ZARAR KELTIRUVCHI DASTURLAR BILAN BOG‘LIQ JINOYATLARNI TERGOV QILISHDA ZAMONAVIY METODLAR VA ULARNING SAMARADORLIGI
Keywords:
zararli dasturlar, kiberjinoyatlar, kiberxavfsizlik, raqamli kriminalistika, raqamli dalillar, tarmoq kriminalistikasi, malware tahlili, sun’iy intellekt, mashinaviy o‘qitish, raqamli forensika, kiberxavfsizlik tahdidlari, tergov metodologiyasi, xalqaro hamkorlik, kiberjinoyatlarni tergov qilish, raqamli tergovAbstract
Mazkur tadqiqot zararli dasturlar bilan bog‘liq kiberjinoyatlarni tergov qilishda qo‘llanilayotgan zamonaviy metodologiyalarni ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda zararli dasturlarning turlari, ularning rivojlanish tendensiyalari hamda kiberxavfsizlikka ta’siri chuqur o‘rganilgan. Raqamli kriminalistika, tarmoq kriminalistikasi va zararli dasturlarni tahlil qilish usullarining tergov jarayonidagi o‘rni va ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, raqamli dalillarni to‘plash, saqlash va tahlil qilishning xalqaro standartlari hamda ilg‘or xorijiy tajribalar qiyosiy tahlil qilingan. Tadqiqotda sun’iy intellekt, mashinaviy o‘qitish va katta ma’lumotlar texnologiyalarining kiberjinoyatlarni tergov qilishdagi imkoniyatlari baholangan. O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonunchilik bazasi hamda xalqaro huquqiy me’yorlarning mazkur sohadagi o‘rni tahlil etilgan. Olib borilgan izlanishlar natijasida mavjud tergov metodlarining afzalliklari va cheklovlari aniqlangan. Tadqiqotda zararli dasturlar bilan bog‘liq jinoyatlarni tergov qilishning integratsiyalashgan modeli taklif etilgan. Shuningdek, kadrlar salohiyatini oshirish, moddiy-texnik bazani mustahkamlash va xalqaro hamkorlikni rivojlantirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari kiberjinoyatlarga qarshi kurashish tizimini takomillashtirish hamda raqamli muhit xavfsizligini ta’minlashga xizmat qiladi.
References
1. Smith.J., Jones.A. Malware Analysis: Principles and Practice. Tech Press. (2020)
2. Matthews.R., Brown.L. Evolution of Cybercrime and Malware Threats. Global Security Journal. (2021)
3. Council of Europe. Convention on Cybercrime (Budapest Convention). (2001)
4. White.P., Green.K. Jurisdictional Challenges in Cross-Border Cybercrime Investigations. International Law Review.(2019)
5. Anderson.C., White.E. Digital Forensics: A Practitioner's Guide. Springer. (2018)
6. Roberts.D., Clark.M. Cloud Forensics and Container Security. Journal of Digital Forensics. (2022)
7. Europol. Internet Organised Crime Threat Assessment (IOCTA) (2023)
8. Akramov.A.M. Raqamli dalillar va ulardan jinoyat ishlarini tergov qilishda foydalanish muammolari//Huquq va jamiyat.2022. №4.85-92b.
9. To‘laganov.B.B. Kompyuter jinoyatlari tergovining nazariy va amaliy masalalari. Toshkent: TDIU, 2020. – 210 b.
10. Casey.E. Digital Evidence and Computer Crime: Forensic Science, Computers, and the Internet. Burlington: Academic Press, 2021. – 896 p.
11. Sikorski.M., Honig, A. Practical Malware Analysis: The Hands-On Guide to Dissecting Malicious Software. San Francisco: No Starch Press, 2012. – 756 p.
