YANGI MEHNAT KODEKSI KONTEKSTIDA XODIMLARNING "ALOQADA BO'LMASLIK HUQUQI" VA UNING HUQUQIY KAFOLATLARI.
Keywords:
yangi Mehnat kodeksi, aloqada bo‘lmaslik huquqi, ish vaqti, dam olish vaqti, masofaviy ish, raqamlashtirish, mehnat kafolatlari, shaxsiy hayot daxlsizligi.Abstract
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasining yangi Mehnat kodeksi kontekstida zamonaviy mehnat huquqining dolzarb institutlaridan biri – xodimlarning "aloqada bo‘lmaslik huquqi" tahlil qilinadi. Masofaviy ish shakllari va raqamli texnologiyalarning rivojlanishi sharoitida xodimlarning ish vaqtidan tashqari vaqtda dam olish hamda shaxsiy hayot daxlsizligini ta'minlashning huquqiy mexanizmlari o‘rganilgan. Muallif milliy qonunchilikdagi mavjud huquqiy kafolatlarni ko‘rib chiqadi, ularni xalqaro tajriba bilan qiyoslaydi va ish beruvchi tomonidan ushbu huquqni buzganlik uchun javobgarlik masalalarini takomillashtirish bo‘yicha amaliy takliflar ilgari suradi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi (yangi tahriri). – Toshkent: Adolat, 2023. (Xodimning dam olish va shaxsiy hayot daxlsizligi huquqlari).
2. O‘zbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi. – Toshkent: Adolat, 2022. (459, 461-moddalar – masofaviy ish va muloqot vaqti).
3. O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksi. – Toshkent: Adolat, 1994 (joriy o‘zgartirishlar bilan). (49-modda – mehnat qonunchiligini buzganlik).
4. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi. BMT Bosh Assambleyasi, 1948. (24-modda – dam olish va bo'sh vaqt huquqi).
5. Xalqaro Mehnat Tashkilotining (XMT) konvensiyalari: "Sanoatda ish vaqtini haftasiga 48 soatgacha cheklash to‘g‘risida"gi 1-sonli Konvensiya (1919-y.), "Haftalik dam olish to‘g‘risida"gi 14-sonli Konvensiya (1921-y.).
6. Code du travail (French Labor Code) – Art. L2242-17. (Fransiya Mehnat kodeksining aloqada bo'lmaslik huquqiga oid qismi).
7. Mamatov, X. (2023). Mehnat huquqi: Darslik. – Toshkent: Yuridik adabiyotlar nashriyoti.
8. O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi – www.lex.uz (Yangi Mehnat kodeksi matni va unga sharhlar).
9. Xalqaro Mehnat Tashkilotining rasmiy sayti – www.ilo.org (Masofaviy ish va raqamli mehnat standartlari bo‘yicha hisobotlar).
