SURUNKALI PANKREATITNING KLINIK VA LABORATOR DIAGNOSTIKASI

Authors

  • Abdumutalimova Madina Author
  • Jaloliddinov Sherzodbek Author

Keywords:

surunkali pankreatit, klinik diagnostika, laborator diagnostika, pankreatik elastaza-1, amilaza, lipaza, ekzokrin yetishmovchilik, endokrin yetishmovchilik, steatoreya, epigastral og‘riq, malabsorbsiya sindromi, differensial diagnostika, oshqozon osti bezi, pankreatik fermentlar, gastroenterologiya.

Abstract

Mazkur ilmiy maqolada surunkali pankreatitning klinik va laborator diagnostikasining zamonaviy jihatlari keng qamrovda tahlil qilingan. Surunkali pankreatit oshqozon osti bezining uzoq davom etuvchi yallig‘lanish kasalligi bo‘lib, uning patogenezida bez parenximasining progressiv fibrozlanishi, ekzokrin va endokrin funksiyalarning bosqichma-bosqich yetishmovchiligi muhim o‘rin tutadi. Tadqiqotda kasallikning asosiy klinik ko‘rinishlari — epigastral og‘riq sindromi, dispeptik buzilishlar, steatoreya va tana vaznining kamayishi batafsil yoritilgan.

Maqolada diagnostikaning muhim bosqichi sifatida anamnestik ma’lumotlarni yig‘ish, xususan, alkogol iste’moli, o‘t yo‘llari patologiyalari, metabolik buzilishlar va irsiy omillarning ahamiyati alohida ta’kidlangan. Laborator diagnostika usullari doirasida qonning umumiy va biokimyoviy tahlillari, pankreatik fermentlar (amilaza, lipaza) darajasi, glikemiya ko‘rsatkichlari hamda najasdagi pankreatik elastaza-1 miqdorini aniqlashning diagnostik qiymati ilmiy asosda baholangan. Najas tahlilida steatoreya va kreatoreya aniqlanishi ekzokrin yetishmovchilikning muhim markerlari sifatida ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, maqolada laborator tekshiruv natijalarini to‘ldiruvchi instrumental diagnostika usullari — ultratovush tekshiruvi, kompyuter tomografiyasi, magnit-rezonans tomografiya va endoskopik retrograd xolangiopankreatografiyaning o‘rni yoritilgan.

Differensial diagnostika masalalariga ham alohida e’tibor qaratilib, surunkali pankreatitni boshqa gastroenterologik kasalliklardan farqlash mezonlari tahlil qilingan. Olingan ma’lumotlar asosida surunkali pankreatitni erta aniqlashda kompleks diagnostik yondashuv zarurligi asoslab berilgan. Klinik, laborator va instrumental tekshiruv usullarining o‘zaro uyg‘un qo‘llanilishi kasallikni to‘g‘ri tashxislash, uning asoratlarini kamaytirish hamda bemorlar hayot sifatini yaxshilashda muhim ahamiyat kasb etadi.

References

1. Conwell DL, Lee LS, Yadav D, et al. American Pancreatic Association Practice Guidelines in Chronic Pancreatitis: Evidence Based Report on Diagnostic Guidelines. Pancreas. 2014; chronic pancreatitis diagnostic algorithm includes clinical, imaging, and pancreatic function tests

2. Löhr JM. Clinical and Laboratory Diagnosis of Chronic Pancreatitis. Pancreapedia: Exocrine Pancreas Knowledge Base, 2016; overview of clinical presentation and serum markers limitations

3. Chronic Pancreatitis: A Diagnostic Dilemma. World Journal of Gastrointestinal Pathophysiology. 2014; review of clinical features and diagnostic challenges in chronic pancreatitis

4. Evidence Based Clinical Practice Guidelines for Chronic Pancreatitis 2021. Journal of Gastroenterology, Springer. latest guideline on diagnosis including clinical and functional assessment

5. Diagnosing Chronic Pancreatitis. Dig Dis Sci. 2017; stepwise diagnostic approach combining clinical, laboratory and imaging tests

6. Chronic Pancreatitis StatPearls (NCBI Bookshelf). serum markers, fecal elastase and other laboratory tests in pancreatic insufficiency

7. Surunkali pankreatit haqida ma’lumot – Tibbiyot24.uz. tashxislash bo‘yicha epidemiologik va diagnostik ma’lumotlar

8. Amilaza testi maqsadi va talqini. Apollo Hospitals diagnostics. qon ferment testlari diagnostikasi haqida ma’lumot

9. OSHQOZON OSTI BEZI DISFUNKSIYASIDA LIPAZA VA AMILAZA FAOLLIKLARINING O‘ZGARISHI. Ilmiy Xabarlar jurnali. fermentlardan laborator tahlil misoli.

10. Джалолиддинов, Ш. И. (2025). МОРФОЛОГИЯ И ВАРИАНТЫ ФОРМЫ ЖЕЛУДКА У ЧЕЛОВЕКА В НОРМЕ И ПРИ ПАТОЛОГИЧЕСКИХ СОСТОЯНИЯХ. CANADA-SCIENTIFIC REVIEW OF THE PROBLEMS AND PROSPECTS OF MODERN SCIENCE AND EDUCATION, 1(10), 14-17.

11. Jaloliddinov, S. I., & qizi Rustamova, J. N. (2025). NEW APPROACHES TO THE TREATMENT OF TYPE 1 AND TYPE 2 DIABETES MELLITUS: A 2025 PERSPECTIVE. SO ‘NGI ILMIY TADQIQOTLAR NAZARIYASI, 9(12), 1-5.

12. Salohiddin, M., & Sherzodbek, J. (2025). SURUNKALI GASTRIT PROFILAKTIKASI: ZAMONAVIY YONDASHUVLAR VA MUAMMOLAR. FARS International Journal of Education, Social Science & Humanities., 13(12), 246-250.

13. Sherzod, J. (2024). Gastritis (pp. 38–40). World of Science.

14. Jaloliddinov, S. I. (2025). Perforated ulcer of the stomach and duodenum: Clinical, diagnostic, and surgical aspects (pp. 601–603).

15. Salohiddin, M., & Sherzodbek, J. (2026). STOMATOLOGIK IMPLANTOLOGIYADA PRF VA SINTETIK SUYAK TRANSPLANTATLARI YORDAMIDA SUYAK REGENERATSIYASINING QIYOSIY MORFOLOGIK BAHOLANISHI. AMERICAN JOURNAL OF APPLIED MEDICAL SCIENCE, 4(2), 123-127.

16. Ikromovich, J. S. (2025). MORPHOLOGY AND VARIANTS OF THE STOMACH SHAPE IN HUMANS IN NORMAL AND PATHOLOGICAL CONDITIONS. JOURNAL OF INNOVATIONS IN SCIENTIFIC AND EDUCATIONAL RESEARCH, 8(12), 79-81.

17. Ikromovich, J. S. (2025). OSHQOZONNING SARATON OLDI KASALLIKLARI VA OSHQOZON SARATONI. PEDAGOG, 8(11), 265-268.

18. Ikromjon o‘g‘li, J. S. (2025). MINIMAL INVAZIV JARROHLIKNING RIVOJLANISHI VA ISTIQBOLLARI–LAPARASKOPIK VA ROBOT YORDAMIDA JARROHLIK AMALIYOTLARI. Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 59(1), 372-375.

19. Madaminov, S. M. (2025). Interdisciplinary Pedagogy: Integrated Teaching Anatomy With Diverse Disciplines. SHOKH LIBRARY.

Downloads

Published

2026-05-27

Issue

Section

Articles