O‘RTA OSIYO AHOLISIDA UCHRAYDIGAN DIABETIK NEFROPATIYA HOLATLARIDA BUYRAK TO‘QIMALARINING GISTOLOGIK O‘ZGARISHLARI: MORFO-FUNKSIONAL TAHLIL

Authors

  • Abdiazimov Samandar Islom o’g’li Author
  • Mirtolipova Mohizoda Abdusattorova Author
  • Axmedova Surayyo Nurali qizi Author

Keywords:

Diabetik nefropatiya, gistologiya, buyrak to‘qimalari, O‘rta Osiyo, glomeruloskleroz, TGF-β1, VEGF, immunogistokimyo, erta tashxis, morfo-funksional o‘zgarishlar.

Abstract

Maqolada O‘rta Osiyo aholisi orasida uchrayotgan diabetik nefropatiyada buyrak to‘qimalarining gistologik o‘zgarishlari tahlil qilingan. Glomerulyar, tubulyar, interstitsial va tomir tizimi darajasidagi o‘zgarishlar hamda iqlim, oziqlanish, genetik va ijtimoiy omillar ta’siri yoritilgan. TGF-β1 va VEGF ekspressiyasi asosida erta tashxisning ilmiy ahamiyati ko‘rsatilgan. O‘rta Osiyo sharoitida erta diagnostika va individual nefroprofil yaratish zarurligi ta’kidlanadi.

References

1. Fioretto P., Mauer M. Diabetic nephropathy: diabetic kidney disease in type 1 and type 2 diabetes mellitus. Nature Reviews Nephrology, 2010; 6(4): 187–197.

2. Tervaert T.W.C. et al. Pathologic classification of diabetic nephropathy. Journal of the American Society of Nephrology, 2010; 21(4): 556–563.

3. Afroz T. et al. Epidemiology of diabetic nephropathy in Central Asia: current trends and preventive strategies. Central Asian Journal of Medical Sciences, 2023; 9(2): 45–53.

4. World Health Organization (WHO). Diabetes and kidney disease in Central Asia: regional report. Geneva, 2022.

5. Navarro-González J.F., Mora-Fernández C. The role of inflammatory cytokines in diabetic nephropathy. Journal of the American Society of Nephrology, 2008; 19(3): 433–442.

6. Forbes J.M., Cooper M.E. Mechanisms of diabetic complications. Physiological Reviews, 2013; 93(1): 137–188.

7. Reidy K., Kang H.M., Hostetter T., Susztak K. Molecular mechanisms of diabetic kidney disease. Journal of Clinical Investigation, 2014; 124(6): 2333–2340.

8. G‘ulomov A., Raximova N. O‘zbekiston sharoitida diabetik nefropatiyaning gistopatologik tahlili. Toshkent Tibbiyot Akademiyasi Ilmiy Xabarlari, 2024; 3(1): 60–68.

9. Ziyoyev B., Abdullayeva M. Issiq iqlim sharoitida buyrak kasalliklarini erta tashxislashning dolzarb masalalari. Samarqand Tibbiyot Jurnali, 2023; 2(4): 70–77.

10. Dabla P.K. Renal function in diabetic nephropathy. World Journal of Diabetes, 2010; 1(2): 48–56.

11. Fine L.G., Norman J.T. Chronic hypoxia as a mechanism of progression of chronic kidney diseases: from hypothesis to novel therapeutics. Kidney International, 2008; 74(7): 867–872.

12. Ubaydullayev S., Sharipova Z. O‘rta Osiyo aholisi orasida metabolik sindrom va buyrak patologiyasi o‘rtasidagi bog‘liqlik. O‘zbekiston Tibbiyoti Jurnali, 2022; 5(2): 81–87.

13. Lim A.K.H. Diabetic nephropathy – complications and treatment. International Journal of Nephrology and Renovascular Disease, 2014; 7: 361–381.

Downloads

Published

2025-12-20