QORAQALPOQ OPERASI
Abstract
Ushbu maqolada Qoraqalpog‘iston Respublikasining milliy opera san’ati uning tarixi, shakllanish bosqichlari, mashhur bastakorlari, iste’dodli ijrochilari va zamonaviy rivojlanish yo‘nalishlari keng ko‘lamda tahlil etilgan. Qoraqalpoq operasining ildizlari xalq og‘zaki ijodi, baxshichilik an’analari va qahramonlik epik dostonlari bilan chambarchas bog‘liqligi ilmiy jihatdan asoslab berilgan. XX asrning 30-60-yillarida shakllana boshlagan bu san’at turi keyinchalik professional bastakorlar va iste’dodli xonandalarning fidokorona mehnati orqali milliy madaniyatning ajralmas qismiga aylanib, o‘ziga xos sahna maktabini yaratgan. Maqolada "Qirq qiz", "Alpamish" va "Qoblan" xalq dostonlari asosida yaratilgan opera asarlari, ularning sahna dramaturgiyasi, musiqiy xususiyatlari va badiiy qiymati atroflicha tahlil qilingan. Mashhur bastakorlar va ijrochilarning milliy opera rivojidagi beqiyos ulushi alohida o‘rin egallagan. Mustaqillik davridagi yangi imkoniyatlar, xalqaro hamkorlik loyihalari va zamonaviy sahna texnologiyalaridan samarali foydalanish masalalari ham batafsil yoritilgan. Ushbu tadqiqot qoraqalpoq operasining milliy qadriyatlarni asrab-avaylash, yosh avlodni estetik va ma'naviy tarbiyalash hamda xalqaro miqyosda milliy madaniyatimizni munosib namoyish etishdagi muhim o‘rnini va beqiyos ahamiyatini ilmiy asosda ko‘rsatib bergan.
References
1. Abdirov, N. (2003). Baxshichilik an’analari va milliy musiqa. Nukus: Qoraqalpog‘iston nashriyoti.
2. Berdiyev, Q. (2005). Qoraqalpoq xalq musiqasi tarixi. Nukus: Qoraqalpog‘iston nashriyoti.
3. Xo‘jayev, B. (2008). Qoraqalpoq teatr san’ati. Nukus: Bilim nashriyoti.
4. Jurayev, M. (2010). O‘zbek va qoraqalpoq opera san’ati. Toshkent: Fan nashriyoti.
5. Seytniyazov, T. (2012). Qoraqalpoq xalq dostonlari va sahna san’ati. Nukus: Bilim nashriyoti.
6. Mambetov, A. (2015). Qoraqalpoq milliy musiqasining rivojlanish bosqichlari. Nukus: Qoraqalpog‘iston.
7. Karimov, R. (2018). Markaziy Osiyo opera san’ati tarixi. Toshkent: O‘zbekiston.
8. Yusupov, D. (2020). Zamonaviy qoraqalpoq musiqasida milliy an’analar. Nukus: Qoraqalpog‘iston.
9. Rajabov, I. (2009). O‘zbek musiqasi tarixi. Toshkent: Musiqa nashriyoti.
10. Musayev, S. (2017). Qoraqalpog‘iston Respublikasida opera san’atining rivojlanishi. Nukus: Fan.
