralash va organik moddalarga boy tuproqlarda shafran o‘sishi va rivojlanishi tahlil qilingan. Shuningdek, tuproqning fizik va kimyoviy xususiyatlari, suvni ushlab turish qobiliyati, havo almashinuvi va oziqa moddalarining mavjudligi shafranning hosildorligi va stigmalarning sifatiga ta’siri ko‘rib chiqilgan. Natijalar shafran yetishtirishda tuproq turini hisobga olish, agrotexnik tadbirlarni moslashtirish va hosildorlikni oshirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar beradi.
Shafran, Crocus sativus, tuproq turlari, hosildorlik, o‘sish va rivojlanish, agrotexnika, organik moddalar, qumli tuproq, loyli tuproq
TURLI IQLIM ZONALARIDA SHAFRAN O‘SIMLIGINING VEGETATSIYA VA RIVOJLANISH JARAYONLARI.
Ushbu maqola shafran (Crocus sativus L.) o‘simligining turli iqlim sharoitlarida o‘sish va rivojlanishini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda shafranning harorat, namlik, tuproq tuzilishi va yorug‘lik sharoitlariga bo‘lgan biologik javoblari tahlil qilindi. Maqolada shafran ekinlarining optimal iqlim sharoitlarini aniqlash, hosildorlik va sifat ko‘rsatkichlarini oshirish bo‘yicha tavsiyalar berilgan. Shuningdek, turli hududlarda shafran yetishtirishning ekofiziologik va agrotexnik jihatlari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari shafran yetishtirishni samarali rejalashtirish, qishloq xo‘jaligi amaliyotida hosildorlikni oshirish va sifatni yaxshilashga xizmat qiladi.
Shafran, Crocus sativus, iqlim sharoitlari, o‘sish va rivojlanish, hosildorlik, agrotexnika, ekofiziologiya
TALABALARDA QADRIYATLI YONDASHUVNI SHAKLLANTIRISHDA REFLEKSIV TA’LIM TEXNOLOGIYALARINING O‘RNI VA O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Mazkur maqolada talabalar shaxsida qadriyatli yondashuvni shakllantirishda refleksiv ta’lim texnologiyalarining nazariy-metodologik asoslari, pedagogik imkoniyatlari hamda amaliy samaradorligi ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Shuningdek, refleksiv ta’lim muhiti orqali talabalarda milliy va umuminsoniy qadriyatlarga sodiqlik, akademik halollik, ijtimoiy mas’uliyat, mustaqil fikrlash va kasbiy pozitsiyani rivojlantirish masalalari yoritilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, refleksiv texnologiyalar qadriyatli yondashuvni shakllantirishning innovatsion mexanizmlaridan biri sifatida namoyon bo‘ladi.
qadriyat, qadriyatli yondashuv, refleksiya, refleksiv ta’lim, talaba shaxsi, ma’naviy tarbiya, kompetensiya, akademik halollik.
BOSHLANG'ICH SINIF O'QUVCHILARINI SO'Z BOYLIGINI KENGAYTIRISH METODIKASI
Ushbu maqolada kichik maktab yoshidagi o‘quvchilarning so‘z boyligini kengaytirish masalasi zamonaviy pedagogik va psixolingvistik yondashuvlar asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda o‘quvchilarning faol va passiv lug‘atini boyitishda mnemotexnika, kontekstual tahlil va interfaol o‘yin texnologiyalarining samaradorligi ilmiy asoslab berilgan. Shuningdek, leksik birliklarni o‘zlashtirishning kognitiv mexanizmlari bo‘yicha metodik tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Leksik kompetensiya, faol lug‘at, mnemotexnika, kognitiv rivojlanish, kontekstual tahlil, boshlang‘ich ta’lim, PIRLS, nutq o‘stirish.
BOSHLANGʻICH TAʼLIMDA OʻYINLI TEXNOLOGIYALARNING AHAMIYATI
Ushbu maqola boshlangʻich taʼlimda oʻyinli texnologiyalarning oʻrni va ahamiyatiga bagʻishlangan. Zamonaviy taʼlim tizimida yosh avlodning qiziqishlarini qondirish, ularning ijodiy va intellektual salohiyatini rivojlantirish dolzarb vazifalardan biridir. Maqolaning asosiy maqsadi – oʻyinli texnologiyalarning pedagogik jarayondagi ahamiyatini tahlil qilish, ularning bolalarning bilim olishiga taʼsirini koʻrsatish hamda oʻqituvchilar uchun amaliy tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat. Maqolada oʻyinning psixologik-pedagogik asoslari, boshlangʻich sinflarda qoʻllaniladigan zamonaviy oʻyinli texnologiya turlari (didaktik oʻyinlar, interaktiv doskalar, mobil ilovalar va h.k.) oʻrganiladi. Shuningdek, oʻquvchilarning mustaqil faoliyatini shakllantirish, ularning diqqatini va xotirasini rivojlantirishda oʻyinlarning samaradorligi misollar keltirilgan. Ushbu ilmiy maqola boshlangʻich sinf oʻqituvchilari, taʼlim metodistlari, pedagogika yoʻnalishidagi talabalar va keng auditoriya uchun moʻljallangan. Maqola oʻyinli texnologiyalarni toʻgʻri tashkil etish darslarni qiziqarli va samarali oʻtkazishga, shuningdek, oʻquvchilarda chuqur va mustahkam bilimlar shakllantirishga imkon berishini isbotlaydi.
Boshlangʻich taʼlim, oʻyinli texnologiyalar, pedagogik texnologiyalar, dars samaradorligi, intellektual rivojlanish, didaktik oʻyinlar, interaktiv usullar.