SUDYA KASBIY HUQUQIY ONGINING SUD HOKIMIYATI MUSTAQILLIGI VA ADOLAT TAMOYILIDAGI AHAMIYATI
Keywords:
sudya, kasbiy huquqiy ong, sud hokimiyati, mustaqillik, adolat, huquqiy madaniyat, huquqni qoʻllash.Abstract
Maqolada sudya kasbiy huquqiy ongi tushunchasining nazariy-huquqiy asoslari, uning tarkibiy elementlari hamda sud hokimiyati mustaqilligi va adolat tamoyiliga ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqot maqsadi — sudya kasbiy huquqiy ongini mustaqil ilmiy kategoriya sifatida asoslash va uning sud qarorlarining qonuniyligi va adolatliligiga boʻlgan ta’sirini aniqlash. Tadqiqotda normativ-huquqiy hujjatlar (xususan, 1998 yildagi Milliy dastur va 2019 yildagi PF–5618 farmoni), milliy va xorijiy doktrina (Islomov, Odilqoriyev, Petrajjitskiy, Ross, Abdrassulov va boshq.) hamda tizimli-qiyosiy, doktrinal va mantiqiy umumlashtirish metodlaridan foydalanildi. Natijada sudya kasbiy huquqiy ongi huquqiy bilim, kasbiy mas’uliyat, adolat hissi va institutsional mustaqillikdan iborat murakkab tizim ekanligi va uning sud hokimiyati samaradorligini oshirishdagi kalit omil ekanligi ilmiy jihatdan asoslandi. Maqolada amaliy tavsiyalar — sudyalarni tayyorlash, attestatsiya va sud amaliyotiga reflektiv mexanizmlarni joriy etish taklif etiladi.
References
1. “Jamiyatda huquqiy madaniyatni yuksaltirish milliy dasturi” — Vazirlar Mahkamasi qarori №235 (29.05.1998). Lex.uz.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmoni PF–5618 “Jamiyatda huquqiy ong va huquqiy madaniyatni yuksaltirish tizimini tubdan takomillashtirish toʻgʻrisida” (09.01.2019). Lex.uz / NRM.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, sud hokimiyati va sudya mustaqilligi (maqola/konstitutsiya matni).
4. Islomov Z.M. Davlat va huquq nazariyasi. Toshkent: Adolat, 2016.
5. Odilqoriyev X.T., Usmonov N.H. Davlat va huquq nazariyasi. Toshkent, 2018.
6. Saidov A.X. Huquqiy madaniyat nazariyasi. Toshkent: Fan, 2018.
7. Ross A. On Law and Justice. Berkeley: University of California Press, 1959.
8. Abdrassulov Y.B. “Professional Legal Consciousness of Judges: Concept, Essence and Content” (2023). ResearchGate / Bull. ENU.
