TA‘LIM JARAYONIDA MULOQOT ORQALI ONGLI FIKRLASHNI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI.
Keywords:
Muloqot, dialogik ta‘lim, pedagogik hamkorlik, ongli fikrlash, kommunikativ kompetensiya, interaktiv metodlar, refleksiya, tanqidiy fikrlash, o‗quvchi faolligi, ta‘lim jarayoni, kommunikativ muhit, savol-javob texnologiyasi, fikr almashish madaniyati.Abstract
Ushbu maqolada ta‘lim jarayonida muloqotga asoslangan yondashuv
orqali o‗quvchilarda ongli fikrlashni shakllantirishning pedagogik asoslari tahlil qilinadi.
Tadqiqotning asosiy maqsadi — dialogik ta‘lim, o‗qituvchi–o‗quvchi hamkorligi va
kommunikativ metodlar yordamida o‗quvchilarning tafakkurini faol, mustaqil va mazmunli
shakllantirish yo‗llarini asoslab berishdir. Maqolada ilmiy-nazariy manbalar tahlili, pedagogik
kuzatuv va interaktiv mashg‗ulotlarni tahlil qilish metodlari qo‗llanildi. Olingan natijalar
muloqotga asoslangan darslar o‗quvchilarda sabab–natija bog‗liqliklarini anglash, dalillash,
fikrni asoslash hamda mustaqil xulosa chiqarish ko‗nikmalarini sezilarli darajada
rivojlantirishini ko‗rsatdi. Shuningdek, dialogik o‗qitish o‗quvchilarning o‗quv motivatsiyasi va
fikr almashish madaniyatini oshirishi aniqlangan. Tadqiqot davomida muloqotning
samaradorligini ta‘minlovchi metodik tavsiyalar ishlab chiqildi. Xulosa sifatida, ta‘lim
jarayonida mazmunli muloqot tashkil etish ongli fikrlovchi, faolligi yuqori bo‗lgan va mustaqil
qaror qabul qila oladigan shaxsni shakllantirishning eng muhim pedagogik omillaridan biri
ekanligi isbotlandi
References
1. Vygotskiy, L.S. Muloqot va tafakkurning rivojlanishi. – Moskva: Pedagogika, 1996.
2. Leontyev, A.N. Faoliyat, ong va shaxs. – Moskva: Smysl, 2004.
3. Davydov, V.V. Rivojlantiruvchi ta‘lim nazariyasi. – Moskva: Akademiya, 2000.
4. Bruner, J. O‗qitish jarayonida fikrlashning shakllanishi. – Nyu-York: Harvard Press,
2009.
5. Freire, P. Dialogik pedagogika. – London: Bloomsbury, 2005.
6. Mercer, N. Dialogic Teaching: Classroom Talk and Thinking. – Cambridge
University Press, 2017.
7. Alexander, R. Towards Dialogic Teaching. – London: Routledge, 2018.
8. Zimnyaya, I.A. Pedagogik psixologiya. – Moskva: Logos, 2010.
9 Mercer, N. Dialogic Teaching: Classroom Talk and Thinking. – Cambridge
University Press, 2017.
10. Xoliqov, A. Pedagogik muloqot nazariyasi va amaliyoti. – Toshkent: Fan, 2019.
11. G‗ofurov, Q. Ta‘lim jarayonida kommunikativ yondashuv. – Toshkent: TDPU
nashriyoti, 2020.
12. Mamatov, A. Shaxs rivojida muloqotning psixologik asoslari. – Toshkent:
O‗qituvchi, 2016.
13. Nodira To‗xliyeva. Zamonaviy ta‘limda interaktiv metodlar va kommunikativ
kompetensiya. – Toshkent: Innovatsiya, 2022.
