TURKIYA VA O‘ZBEKISTON MAKTABLARIDA KELISHIK QO‘SHIMCHALARINI O‘QITISH YONDASHUVLARINING LINGVODIDAKTIK ASOSLARI
Keywords:
kelishik qo‘shimchalari, lingvodidaktika, ona tili ta’limi, turk tili, o‘quv dasturi, grammatika, metodika, maktabAbstract
Mazkur maqolada Turkiya va O‘zbekiston ta’lim tizimlarida kelishik qo‘shimchalarini o‘qitishning metodik va mazmuniy xususiyatlari qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda har ikki mamlakatning umumta’lim maktablari uchun mo‘ljallangan ona tili va turk tili fanlari o‘quv dasturlariga tayanilgan holda, kelishik qo‘shimchalarining qaysi sinflarda va qanday yondashuv asosida o‘rgatilishi aniqlanadi. Tahlil natijalariga ko‘ra, Turkiyada kelishik qo‘shimchalari boshlang‘ich sinflarda tizimli grammatik mavzu sifatida berilmasdan, ularning ongli ravshda 6-sinfdan o‘rgatiladi. O‘zbekistonda esa mazkur grammatik kategoriya 3-4-sinflardanoq mustaqil mavzu sifatida kiritilib, keyingi sinflarda izchil ravishda chuqurlashtirib borilishi ko‘rsatib beriladi. Maqolada ikki yondashuvning lingvodidaktik asoslari ochib berilib, ularning afzallik va cheklovlari ilmiy asosda baholanadi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi. Ona tili fani bo‘yicha davlat ta’lim standarti va o‘quv dasturi. Toshkent, 2021.
2. Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı. Türkçe Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 1–8. Sınıflar). Ankara, 2019.
3. G‘ulomov, A., Ne’matov, H. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. Morfologiya. Toshkent: Fan, 2004.
4. Ergin, M. Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak Yayınları, 2013.
5. Karaağaç, G. Türkçenin Dil Bilgisi. Ankara: Akçağ Yayınları, 2012.
6. Rahmatullayev, Sh. Hozirgi o‘zbek tili. Toshkent: Universitet, 2006.
7. Demirel, Ö. Türkçe Öğretimi. Ankara: Pegem Akademi, 2010.
8. Karimov, B. Ona tili o‘qitish metodikasi. Toshkent: O‘qituvchi, 2018.
9. H.Kaftan, Ü.Arslan, N.Yilmaz. Türkçe Ders Kitabı. Ankara: Devlet kitapları, 2019.
