INGLIZ VA O‘ZBEK XALQ TAFAKKURIDA TABIAT OBRAZLARINING FRAZEOLOGIK AKS ETISHI
Keywords:
Frazeologiya, tabiat fenomeni, metafora, lingvomadaniyat, qiyosiy tilshunoslik, milliy tafakkur, semantik tahlil, frazeologik birlik, ingliz tili, o‘zbek tili.Abstract
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi tabiat fenomenlariga oid frazeologik birliklarning lingvomadaniy hamda semantik xususiyatlari qiyosiy jihatdan tadqiq etiladi. Tabiat bilan bog‘liq frazeologik birliklar xalqning dunyoqarashi, milliy tafakkuri va madaniy qadriyatlarini aks ettiruvchi muhim til birliklari hisoblanadi. Tadqiqot davomida suv, yomg‘ir, shamol, quyosh, osmon kabi tabiat obrazlari asosida shakllangan frazeologik birliklar ingliz va o‘zbek tillari misolida tahlil qilindi. Maqolada qiyosiy, semantik, tavsifiy hamda lingvomadaniy metodlardan foydalanildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, tabiat fenomenlari insonning ruhiy holati, hayotiy tajribasi va ijtimoiy munosabatlarini ifodalovchi muhim metaforik vosita sifatida namoyon bo‘lishi aniqlandi. Ingliz va o‘zbek tillarida ayrim universal o‘xshashliklar mavjud bo‘lsa-da, milliy madaniyat va tarixiy taraqqiyot bilan bog‘liq farqli jihatlar ham kuzatildi. Shuningdek, maqolada tabiatga oid frazeologik birliklarning tarjima jarayonidagi muammolari ham yoritildi. Tadqiqot natijalari frazeologiya, qiyosiy tilshunoslik va tarjimashunoslik yo‘nalishlari uchun muhim ilmiy manba bo‘lib xizmat qiladi.
References
1. Раҳматуллаев Ш. Ўзбек тилининг изоҳли фразеологик луғати. – Тошкент, 1992.
2. Kunin A.V. English-Russian Phraseological Dictionary. – Moscow, 1984.
3. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago, 1980.
4. Safarov Sh. Kognitiv tilshunoslik asoslari. – Toshkent, 2006.
5. Vinogradov V.V. Основные типы фразеологических единиц в русском языке. – Москва, 1977.
6. Yusupov U.K. Contrastive Linguistics of the English and Uzbek Languages. – Tashkent, 2013.
7. Oxford Dictionary of English Idioms. – Oxford University Press, 2010.
8. Mamatov A. O‘zbek frazeologiyasi masalalari. – Toshkent, 1999.
9. Telia V.N. Русская фразеология. – Москва, 1996.
10. Arnold I.V. The English Word. – Moscow, 1986.
