O‘QUVCHILARNI KASBGA YO‘NALTIRISH JARAYONINI BOSHQARISHNING INSTITUTSIONAL MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH

Abstract

Maqolada umumiy o‘rta ta’lim maktablarida o‘quvchilarni kasbga yo‘naltirish jarayonini boshqarishning institutsional mexanizmi nazariy-loyihalash yondashuvi asosida tadqiq etiladi. Tadqiqotning maqsadi maktab, oila, professional va oliy ta’lim tashkilotlari, bandlik xizmatlari hamda ish beruvchilar hamkorligini vakolat, axborot, resurs va javobgarlik orqali muvofiqlashtirish tartibini asoslashdan iborat. Normativ hujjatlarning sifat tahlili, ilmiy yondashuvlarni qiyoslash va funksional modellashtirish usullari qo‘llanildi. Natijada makro, mezo va mikro darajalarni bog‘lovchi, o‘quvchini qo‘llab-quvvatlash hamda boshqaruvni tashkil etish yo‘nalishlarini uyg‘unlashtiruvchi mexanizm taklif qilindi. Uning tarkibida mas’uliyat matritsasi, kasbiy rivojlanish portfeli, hamkorlik kelishuvi, boshqaruv qarorini qayd etish tartibi va yillik monitoring sikli ajratildi. Mualliflik takliflarining amaliy qiymati alohida faoliyatlarni o‘quvchining ongli kasbiy-ta’lim tanloviga yo‘naltirilgan barqaror tashkiliy aloqalarga birlashtirish bilan izohlanadi. Taklif etilgan mexanizmning samaradorligi empirik jihatdan tasdiqlangan natija sifatida emas, keyingi tajriba-sinovda tekshiriladigan ilmiy yechim sifatida taqdim etiladi.