ИЖТИМОИЙ ТАРМОҚЛАРДАГИ ЁЛҒОН ТРЕЙДЕРЛАР: КРИМИНОЛОГИК ПОРТРЕТ ВА ҚАРШИ КУРАШ МЕХАНИЗМЛАРИ

Authors

  • Мўминов Азамат Солижонович Наманган вилояти Ички Ишлар Бошқармаси Ахборот-технологиялари соҳасидаги жиноятларга қарши курашиш бошқармаси етакчи мутаҳассиси, подполковник Author

Keywords:

ёлғон трейдерлар, ижтимоий инженерия, Telegram фирибгарлиги, инвестиция мошеннинги, психологик манипуляция, молиявий фирибгарлик, рақамли ҳимоя.

Abstract

Мақолада Telegram ва Instagram каби ижтимоий тармоқлар орқали амалга ошириладиган трейдинг фирибгарлигининг криминологик жиҳатлари таҳлил этилган. Тадқиқот ёлғон трейдерларнинг типик схемаси, психологик манипуляция усуллари, ижтимоий инженерия техникалари ва қурбонларни алдаш механизмларини кўриб чиқади. Муаммонинг ўзига хослиги — фирибгар ва омадсиз трейдерни фарқлашдаги исботлаш қийинчиликлари, платформаларнинг чекланган назорат имкониятлари ва қонунчилик вакуумидир. Халқаро тажриба (АҚШ SEC, DOJ) асосида Ўзбекистон шароитида қўллаш мумкин бўлган чоралар таклиф этилган: лицензияланган трейдерлар реестри, мажбурий рўйхатдан ўтиш, платформалардаги огоҳлантириш тизими ва жамоатчиликни маълумотлантириш дастурлари.

References

1. BrokersView. Advertising on Instagram and Scamming on Telegram. URL: https://www.brokersview.com/news/advertising-on-instagram-and-scamming-on-telegram-tradenewn-runs-rampant-with-fake-trading-package-124418

2. Coin Push Crypto Alerts. Fake AI Crypto Signal Groups Targeting WhatsApp and Telegram Users. 2024. URL: https://coinpush.app/beware-of-scams-fake-ai-crypto-signal-groups-targeting-whatsapp-and-telegram-users/

3. Comparitech. 7 common Telegram scams. 2025. URL: https://www.comparitech.com/blog/information-security/telegram-scams/

4. FightCybercrime.org. Why Do Scammers Love Telegram & WhatsApp? 2025. URL: https://fightcybercrime.org/blog/why-do-scammers-love-telegram-whatsapp/

5. Gazeta.uz. Ущерб от киберпреступлений в 2021-2024 годах в Узбекистане превысил 1,9 трлн сумов. 29.05.2025. URL: https://www.gazeta.uz/ru/2025/05/29/cybercrime/

6. Keeper Security. 7 Telegram App Scams. 2024. URL: https://www.keepersecurity.com/blog/2024/09/20/common-telegram-scams-to-be-aware-of/

7. MalwareTips. Fake AI Crypto Signal Groups Scam. 2023. URL: https://malwaretips.com/blogs/fake-ai-crypto-signal-groups-scam-on-whatsapp-and-telegram/

8. Oreate AI. Comprehensive Analysis of Scam Techniques on Telegram. 2026. URL: https://www.oreateai.com/blog/comprehensive-analysis-of-new-scam-techniques-on-telegram-and-indepth-prevention-guide/

9. Oxford Law Blogs. Trump, Tariffs, and Securities Law. 2025. URL: https://blogs.law.ox.ac.uk/oblb/blog-post/2025/04/most-far-reaching-securities-fraud-history-trump-tariffs-and-securities-law

10. SEC. Enforcement Results for Fiscal Year 2024. 2024. URL: https://www.sec.gov/newsroom/press-releases/2024-186

11. Vinson & Elkins LLP. SEC and DOJ's Unified Front Against Insider Trading. 2024. URL: https://www.velaw.com/insights/securing-integrity-the-sec-and-dojs-unified-front/

12. VPN.com. Telegram Scams Are Getting Smarter. 2025. URL: https://www.vpn.com/guide/telegram-scams/

13. Web Asha Technologies. AI-Powered Scams on WhatsApp, Instagram & Telegram. 2025. URL: https://www.webasha.com/blog/ai-powered-scams-on-whatsapp-instagram-telegram

Downloads

Published

2026-01-30