ETNIK VA UMUMBASHARIY MADANIYATNING O‘ZARO BOG‘LIQLIGI VA ZIDDIYATLARINING FALSAFIY TAHLILI
Keywords:
etnik madaniyat; umumbashariy madaniyat; milliy o‘zlik; dialektika; madaniy xilma-xillik; aksiologiya; madaniyatlararo muloqot; globallashuv; bag‘rikenglik.Abstract
Maqolada etnik va umumbashariy madaniyatning o‘zaro bog‘liqligi, ularning yaqinlashuvi hamda ziddiyatlari falsafiy jihatdan tadqiq etiladi. Tadqiqot o‘zbek tilidagi ochiq ilmiy adabiyotlar va O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining tegishli normalari asosidagi nazariy tahlilga tayangan. Tushunchaviy farqlash, qiyosiy talqin, dialektik va aksiologik yondashuvlar yordamida etnik madaniyatning tarixiy xotira hamda mansublikni ta’minlash vazifasi umumbashariy qadriyatlarning me’yoriy mazmuni bilan qiyoslanadi. Natijada global ommalashuv bilan umumbashariy ahamiyatni aynanlashtirmaslik zarurligi asoslanadi, madaniy tafovutning ziddiyatga aylanish shartlari ajratiladi. Muallif etnik o‘zlik va umumiy insoniy mezonlar munosabatini madaniy davomiylik, inson qadr-qimmati, erkin ishtirok hamda o‘zaro tan olish orqali baholashni taklif etadi. Mazkur mezonlar empirik tasdiqlangan o‘lchov emas, keyingi tadqiqotlar uchun nazariy asosdir.
References
1. Qoraboyev U., Soatov G‘. O‘zbekiston madaniyati: o‘quv qo‘llanma. Toshkent: Tafakkur bo‘stoni, 2011. 196 b.
2. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. Yangi tahrir. 2023. 4, 53 va 61-moddalar.
3. Atamuratova F. S. Millatni globallashuvning salbiy ta’siridan asrashda ma’naviy merosning o‘rni // Ijtimoiy fanlarda innovatsiya onlayn ilmiy jurnali. 2023. 3-jild, 11-son. B. 85–87.
4. Lapasov N. Sh. Tolerantlik tushunchasi va uning lingvistik mohiyati // O‘zbekistonda xorijiy tillar. 2025. 11-jild, 2-son (61). B. 35–48. DOI: 10.36078/1746085042.
5. Toshmurodov H. E. Global madaniyat va uning milliy identitetga ta’siri // Fanlararo tafakkur respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi. 2026. 2-jild, 9-son. B. 37–42.
6. Yusubov J. K., Bozorboyeva F. B. Abu Nasr Forobiy ilmiy qarashlarining shaxs intellektual madaniyatini rivojlantirishdagi o‘rni // International Scientific Journal of Biruni. 2025. 4-jild, 1-son. B. 24–30.
