ZAFARON O‘SIMLIGI VA UNI TIBBIYOTDAGI AXAMIYATI
Keywords:
zafaron (shafran, saffron), crocus sativus L, dorivor o‘simlik, tibbiy ahamiyat, antioksidant, antidepressant, krosin, serotonin, xotira, yurak-qon tomir, sharq tabobati.Abstract
zafaron (Crocus sativus L.) — Sapsarguldoshlarga mansub, ko‘p yillik, tuganak piyozli o‘simlik bo‘lib, dunyodagi eng qimmatbaho ziravor va dorivor giyohlardan hisoblanadi. Uning quritilgan gul tumshuqchalari (urug‘chining ustki qismi) qadim zamonlardan beri o‘zining noyob ta’mi, yorqin rangi va kuchli shifobaxsh xususiyatlari tufayli qadrlanib keladi.
References
Hosseinzadeh, H., & Nassiri-Asl, M. (2013). An evidence-based review of saffron (Crocus sativus) in the prevention and treatment of a wide range of diseases. Avicenna Journal of Phytomedicine, 3(1), 1-19. (Zafaronning koʻplab kasalliklarni davolash va oldini olishdagi isbotlangan roli haqida umumiy sharh).
2. Akhondzadeh, S., Tahmacebi-Pour, R., Noorbala, A. A., Amini, H., Fallah-Pour, H., & Jamshidi, A. H. (2005). Crocus sativus L. in the treatment of mild to moderate depression: a double-blind, randomized and placebo-controlled trial. Phytotherapy Research: An International Journal Devoted to Pharmacological and Toxicological Evaluation of Natural Product Derivatives, 19(2), 148-151. (Zafaronning depressiyani davolashdagi samaradorligiga oid klassik klinik tadqiqot).
3. Bisti, S., & Bisti, R. (2020). Saffron's Role in Visual Function and Neuroprotection. Antioxidants, 9(4), 302. (Zafaronning koʻrish funksiyasi va neyroproteksiyadagi roli).
4. Lage, M., & Cantrell, C. L. (2009). Quantification of saffron (Crocus sativus L.) metabolites. Planta Medica, 75(15), 1632-1637. (Zafaronning kimyoviy tarkibidagi asosiy metabolitlarni oʻrganish).
5. Shamsi, M., Amin, G. R., & Yazdani, S. (2018). The potential effects of saffron (Crocus sativus L.) and its components on cardiovascular diseases: a comprehensive review. International Journal of Cardiology Heart & Vasculature, 20, 1-7. (Zafaronning yurak-qon tomir kasalliklariga taʼsiri haqida sharh).
6. Xolmatov, X. X., & Habibov, Z. S. (1987). Oʻzbekistonning dorivor oʻsimliklari. Toshkent: Ibn Sino nomidagi nashriyot. (Oʻzbekiston hududidagi dorivor oʻsimliklar, jumladan, Zafaronning anʼanaviy qoʻllanilishi haqida maʼlumotlar).
7. Muzafarovna, M. C. (2024). EFIR MOYLARI SAQLAGAN DORIVOR O’SIMLIKLAR VA TIBBIYOTDA ISHLATILISHI. JOURNAL OF MEDICINE AND PHARMACY, 7(3), 30-35.
8. Yunusxodjayeva, N. A. (2000). Farmakognoziya. Toshkent: Fan. (Dorivor xomashyoning kimyoviy tarkibi va farmatsevtik ahamiyatiga oid darslik).
9. Muzaffarova Nigora Safarovna. FARMATSIYA BOZORI 2022-2023 YILDAGI O’ZGARISHLARI https://doi.org/10.5281/zenodo.10517642 01, January (2024)
10. Ziyoyev, T. U. (2019). Zafaron – bebaho dorivor oʻsimlik va uni yetishtirish texnologiyasi. Qishloq xoʻjaligi ilmiy jurnali. (Zafaronning Oʻzbekistondagi agrotexnikasi va ahamiyatini yorituvchi maqola).
