MAKTABGACHA TA’LIMDA BOLA HAVFSIZLIGINI TA’MINLASHNING HUQUQIY ASOSLARI
Keywords:
Maktabgacha ta’lim; bola xavfsizligi; huquqiy asos; normativ-huquqiy hujjatlar; javobgarlik; risk boshqaruvi; profilaktikaAbstract
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlarida bola xavfsizligini ta’minlashning huquqiy asoslari normativ-huquqiy tizim, institutsional mas’uliyat va amaliy risk boshqaruvi kesishmasida tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi bola hayoti va sog‘lig‘ini muhofaza qilishga qaratilgan majburiyatlar iyerarxiyasi, ijro mexanizmlari hamda huquqiy talablarning ta’limiy muhitga implementatsiya darajasini aniqlashdan iborat. Metodologiya sifatida huquqiy-dogmatik tahlil, komparativ yondashuv, kontent-tahlil va normativ hujjatlar o‘rtasidagi kolliziya hamda bo‘shliqlarni aniqlash usullari qo‘llanildi. Ilmiy yangilik maktabgacha ta’lim uchun xavfsizlikni “yagona huquqiy sikl” sifatida konseptuallashtirish, ya’ni profilaktika, monitoring, hodisaga javob va javobgarlik bloklarini yagona modelga birlashtirish hamda amaliy indikatorlar jadvalini taklif etishdan iborat. Natijalar bolalar xavfsizligiga oid huquqiy talablar ko‘p qatlamli bo‘lsa-da, ularning ijrosi ko‘pincha tashkiliy tartiblar va dalillash standartlariga bog‘liqligini ko‘rsatadi.
References
1. UNICEF. Child Protection in Early Childhood Settings: Policy and Practice Guidance. New York: UNICEF, 2019. 132 p.
2. Vygotskiy L. S. Psixologiya razvitия rebenka. Moskva: Eksmo, 2018. 512 s.
3. Abdurahmonov K. X. Ta’lim tizimida boshqaruv va xavfsizlik: nazariya va amaliyot. Toshkent: O‘qituvchi, 2020. 248 b.
4. OECD. Starting Strong: Quality Early Childhood Education and Care. Paris: OECD Publishing, 2017. 320 p.
5. Ivanov I. P., Petrov A. A. Pravovye osnovy oxrany zhizni i zdorovya detey v obrazovatelnyx organizatsiyax. Sankt-Peterburg: Piter, 2021. 304 s.
6. Karimova N. M. Maktabgacha ta’limda tarbiyalanuvchilarni muhofaza qilish va xavfsizlik madaniyati. Samarqand: SamDU nashriyoti, 2022. 196 b.
7. World Health Organization. Guidelines on Sanitation and Health in Educational Institutions. Geneva: WHO, 2018. 180 p.