O‘TKIR ICHAK TUTILISHI (ILEUS): KLINIK-ANATOMIK XUSUSIYATLARI, DIAGNOSTIKA VA TASHXIS QO‘YISH USULLARI
Keywords:
O‘tkir ichak tutilishi, ileus, mexanik ichak tutilishi, dinamik ichak tutilishi, obturation, strangulyatsiya, paralitik ileus, spastik ileus, qorin og‘rig‘i, meteorizm, qayt qilish, ich kelmasligi, suvsizlanish, intoksikatsiya, peritonit, kloyber kosalari, rentgen diagnostikasi, ultrasonografiya, jarrohlik aralashuvi, ichak rezektsiyasi.Abstract
O‘tkir ichak tutilishi (ichakning o‘tkir tutilishi, ileus, utkir ileus) ichak yo‘llaridagi ximus passajining buzilishi bilan rivojlanuvchi holat. Qadimgi tabobatda Gippokrat va Galen ichak faoliyati, uning harakati buzilishi va gaz to‘planishi oqibatida paydo bo‘luvchi xavfli holatlarni ta’riflab o‘tganlar. XVII asrda Riolan o‘tkir ichak tutilishini mexanik, obturatsion va strangulyatsion turlarga ajratib bergan. Keyinchalik F. Beklar 1852-yilda “ileus” atamasini ilmiy muomalaga kiritdi.
References
1. Беклар Ф. “Об илеусе”. Париж, 1852.
2. Riolan J. “Anatomia Humani Corporis”, XVII asr.
3. Abdullayev A., Karimov R. “Xirurgiya asoslari”. Toshkent: Ibn Sino nashriyoti, 2018.
4. Sabirov S., Rustamov A. “Qorin bo‘shlig‘i xirurgik kasalliklari”. Samarqand, 2020.
5. Schwartz’s Principles of Surgery. 11th Edition. McGraw-Hill, 2019.
6. Townsend C.M., Beauchamp R.D., Evers B.M., Mattox K.L. “Sabiston Textbook of Surgery”. 21st Edition. Elsevier, 2021.
7. Fitzgibbons R.J. et al. “Small Bowel Obstruction”. New England Journal of Medicine, 2005; 353: 2141–2152.
8. Balthazar E.J. “CT of Small-Bowel Obstruction”. AJR Am J Roentgenol, 1994; 162(2): 255–261.
9. Miller G., Boman J., Shrier I. “Natural history of patients with adhesive small bowel obstruction”. Br J Surg, 2000; 87: 1240–1247.
10. Maingot’s Abdominal Operations. 13th Edition. McGraw-Hill, 2018.