MAKTAB DIREKTORLARINING MEDIAKOMPETENTLIK DARAJASINI BAHOLASH MEZONLARI VA TEXNOLOGIYASI

Authors

  • Djalolov Nozimjon Valeriyevich Oriental universiteti mustaqil tadqiqotchisi Author

Keywords:

mediakompetentlik, maktab direktori, baholash mezoni, indikator, media keys, autentik baholash, mediakompetentlik indeksi, refleksiya, transfer monitoringi.

Abstract

Maqolada umumiy o‘rta ta’lim maktablari direktorlarining mediakompetentlik darajasini baholash uchun kompetensiyaviy, ko‘p manbali va uzluksiz diagnostikaga asoslangan texnologiya yoritilgan. Baholashning motivatsion-qadriyatli, kognitiv-tahliliy, operatsion-texnologik, kommunikativ-boshqaruv hamda huquqiy-etik-refleksiv mezonlari, ularning vazn koeffitsiyentlari va asosiy indikatorlari tizimlashtirilgan. Diagnostika o‘zini o‘zi baholash, bilim-tahlil testi, media keys, autentik amaliy mahsulot, elektron portfolio va yarim tuzilgan intervyuni uyg‘unlashtirish orqali tashkil etilishi asoslangan. Turli vositalar natijalarini 0–100 oralig‘iga normallashtirish va vaznlangan mediakompetentlik indeksini hisoblash taklif etilgan. Natijalar bazaviy, reproduktiv, produktiv va strategik darajalarda talqin qilinadi. Huquqiy-etik-refleksiv mezon uchun kritik xavfsizlik minimumi joriy etilishi, shuningdek T0–T4 bosqichlar orqali kursdagi natijani ish joyiga transfer va institutsional barqarorlik bilan bog‘lash zarurligi ko‘rsatilgan.

References

1. UNESCO. Media and Information Literate Citizens: Think Critically, Click Wisely! Media and Information Literacy Curriculum for Educators and Learners. 2nd ed. Paris: UNESCO, 2021. 403 p.

2. Miao F., Cukurova M. AI Competency Framework for Teachers. Paris: UNESCO, 2024. 52 p. DOI: 10.54675/ZJTE2084.

3. OECD. OECD Digital Education Outlook 2023: Towards an Effective Digital Education Ecosystem. Paris: OECD Publishing, 2023. DOI: 10.1787/c74f03de-en.

4. Global Education Monitoring Report Team. Global Education Monitoring Report 2024/5: Leadership in Education – Lead for Learning. Paris: UNESCO, 2024.

5. Grissom J.A., Egalite A.J., Lindsay C.A. How Principals Affect Students and Schools: A Systematic Synthesis of Two Decades of Research. New York: The Wallace Foundation, 2021.

6. Darling-Hammond L., Wechsler M.E., Levin S., Leung-Gagné M., Tozer S. Developing Effective Principals: What Kind of Learning Matters? Palo Alto, CA: Learning Policy Institute, 2022. 100 p. DOI: 10.54300/641.201.

7. Axmedov M. Xalq ta’limi xodimlarining malakasini oshirishda tizimli monitoring bosqichlari // Xalq ta’limi. – 2017. – №3. – B. 88–91. Google Scholar profili

8. Sheninger E.C. Digital Leadership: Changing Paradigms for Changing Times. 2nd ed. Thousand Oaks, CA: Corwin, 2019. 288 p.

9. Tømte C.E. Conceptualisation of professional digital competence for school leaders in schools with 1:1 coverage of digital devices // Computers & Education. 2024. Vol. 222. Article 105151. DOI: 10.1016/j.compedu.2024.105151.

10. Wineburg S., Breakstone J., McGrew S., Smith M.D., Ortega T. Lateral Reading on the Open Internet: A District-Wide Field Study in High School Government Classes // Journal of Educational Psychology. 2022. Vol. 114, No. 5. P. 893–909. DOI: 10.1037/edu0000740.

11. Hobbs R. Media Literacy in Action: Questioning the Media. 2nd ed. New York: Bloomsbury Publishing, 2024. 426 p.

12. Begimqulov H.Sh. Malaka oshirish tizimida professional ta’lim pedagog kadrlarining mediakompetentligini raqamli texnologiyalar vositasida takomillashtirish: pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. – Toshkent, 2023. – 53 b.

Downloads

Published

2026-09-01