CHILPIQ: AFSONALAR QURSHOVIDAGI IKKI MING YILLIK QALʼA
Keywords:
Chilpiq qalasi, Amudaryo, Orolbo‘yi sivilizatsiyasi, Zardushtiylik, daxma, arxeologiya, qadimgi Xorazm, O‘zbekiston yodgorliklari, diniy marosimlar, arxeologik ekspeditsiya, S.P. Tolstov; paxsali devor, Orolbo‘yi madaniyati, qadimiy inshootlar, Osuriya an’analari, tarixiy yodgorlik, O‘zbekiston madaniy merosi.Abstract
Mazkur maqola O‘zbekiston hududida, xususan Qoraqalpog‘iston Respublikasining Amudaryo tumanida joylashgan qadimiy Chilpiq qalasining tarixiy, arxeologik va madaniy ahamiyatini ilmiy asosda yoritadi. Tadqiqotda Chilpiqning paydo bo‘lish davri, funksional mohiyati, Zardushtiylikdagi “daxma” an’analari bilan bog‘liqligi, antik va o‘rta asr manbalaridagi eslatmalar, shuningdek, Orolbo‘yi sivilizatsiyasida mazkur yodgorlikning tutgan o‘rni ilmiy tahlil qilinadi. Shuningdek, qal’aning arxitektura xususiyatlari, xo‘jalik-madaniy tizimdagi roli, O‘zbekiston hududidagi boshqa dahma tipidagi inshootlar bilan qiyosiy tahlili ham keltiriladi. Maqola so‘nggida Chilpiq qalasining bugungi kungacha saqlanishi, xalqaro ilmiy ekspeditsiyalar tomonidan o‘rganilishi va jahon madaniy merosidagi o‘rni yoritiladi.
References
1. Толстов С. П. Древний Хорезм: Опыт историко-археологического исследования. — Москва: Издательство Академии наук СССР, 1948.
2. Вайнберг Б. И. Археология и древняя история Нижнего Амударья. — Москва: Наука, 1981.
3. Юсупов Д. А. Древняя культура Приаралья и этапы её развития. — Ташкент: Фан, 2010.
4. Брентьес Б. Культура и искусство древнего Хорезма. — Ленинград: Искусство, 1976.
5. Boyce M. Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices. — London: Routledge, 2001.
