O‘ZBEKISTON IJTIMOIY TURIZM MODELINI AMALGA OSHIRISH MEXANIZMI VA UNING IQTISODIY SAMARADORLIGI
Keywords:
ijtimoiy turizm, inklyuziv turizm, davlat-xususiy sheriklik, turizm iqtisodiyoti, ijtimoiy himoya, subsidiyalash, turizm siyosati, barqaror rivojlanish.Abstract
Mazkur maqolada Oʻzbekistonda ijtimoiy turizm modelini shakllantirish va uni amaliyotga joriy etishning tashkiliy-iqtisodiy mexanizmlari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda ijtimoiy himoyaga muhtoj aholi qatlamlari uchun turistik xizmatlarni tashkil etishning zamonaviy yondashuvlari, davlat-xususiy sheriklik, subsidiya va imtiyozli moliyalashtirish tizimlari, raqamli boshqaruv hamda hududiy turizm infratuzilmasidan samarali foydalanish masalalari yoritilgan. Shuningdek, Oʻzbekiston sharoitiga mos ijtimoiy turizm modeli ishlab chiqilib, uning amalga oshirish bosqichlari, institutsional mexanizmlari va iqtisodiy samaradorligi baholangan. Tadqiqot natijalari ijtimoiy turizmni rivojlantirish orqali ichki turizm oqimini oshirish, mehmonxonalar va transport korxonalarining bandligini ko‘paytirish, yangi ish o‘rinlarini yaratish, hududlar iqtisodiy faolligini kuchaytirish hamda aholining ijtimoiy farovonligini yuksaltirishga xizmat qilishi asoslab berilgan. Maqolada bildirilgan ilmiy taklif va tavsiyalar Oʻzbekistonda inklyuziv va barqaror turizm siyosatini takomillashtirish, ijtimoiy turizmni rivojlantirishning milliy modelini amaliyotga joriy etish hamda sohaning iqtisodiy samaradorligini oshirishga qaratilgan.
References
1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 5 январдаги ПФ–5611-сон Фармони. Ўзбекистон Республикасида туризмни жадал ривожлантиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида.
2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 28 февралдаги ПФ–27-сон Фармони. 2022–2026 йилларга мўлжалланган Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегиясини "Инсонга эътибор ва сифатли таълим йили"да амалга оширишга оид давлат дастури тўғрисида.
3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 11 сентябрдаги ПФ–158-сон Фармони. "Ўзбекистон – 2030" стратегияси тўғрисида.
4. Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 18 июлдаги ЎРҚ–549-сон Қонуни. Туризм тўғрисида.
5. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 9 августдаги 502-сон қарори. Туризм соҳасида статистик ҳисоботларни ташкил этиш ва туристик хизматлар сифатини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида.
6. Ўзбекистон Республикаси Миллий статистика қўмитаси. Туризм ва рекреация соҳаси. Статистик тўплам. – Тошкент, 2024.
7. Ўзбекистон Республикаси Туризм қўмитаси. 2024 йил якунлари бўйича туризм соҳасининг асосий кўрсаткичлари. – Тошкент, 2025.
8. UN Tourism. Global Report on Social Tourism. Madrid: UN Tourism.
9. UN Tourism. World Tourism Barometer. Madrid, 2024.
10. International Social Tourism Organisation (ISTO). Social Tourism and Sustainable Development. Brussels.
11. OECD. Tourism Trends and Policies 2024. Paris: OECD Publishing, 2024.
12. European Commission. Accessible Tourism in the European Union. Brussels, 2023.
13. Bhatia, A.K. International Tourism Management. New Delhi: Sterling Publishers, 2021.
14. Cooper, C., Fletcher, J., Fyall, A., Gilbert, D., & Wanhill, S. Tourism: Principles and Practice. 7th ed. Harlow: Pearson Education, 2022.
15. Holloway, J.C., Humphreys, C., & Davidson, R. The Business of Tourism. 11th ed. Harlow: Pearson Education, 2022.
16. Goeldner, C.R., & Ritchie, J.R.B. Tourism: Principles, Practices, Philosophies. 13th ed. Hoboken: John Wiley & Sons, 2022.
17. UN General Assembly. Transforming our World: The 2030 Agenda for Sustainable Development. Resolution A/RES/70/1, adopted on 25 September 2015.
18. World Travel & Tourism Council (WTTC). Economic Impact Research 2024. London: WTTC, 2024.
19. Buhalis, D. eTourism: Information Technology for Strategic Tourism Management. Routledge, 2023.
20. Mill, R.C., & Morrison, A.M. The Tourism System. 8th ed. Dubuque: Kendall Hunt Publishing, 2021.
