KAMPIRTEPA ARXEOLOGIYA YODGORLIGI: YANGI ILMIY TALQINDA VA TAHLILIY YONDASHUV
Keywords:
Kampirtepa; shahar-qal’a, ellinistik shahar, Amudaryo, Kushon davri, urbanizatsiya, mudofaa devorlari, keramika, tangalar, savdo aloqalari, hunarmandchilik, topografiya, arxeologik qazishmalar, tarixiy rivojlanish, strategik joylashuv, markaziy boshqaruv, Antik Baqtriya.Abstract
Kampirtepa, Janubiy Oʻzbekistonda, Amudaryo sohilida joylashgan qadimiy ellinistik shahar-qal’a hisoblanadi. Ushbu maqola Kampirtepaning shaharsozlik tuzilmasi, mudofaa tizimi, iqtisodiy faoliyati va tarixiy rivojlanish jarayonlarini tahlil qiladi. Qazishmalar shaharni rejalashtirilgan hududlar, devorlar va minoralar bilan mustahkamlanganligini, shuningdek, topilmalar — keramika, tangalar va hunarmandchilik buyumlari — shahar aholisi savdo va ishlab chiqarish bilan faol shug‘ullanganini ko‘rsatadi. Tadqiqot Kampirtepaning asta-sekin susayishi va tark etilishi Amudaryo gidrologiyasi, siyosiy o‘zgarishlar va iqtisodiy holat bilan bog‘liqligini aniqlaydi. Maqola Kampirtepaning ellinistik va ilk Kushon davri shaharsozligi, mudofaa strategiyalari va mintaqaviy savdo aloqalarini o‘rganishda qimmatli ilmiy manba ekanligini ta’kidlaydi.
References
1. Bolelov, S. B., J. Ya. Ilyasov, and A. A. Gorin, eds. 2018. Kampyrtepa – Kushan Fortress on the Oxus: Archaeological Investigations 2001–2010. Moscow–Saint Petersburg: Nestor‑Istoriya.
2. Rtveladze, E. V. 2017. Kampyrtepa — Hellenistic City on the Oxus. Tashkent: San’at.
3. Rtveladze, E. V. 2015. “Hellenistic Bactria and Its Cities.” Vestnik Drevney Istorii 4: 23–41.
4. Dvurechenskaya, N. D., and O. V. Dvurechenskiy. 2013. “Clay Projectiles from Kampyr‑Tepe.” Russian Archaeology 2: 45–60.
5. Doyimova, Durdona. 2025. “Kampirtepa – qadimgi Kushon davlati markazlaridan biri sifatida.” Ilmiy Tadqiqotlar va Ularning Yechimlari Jurnali 8 (01): 113–16.
6. Pidaev, Sh. R. 2024. “Alexandria Oxiana (Kampir Tepa): History, Topography and Archaeology.” International Journal of Archaeology 4 (10): 177–79.
7. UNESCO. 1994. History of Civilizations of Central Asia. Vol. II: Development of Sedentary and Nomadic Civilizations, 700 BC to AD 250. Paris: UNESCO Publishing.
8. Ibbotson, Sophie. 2019. “Inside the ‘Pompeii of Uzbekistan,’ Alexander the Great’s Forgotten City.” The Telegraph, September 13.
9. Jalilov, N. 2022. “Kushan davri shahar madaniyati va Kampirtepa topilmalari.” O‘zbekiston tarixi jurnali 2: 21–27.
10. “Кампыртепа.” Wikipediya. (rus)
11. “Археологическое изучение крепости Кампыртепа в Узбекистане.” Archaeolog.ru.
12. Akabirova Umida. 2025. “Termiz shaxri tarixi.”
