BO‘LAJAK BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHILARIDA MUSTAQIL TA’LIM ORQALI KREATIV VA TANQIDIY TAFAKKURNI SHAKLLANTIRISH
Keywords:
Mustaqil ta’lim, kreativ tafakkur, tanqidiy tafakkur, bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi, pedagogik kompetensiya, o‘quv motivatsiyasi, kasbiy rivojlanish, innovatsion yondashuv, ta’lim sifati, ijodiy faoliyat.Abstract
Zamonaviy ta’lim jarayonida bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining mustaqil ta’limga bo‘lgan munosabatini shakllantirish va shu jarayon orqali ularning kreativ hamda tanqidiy tafakkurini rivojlantirish masalasi bugungi kunda pedagogika fanining eng dolzarb yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Mustaqil ta’lim o‘quvchi shaxsini faol subyekt sifatida rivojlantirish, bilimni tayyor holatda emas, balki izlanish, tahlil, solishtirish va baholash orqali egallashga undaydi. Bunday yondashuv natijasida bo‘lajak o‘qituvchi nafaqat o‘quv jarayonining ishtirokchisi, balki uni tashkil etuvchi, boshqaruvchi va yangilik yaratuvchi shaxsga aylanadi. Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarida kreativ va tanqidiy tafakkurni shakllantirish — bu ularning kasbiy kompetensiyasining ajralmas qismidir. Kreativ tafakkur o‘qituvchining pedagogik vaziyatlarda noodatiy, yangicha yondashuvlar topish, dars jarayonida ijodiy usullarni qo‘llash imkonini beradi. Tanqidiy tafakkur esa pedagogik muammolarni tahlil qilish, turli nuqtai nazarlarni solishtirish, dalillarga asoslanib xulosaga kelish qobiliyatini shakllantiradi.
Mazkur maqolada bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining mustaqil ta’lim jarayonida kreativ va tanqidiy tafakkurini rivojlantirishga qaratilgan ilmiy-nazariy yondashuvlar, didaktik imkoniyatlar hamda metodik vositalar tahlil qilinadi. Shuningdek, tadqiqotda mustaqil ta’limning o‘qituvchining kasbiy va intellektual rivojlanishiga ta’siri, shaxsiy o‘sish, mustaqil fikrlash va innovatsion faoliyatni yo‘lga qo‘yishdagi o‘rni ochib berilgan. Maqola natijalari pedagogika oliy ta’lim muassasalarida amaliyotchi o‘qituvchilar tayyorlash jarayonini takomillashtirish, zamonaviy ta’lim texnologiyalarini joriy etish hamda shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim tamoyillarini yanada samarali qo‘llash imkoniyatlarini kengaytiradi. Ushbu tadqiqotning ahamiyati shundaki, u bo‘lajak o‘qituvchilarni o‘z faoliyatida mustaqil fikrlovchi, yangilikka intiluvchi, muammolarni tahlil qiluvchi va ijodiy yechim topuvchi pedagog sifatida shakllantirishga xizmat qiladi. Mustaqil ta’lim orqali o‘qituvchida kasbiy refleksiya, o‘zini baholash va uzluksiz o‘z ustida ishlash ko‘nikmalari rivojlanadi, bu esa zamonaviy ta’lim tizimi uchun muhim metodologik asos yaratadi.
References
1. Azizxo‘jayeva N.N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. – Toshkent: Fan, 2020.
2. Shamsiddinovich M. A. Raqamli texnologiyalar talabalar mustaqil ta’limini to ‘g ‘ri tashkil etish omili sifatida: Musayev Ashurali Shamsiddinovich, Yangi asr universiteti o ‘qituvchisi //Образование и инновационные исследования международный научно-методический журнал. – 2023. – №. 1. – С. 309-313.
3. Jumayev M. Mustaqil ta’limni tashkil etishning zamonaviy shakl va metodlari. – Toshkent: TDPU nashriyoti, 2021.
4. Ziyomuhamedov B., To‘raqulova N. Pedagogik kompetensiyalarni shakllantirish asoslari. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2018.
5. Paul, R., & Elder, L. The Miniature Guide to Critical Thinking Concepts and Tools. – Foundation for Critical Thinking, 2020.
6. Мусаев А. Ш. Рақамли таълим муҳитида мустақил таълимни дастурий воситалар асосида ташкил этиш //E Conference Zone. – 2022. – С. 125-128.
7. 11. Мусаев А. Ш. Олий таълим муассасаларида компетентли мутахассис тайёрлашда мустақил таълимнинг ўзига хос ҳусусиятлари //E Conference Zone. – 2022. – С. 115-117.
8. Yo‘ldosheva G. Kreativ tafakkurni rivojlantirishning psixologik asoslari. – Psixologiya va pedagogika jurnali, 2020, №4.
9. Bekmurodova M. Tanqidiy fikrlash texnologiyalari: nazariya va amaliyot. – Toshkent: Innovatsiya nashriyoti, 2021.
10. Irisbayeva Y. Future Educators Professional Readiness to Interact with Preschool Children //Eastern European Scientific Journal. – 2019. – №. 1.
