"World of Science" xalqaro ilmiy jurnal bo'lib, mualliflarga ko'p tarmoqli sohada o'zlarining asl tadqiqot maqolalarini nashr etish imkoniyatini beradi. Jurnal pedagogika, psixologiya, tibbiyot fanlari, aniq fanlar, muhandislik, texnologiya, menejment va ijtimoiy-gumanitar fanlarning ko'p tarmoqli yo'nalishlarini qamrab oladi. Mualliflar asl qo'lyozmalarini ko'rib chiqish uchun topshirishlari mumkin.
MUSIQACHI SHAXSI VA FAOLIYATINING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI.
Ushbu maqolada musiqachi shaxsining psixologik xususiyatlari, ijodiy qobiliyatlarning shakllanish jarayoni, sahna madaniyati, emotsional barqarorlik, musiqiy tafakkur va motivatsiya kabi jihatlar tahlil qilingan. Musiqachi faoliyatida shaxsning individual tipologik xususiyatlari, temperament, xarakter, hissiy sezgirlik, ijodiy tasavvur va o‘zini namoyon qilish mexanizmlari muhim o‘rin tutishi ilmiy manbalar asosida yoritilgan. Tadqiqot ijodkorning kasbiy rivojlanishida psixologik omillarning ta’siri, mashg‘ulot samaradorligini oshirishda psixologik yondashuvlar hamda pedagogik-psixologik qo‘llab-quvvatlashning ahamiyatini ochib beradi.
Musiqachi shaxsi, musiqiy tafakkur, emotsional sezgirlik, ijodiy qobiliyat, motivatsiya, psixologik tayyorgarlik, sahna madaniyati, ijodiy faoliyat, psixologik omillar.
Tursunpo'latova Madinabonu Xalimjon qizi
TALABALARDA ESTETIK DIDNI SHAKLLANTIRISHDA MUSIQASHUNOSLIKNING PEDAGOGIK AHAMIYATI
Mazkur maqolada talabalarda estetik didni shakllantirish jarayonida musiqashunoslik fanining o‘rni va pedagogik ahamiyati yoritilgan. Maqolada estetik did tushunchasining mohiyati, uning shaxs ma’naviy kamolotidagi ahamiyati hamda musiqashunoslikning tarbiyaviy imkoniyatlari tahlil etilgan. Shuningdek, musiqaning shaxs ruhiyati, tafakkuri va axloqiy qarashlariga ta’siri haqida ilmiy asoslangan fikrlar keltiriladi. Muallif musiqashunoslikni o‘qitish jarayonida zamonaviy pedagogik texnologiyalardan, interaktiv metodlardan va milliy hamda jahon musiqasi namunalaridan foydalanishning samarali yo‘llarini ko‘rsatib o‘tadi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, musiqashunoslik fani talabalarning nafaqat estetik didini, balki ularning ma’naviy, hissiy va ijodiy salohiyatini rivojlantirishda muhim omil ekanligi isbotlanadi.
estetik did, musiqashunoslik, pedagogika, estetik tarbiya, ma’naviy kamolot, musiqiy tafakkur, san’at ta’limi.
O‘ZBEKISTONDA MUSIQASHUNOSLIK FANINING RIVOJLANISH BOSQICHLARI VA ZAMONAVIY MUAMMOLARI.
Ushbu maqolada O‘zbekistonda musiqashunoslik fanining shakllanishi, tarixiy bosqichlari, ilmiy maktablari hamda zamonaviy davrdagi asosiy muammolari tahlil qilingan. Musiqashunoslikning milliy musiqa merosini o‘rganish, tizimlashtirish va ilmiy asoslashdagi roli ochib berilgan. Tadqiqot davomida adabiyotlar tahlili, tarixiy-qiyosiy yondashuv, tizimli tahlil metodlaridan foydalanildi. Natijalar O‘zbekistonda musiqashunoslikning shakllanishi uch asosiy bosqichda kechgani va hozirgi kunda raqamlashtirish, pedagogik yangilanish va ilmiy integratsiya bilan bog‘liq muammolar mavjudligini ko‘rsatadi. Maqola yakunida musiqashunoslik ilmiy maktabini rivojlantirishga doir takliflar berilgan.
musiqashunoslik, maqom, milliy musiqa, tarixiy bosqichlar, folklor, ilmiy maktab, raqamlashtirish, zamonaviy muammolar.
QORAMOLLARNING EFEMER ISITMA KASALLIGINI DAVOLASH, PROFILAKTIKA VA QARSHI KURASH TADBIRLARI.
Ushbu maqolada kasallikning klinik belgilari, patologik o‘zgarishlar, tashxis, davolash va oldini olish choralar qoramollarda efemer isitmasini nazorat qilish va muammolari muhokama qilinadi.
qoramol, efemer, isitma, virus, qon so‘ruvchi pashsha, dezinseksiya, dezinfeksiya.
СУРХОНДАРЁ ВИЛОЯТИНИНГ ТАҚИР-ЎТЛОҚИ ТУПРОҚЛАРИ ШАРОИТИДА ИНГИЧКА ТОЛАЛИ ҒЎЗАНИ ПАРВАРИШЛАШДА ҚЎШИМЧА ОЗИҚАЛАРНИНГ ТАЪСИРИНИ ЎРГАНИШ
Илмий мақолада ингичка толали ғўза навига бентонит лойқаси, Гулиоб фосфарити ва ярим чириган гўнг асосида тайёрланган кампостларни қўшимча озиқа сифатида қўлланилганда тупроқнинг агрофизик ҳоссаларига ҳамда ингичка толали ғўзанинг ўсиши, ривожланиши ва ҳосил тўплашига таъсири баён этилган.
Агрорудалар, Бентонит лойқаси, Гулиоб фосфарити, кампост, қўшимча озиқа
Ushbu maqolada burg‘i quduqlarida olib boriladigan geofizik tadqiqotlarning maqsadi, usullari, o‘lchov turlari hamda ularning geologik va texnologik ahamiyati yoritilgan. Quduq geofizikasining asosiy vazifasi – yer osti qatlamlarining fizik xususiyatlarini aniqlash, foydali qazilma qatlamlarini ajratish, ularning g‘ovakligi, suv va neft-gaz bilan to‘yinganlik darajasini aniqlashdan iborat.
quduq geofizikasi, karotaj, gamma-nurlanish, elektr qarshilik, seysmologiya, qatlam tuzilishi.
СОВРЕМЕННЫЕ ТРАНСФОРМАЦИИ БАНКОВСКОГО КРЕДИТОВАНИЯ: РОЛЬ И РАЗВИТИЕ КРЕДИТНЫХ ДЕРИВАТИВОВ
В современном мире финансовых технологий кредитные деривативы становятся все более важным инструментом для эффективного управления рисками и обеспечения финансовой стабильности. Эти финансовые инструменты, основанные на деривативах, предоставляют уникальные возможности для защиты от кредитных рисков, предоставляя участникам финансовых рынков инновационные инструменты для управления своими портфелями. В нашей статье мы проанализируем новые тенденции в кредитовании, сфокусировавшись на развитии и использовании кредитных деривативов.
кредитные деривативы, свопы, опционы, дефолтные свопы, форварды, фьючерсы.
SAYYOHLAR RUHIY TIPLARIGA QARAB MARKETING STRATEGIYASINI MOSLASHTIRISH: HAYOTIY DAVR KONTEKSTIDA TAHLIL
Mazkur tezisda sayyohlarning ruhiy (psixografik) tiplari va ularning hayotiy davrlariga qarab marketing strategiyalarini moslashtirish masalasi tahlil qilinadi. Tadqiqotda turizm marketingida individual yondashuvning ahamiyati hamda iste’molchilarning shaxsiy xususiyatlari, qadriyatlari va ehtiyojlari asosida segmentatsiya qilish zarurligi asoslab beriladi. Hayotiy davr kontseptsiyasi turistlarning qaror qabul qilish jarayonlariga bevosita ta’sir etuvchi omil sifatida o‘rganiladi. Shuningdek, yosh, oilaviy holat va hayotiy tajribaga qarab farqlanuvchi sayyoh turlariga mos marketing strategiyalari taklif etiladi.
sayyoh psixotiplari, psixografik segmentatsiya, hayotiy davr, turizm marketingi, turist ongining rivojlanishi, iste’molchi xulqi, shaxsiyat tiplari.
3D-MОDELLАSHTIRISH VА 3D BОSMА ОRQАLI TEXNIK IJОDKОRLIKNI RIVОJLАNTIRISHNING YАNGI MОDELI
Mаzkur mаqоlаdа 3D-mоdellаshtirish vа 3D bоsmа texnоlоgiyаlаrining tа’lim jаrаyоnidа texnik ijоdkоrlikni rivоjlаntirishdаgi о‘rni tаhlil qilinаdi. Yаngi mоdelning tаrkibiy qismlаri, bоsqichlаri vа uning о‘quvchi-yоshlаr texnik tаfаkkurigа tа’siri аsоslаb berilаdi. Shuningdek, innоvаtsiоn kоmpetensiyаlаrni shаkllаntirishgа xizmаt qiluvchi аmаliy mexаnizmlаr tаqdim etilаdi.
3D-mоdellаshtirish, 3D bоsmа, texnik ijоdkоrlik, STEАM, rаqаmli texnоlоgiyаlаr, innоvаtsiоn tа’lim.
BОSHLANG'ICH SINFLARDA MATNNI IDRОK ETISH JARAYОNINING LINGVОPSIXОGIK ASОSLARI
Ushbu maqоlada bоshlang‘ich sinf о‘quvchilarida matnni idrоk etish jarayоnining lingvоpsixоlоgik asоslari о‘rganilgan. Tadqiqоtda diqqat, xоtira, sо‘z bоyligi va mantiqiy tafakkur kabi psixоlоgik оmillar matn mazmunini tushunish va ifоdalashga qanday ta’sir qilishi kо‘rib chiqilgan. Lingvоpsixоlоgik yоndashuv pedagоglarga о‘quv jarayоnini individual xususiyatlarga mоslashtirish va samarali metоdlarni tanlash imkоnini beradi.
Matnni idrоk etish, bоshlang‘ich sinf, lingvоpsixоlоgik asоslar, diqqat, xоtira, sо‘z bоyligi, tafakkur.
Ushbu maqola iqtisodiyotning davriy rivojlanishini davlat tomonidan tartibga solish muammolarini tahlil qiladi. Iqtisodiyotda yuzaga keladigan o‘sish, pasayish, tiklanish va qisqa muddatli turish kabi davriy to‘lqinlarning davlat siyosati orqali boshqarilishining ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Maqola pul-kredit siyosati, byudjet siyosati va fiskal siyosat kabi asosiy iqtisodiy vositalarni tahlil qiladi va ularning iqtisodiy tsikllarni tartibga solishdagi rolini aniqlaydi. Davriy rivojlanishlarning yuzaga keltirishi mumkin bo‘lgan muammolar, masalan, inflatsiya va ishsizlik, hamda ular uchun taklif qilinadigan chora-tadbirlar muhokama qilinadi. Davlat iqtisodiy barqarorlikni saqlash va ijtimoiy farovonlikni oshirish maqsadida qanday chora-tadbirlarni qo‘llashi kerakligi yoritiladi.
iqtisodiy tsikllar, davlat tartibga solishi, O‘zbekiston iqtisodiyoti, qonunlar va qarorlar, fiskal siyosat, monetar siyosat, iqtisodiy barqarorlik, YAIM, inflyatsiya, ishsizlik, sanoat rivojlanishi, xalqaro tajriba.
BOLA PSIXOLOGIYASI ERTA YOSHDAGI RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada bola psixalogiyasining erta yoshdan boshlab rivojlanishining o‘ziga xos xususiyatlari va uning shakllanish bosqichlari haqida ma’lumotlar keltirilgan.
Psixologiya, bolaning rivojlanishi, erta rivojlanish, bolalar psixologiyasi, nutq rivoji, tafakkur, xotira, diqqat, ota-ona roli, tarbiya.
INTELLEKTUAL TEXNOLOGIYALAR VA YO‘L HARAKATI XAVFSIZLIGI NAZARIY ASOSLARI
Mazkur maqolada intellektual texnologiyalarni yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlash jarayoniga joriy etishning nazariy asoslari tahlil qilinadi. Sun’iy intellekt, sensor tizimlar, videokuzatuv, raqamli signalizatsiya va ma’lumotlarni qayta ishlash algoritmlarining avtohalokatlarning oldini olishdagi samaradorligi yoritiladi. Avtonom boshqaruv tizimlari, transport oqimini optimallashtirish usullari hamda xavfsizlik darajasini baholash modellarining qo‘llanishi bo‘yicha ilmiy yondashuvlar keltiriladi. Tadqiqot natijalari intellektual transport tizimlarining rivojlanishi yo‘l harakati xavfsizligini oshirishda muhim omil ekanligini ko‘rsatadi.
Intellektual texnologiyalar, yo‘l harakati xavfsizligi, sun’iy intellekt, transport tizimlari, sensorlar, videokuzatuv, raqamli boshqaruv, avtonom tizimlar, optimallashtirish.
ЭФФЕКТИВНОСТЬ ПОИСКА ПРАВОВОЙ ИНФОРМАЦИИ В СИСТЕМЕ LEX.UZ: СРАВНИТЕЛЬНОЕ ИССЛЕДОВАНИЕ С МЕЖДУНАРОДНЫМИ АНАЛОГАМИ.
Данное исследование посвящено оцениванию эффективности поиска правовой информации в национальной информационно - поисковой системе законодательства Республики Узбекистан Lex.uz и сопоставить её ключевые характеристики с международными правовыми платформами такими как Westlaw, LexisNexis и EUR- Lex. Методология исследования включает анализ официальной документации, функциональные сравнения по набору критериев как покрытие базы, полнота, достоверность, удобство поиска, продвинутые инструменты аналитики, доступность и стоимость, а также качественную оценку как сильных так и слабых сторон национальной базы данных. Как показывают результаты, что Lex.uz выполняют ключевую государственную задачу как бесплатное и официальное распространение нормативно -правовых актов, при этом имея хорошее покрытие национальных источников и высокую правовую достоверность.Однако, уступает международным коммерческим сервисам в части продвинутых инструментов аналитики, искусственного интеллекта, межюрисдикционного поиска и инструментария для комплексного правового исследования. Для повышения эффективности национальной правовой системы поиска приведены практические рекомендации в заключении.
Lex.uz, Westlaw, LexisNexis, EUR -Lex, правовая информация, юридическая информатизация, правовой поиск, эффективность поиска.
UZBEKISTAN – A LAND OF ENDURING CULTURAL HERITAGE
Uzbekistan stands as one of the most vibrant cultural crossroads in the heart of Central Asia. For millennia, it has served as a bridge between civilizations, connecting the great empires of the East and West through the arteries of the ancient Silk Road. This article provides a comprehensive exploration of Uzbekistan’s enduring cultural heritage — both tangible and intangible — highlighting the artistic, architectural, and intellectual achievements that have defined its identity. The paper also examines how modern Uzbekistan harmonizes the preservation of its priceless legacy with the challenges of globalization and the demands of a rapidly modernizing society. It argues that Uzbekistan’s rich cultural heritage is not a relic of the past but a living force that continues to shape the nation’s consciousness and its image on the world stage.
Cultural heritage, Silk Road, Uzbekistan, architectural legacy, intangible traditions, preservation, modernization, sustainable tourism, national identity, education, globalization, historical continuity.
TRADITIONS AND CUSTOMS OF UZBEKISTAN: CULTURAL EVENTS AND HERITAGE PRESERVATION
This scholarly article provides an in-depth exploration of Uzbekistan’s long-standing traditions and dynamic cultural events that shape the nation’s collective identity. Drawing on historical influences inherited from ancient civilizations along the Silk Road, the study examines the social importance of hospitality, family values, and ceremonial practices. It also sheds light on national and international festivals that not only celebrate Uzbekistan’s artistic legacy but also reinforce its cultural diplomacy. Furthermore, the article highlights ongoing efforts aimed at safeguarding intangible cultural heritage, reviving traditional crafts, and restoring architectural monuments. Overall, this paper presents a comprehensive and extended overview of Uzbekistan’s cultural landscape, illustrating how customs, festivities, and heritage conservation initiatives continue to play a crucial role in strengthening national identity in a rapidly globalizing world.
cultural identity, heritage preservation, hospitality, rituals, Silk Road legacy, international festivals, craftsmanship, national values, Uzbekistan, cultural diplomacy.
APPLICATION OF DERIVATIVES IN SOLVING ECONOMIC PROBLEMS
The use of mathematical methods in economics is becoming increasingly important in science and finance. In particular, the derivative, one of the fundamental concepts of mathematical analysis, is widely applied to determine the rate of change of economic processes, find optimal results, and assess economic efficiency. The derivative serves as a key tool in economic modelling and minimizing losses.
FISKAL VA MONETAR SIYOSATNING IQTISODIY O’SISHGA TA’SIRI
Ushbu ilmiy maqolada O’zbekistonning iqtisodiyotiga oid makroiqtisodiy ko’rsatkichlar – inflyatsiya, ishsizlik darajasi, soliq tushumlari va iqtisodiy o’sish sur’atlarining o’tgan yillardagi dinamik o’zgarishlari tahlil qilindi. Bundan tashqari tadqiqotda fiskal va monetar siyosatning o’zaro usullari va mohiyati tahlil qilindi. Bu ikkala siyosat iqtisodiy o’sish va barqarorlikka erishish uchun zarur bo’lgan omillar aniqlab berildi. Natijalar iqtisodiy siyosatni takomillashtirishga qaratilgan ilmiy-amaliy takliflarni ishlab chiqishga imkon beradi.
monetar siyosat, fiskal siyosat, inflyatsiya, ishsizlik, pul massasi, davlat xarajatlari, soliq tushumlari, iqtisodiy o’sish.
SIRKULYAR IQTISODIYOT TAMOYILLARINING NEFTNI QAYTA ISHLASH SANOATIGA INTEGRATSIYASI
Maqolada sirkulyar iqtisodiyot tamoyillarini neftni qayta ishlash sanoatiga integratsiya qilishning nazariy asoslari va amaliy imkoniyatlari yoritiladi. Tarmoq korxonalarida resurslardan samarali foydalanish, chiqindilarni minimallashtirish, qayta ishlash jarayonlarini takomillashtirish hamda yopiq texnologik sikllarni joriy etishning ahamiyati tahlil qilinadi. Shuningdek, sirkulyar iqtisodiyotga o‘tishning ekologik, iqtisodiy va innovatsion afzalliklari ko‘rib chiqilib, neftni qayta ishlash korxonalarida uning rivojlanish darajasini baholash uchun indikatorlar tizimi taklif etiladi. Tadqiqot natijalari sanoatning barqaror rivojlanishiga erishishda sirkulyar yondashuvning muhim omil ekanligini ko‘rsatadi.
sirkulyar iqtisodiyot, neftni qayta ishlash sanoati, resurslardan samarali foydalanish, chiqindisiz texnologiya, yopiq ishlab chiqarish sikli, ekologik samaradorlik, qayta ishlash jarayonlari, barqaror rivojlanish, innovatsion yondashuv, ekologik boshqaruv.
OILADAGI MUHITNING BOLA TA’LIM-TARBIYASIGA TA’SIRI VA YETUK AVLOD OTA-ONALARI QANDAY BO‘LISHI KERAK
Ushbu maqolada bola tarbiyasida oilaning o‘rni va ahamiyati tahlil qilingan. Ota-onaning ta’lim jarayonidagi ishtiroki, oiladagi ijobiy muhit hamda oila va ta’lim muassasalari o‘rtasidagi hamkorlikning bola rivojlanishiga ta’siri amaliy misollar asosida yoritilgan. Shuningdek, mustaqil O‘zbekiston sharoitida oilaviy qadriyatlarni mustahkamlash va ota-onalarning pedagogik savodxonligini oshirish borasida amalga oshirilayotgan ishlar tahlil etilgan. Maqolada oila – farzand tarbiyasining asosiy o‘chog‘i ekanligi ta’kidlanadi.
Oila, tarbiya, ota-ona ishtiroki, ta’lim, hamkorlik, pedagogik savodxonlik, ijobiy muhit, barkamol avlod, ma’naviy tarbiya.
MILLIY QADRIYATLAR VA AN’ANALAR ASOSIDA ETNOTURIZMNI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqolada O‘zbekiston hududidagi boy milliy qadriyatlar, urf-odatlar va an’analar negizida etnoturizmni rivojlantirishning nazariy va amaliy asoslari yoritiladi. Milliy madaniyat, xalq og‘zaki ijodi, hunarmandchilik, milliy taomlar va marosimlarning turizm sohasidagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, etnoturizmning iqtisodiy, ma’naviy va madaniy ahamiyati, uni rivojlantirish yo‘nalishlari, xorijiy tajriba hamda O‘zbekiston uchun istiqbolli imkoniyatlar ko‘rib chiqiladi.
etnoturizm, milliy qadriyatlar, an’analar, madaniy meros, turizm industriyasi, xalq hunarmandchiligi, milliy libos, urf-odat, milliy brend, turistik resurslar.
DESIGNING A PERSONALIZED LEARNING ENVIRONMENT BASED ON ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND STUDYING ITS PSYCHOLOGICAL-PEDAGOGICAL FOUNDATIONS
This article analyzes the theoretical, psychological, and pedagogical foundations of creating a personalized learning environment based on artificial intelligence (AI) technologies. The process of individualizing education is presented as an approach that adapts teaching strategies to each student’s abilities, learning pace, motivation, and emotional state. The study scientifically highlights the advantages of using AI systems to form personalized learning paths, analyze learning outcomes, and implement adaptive teaching mechanisms. Based on psychological and pedagogical theories, the article also examines both the positive and potential negative aspects of AI-mediated interaction between students and teachers.
SOVETLAR TURKISTONDA OLIB BORGAN “QATAG’ONLIK SIYOSATI” NING QURBONLARI
Mazkur maqolada XX asrning 20–30-yillarida Oʻzbekistonda sovet hokimiyati tomonidan amalga oshirilgan siyosiy qatagʻonlarning bir qismi sifatida ataylab "toʻqib chiqarilgan" ishlar — xususan “18-lar guruhi”, “qosimovchilik” va “badriddinovchilik”—ning paydo boʻlishi, mazmuni va oqibatlarini tahlil qiladi. Tadqiqotda ushbu nomlar ostida yuritilgan tergov va sud jarayonlari siyosiy elita, milliy ziyolilar, sud va prokuratura xodimlarini nishonga olgani, ayblovlarning koʻpincha soxta va propagandaviy asosda ilgari surilgani, natijada yuzlab begunoh insonlarning qamoqqa olinishi, surgun qilinishi yoki oʻldirilishi aniqlandi.
BUXORO AMIRLIGIDA JADIDCHILIKNING VUJUDGA KELISHI
Ushbu maqolada XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Buxoro amirligida jadidchilik harakatining shakllanishi, uning ijtimoiy-siyosiy, madaniy hamda ma’rifiy ahamiyati tahlil etilgan. Jadidlarning millatni uyg‘otish, ta’lim-tarbiya tizimini isloh qilish, yangicha tafakkurni shakllantirish yo‘lidagi sa’y-harakatlari tarixiy manbalar asosida yoritilgan. Shuningdek, maqolada Buxoroda jadidchilikning rivojlanishiga ta’sir etgan ichki va tashqi omillar hamda bu harakatning amirlikdagi ijtimoiy hayotga ta’siri haqida so‘z yuritiladi.
YASHIL TARAQQIYOT – EKOLOGIK BARQARORLIKKA ASOSLANGAN IQTISODIYOT
Yashil iqtisodiyot atrof-muhitni muhofaza qilish bilan birga iqtisodiy o‘sishni ta’minlashga xizmat qiluvchi muhim yo‘nalish sanaladi. Barqaror rivojlanish tamoyillari asosida resurslardan tejamkor foydalanish, ekologik xavfsizlikni ta’minlash va qayta tiklanuvchi energiya manbalarini keng joriy etish orqali yashil taraqqiyotga erishish mumkin. O‘zbekiston bu borada muhim qadamlar qo‘yib, yangi strategiyalarni hayotga tatbiq etmoqda.
Yashil iqtisodiyot, barqaror rivojlanish, ekologik xavfsizlik, qayta tiklanuvchi energiya, resurs tejash, O`zbekiston, atrof-muhit.
BELL-LAPADULA MODELINING RBAC YORDAMIDA TAKOMILLASHTIRILGAN VERSIYASI VA UNING AFZALLIKLARI
Ushbu maqolada konfidensiallikni taminlovchi Bell- LaPadula modeli va RBAC(Role – Based Access Control) asosidagi foydalanishni boshqarish modeli va ularning ishlashi hamda qo‘llanilishi ko’rib chiqilgan. Bell-LaPadula modelining RBAC yordamida takomillashtirilgan usuli va uning afzalliklari nazariy jihatdan o‘rganib chiqilgan.
Bell- LaPadula, konfidensiallik, yaxlitlik, foydalanuvchanlik, RBAC, NRU, NWD, DAC, MAC, maxfiy, o’ta maxfiy, SS-property, DS- property, star- property, WURD, ACL, CRBAC, audit.
SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA JAMOAT TRANSPORTIDA YO‘LOVCHILAR OQIMINI BASHORAT QILISH VA SMART BEKATLAR TIZIMI
Hozirgi kunda dunyo miqyosida shahar transporti tizimini samarali boshqarish muhim masalalardan biridir. Yirik shaharlarning muammolaridan biri — bu yo‘lovchilar gavjumligi, avtobus va boshqa transport vositalarining to‘lib ketishi hamda bekatlarda yo‘lovchilarning uzoq vaqt kutib qolishidir. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, tirbandlik tufayli fuqarolarning kunlik vaqti o‘rtacha 20–40 daqiqagacha bekatlarda yoki yo‘lda behuda sarflanadi. Bu esa nafaqat vaqt, balki inson resurslari, iqtisodiy samaradorlik va ekologiyaga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
ВЛИЯНИЕ НИКОТИНА НА МОРФОФУНКЦИОНАЛЬНОЕ СОСТОЯНИЕ НАДПОЧЕЧНИКОВ
Надпочечники являются важнейшими органами эндокринной системы, регулирующими адаптационные и метаболические процессы организма посредством синтеза гормонов стресса, минералокортикоидов и глюкокортикоидов. Одним из факторов, оказывающих существенное влияние на морфофункциональное состояние надпочечников, является никотин — алкалоид, содержащийся в табаке и активно вовлекающийся в патогенез ряда соматических нарушений. Настоящий обзор обобщает данные отечественных и зарубежных исследований, посвящённых морфологическим изменениям надпочечников, возникающим под воздействием никотина. Особое внимание уделяется описанию изменений в корковом и мозговом веществах органа, степени деструктивных и адаптивных процессов, нарушению сосудистой архитектуры и гормональному дисбалансу. Анализ литературных источников позволяет предположить, что никотин оказывает комплексное влияние, сопровождающееся как функциональной гиперактивацией мозгового вещества, так и признаками дистрофии и гипоплазии коркового слоя. Представленные данные могут служить теоретической базой для дальнейших экспериментальных и клинических исследований в области токсикологии, эндокринологии и морфологии.
никотин, надпочечники, морфология, стресс, корковое вещество, катехоламины, гормональная активность
ВЛИЯНИЕ НИКОТИНА НА МОРФОФУНКЦИОНАЛЬНОЕ СОСТОЯНИЕ НАДПОЧЕЧНИКОВ У КУРЯЩИХ ПАЦИЕНТОВ.
Целью исследования явилось изучение влияния никотина на морфофункциональное состояние надпочечников у курящих мужчин. В исследование включены 60 пациентов, разделённых на основную (курильщики) и контрольную (некурящие) группы. Оценивались уровни катехоламинов, кортизола, морфология надпочечников по данным УЗИ, а также психологическое состояние. У курильщиков выявлено достоверное повышение уровня адреналина, кортизола, а также морфологические изменения надпочечников. Полученные данные подтверждают негативное влияние никотина на эндокринную систему, что требует особого внимания при ведении пациентов с никотиновой зависимостью.
никотин, надпочечники, катехоламины, кортизол, курение
АЛГОРИТМ ДИАГНОСТИКИ ТУБЕРКУЛЕЗА У ДЕТЕЙ: ВЧЕРА И СЕГОДНЯ
Алгоритм диагностики туберкулеза у детей претерпел значительную эволюцию, двигаясь от субъективной оценки к объективной и высокоточной диагностике. Давайте разберем это в сравнении: "вчера" (условно, до 2000-х годов) и "сегодня" (современные реалии).